Globaal bekeken

In het Pinksternummer van de Elisabeth bode werd aan o.a. prof. dr. Albeda-demissionair ministervan sociale zaken - de vraag voorgelegd: 'Wat betekent Pinksteren in uw dagelijks werken en handelen? ' Prof. Albeda zet zijn betoog als volgt in:

'Een herinnering uit september 1980.

Ergens midden in Brazilië at ik een avondboterham met een wat ouder Nededands emigranten-echtpaar. Een oerhollandse huiskamer. Een indringend gebed vooraf, ook voor het vaderland, zo ver weg, ook voor het kabinet, vooral voor zover aanwezig. Als het eten op is, wat aarzelend, de vraag: Wij zingen altijd samen 's avonds een gezang. Wilt u een gezang voorstellen en inzetten? Ik moet toegeven, dat er bij mij enige gêne was. Maar die was gauw weg. Ik zocht een gezang, dat was niet zo moeilijk. Ik herinnerde mij al die verbondsraden van het CNV, waar Ruppert zo graag liet zingen: 'Van U zijn alle dingen'. En ik zette in. Met zijn drieën, zonder begeleiding, aarzelend eerst, dan beslister en overtuigd (...)'

Zingen aan tafel! Waar zal het nog voorkomen... ?

***

In 'Rondom het Woord', kerkblad van de hervormde gemeente van Putten werd onder de berichten van de Centrale Kerkeraad vermeld, dat ds. H. A. van Slooten, predikant in volledige dienst in Putten, heeft aangeboden in zijn gemeente 'bijstand in het pastoraat' te willen worden (ter voorbereiding voor de stichting van een zesde predikantsplaats, die thans nog niet geheel te verwezenlijken is). Ds. Van Slooten schrijft zelf hierover onder zijn wijkbericht o.a. het volgende:

'Wellicht zult u vragen, waarom ik dit gedaan heb. Mijn antwoord is: ik heb gedacht, als er hulp kan komen, dan wil ik mij daarvoor aanbieden. Wijkgemeente V wordt steeds groter en ik word ouder. Mijn vrouw en ik zijn bereid om wat van ons salaris in te leveren voor wat minder werk. En dan vooral wat minder in de avonduren. Daarom zal ik straks ook geen catechisatie meer geven. Verder heeft bij mij ook meegespeeld, dat er nog al wat candidaten zijn en komen, die graag een plaats willen hebben. Ik was en ben bereid om mijn plaats af te staan aan één van hen. (Om misverstand te voorkomen: voor mij kan hier in Putten niet een candidaat worden beroepen, wel komt er zó een predikantsplaats vrij).'

Het stemt tot dankbaarheid te bemerken dat allerwegen wordt nagedacht over de vraag hoe de vele aankomende candidaten een plaats kunnen krijgen in de gemeente. Voorbereidingen voor het stichten van nieuwe predikantsplaatsen worden in verschillende gemeenten getroffen. We willen de beslissing van ds. Van Slooten in dit verband niet ongenoemd laten. Ouderen staan - óók binnen de gemeente - hun plaats af aan jongeren. Zo mag het werk intussen doorgaan.

***

Wat is vandaag vrijzinnig? Ik moest daaraan denken toen ik in het 'principieel vrijzinning' maandblad Zwingli een korte beschouwing las van dr. mr. P. D. van Roijen over een artikel van prof. dr. J. N. Sevenster in het 'Purmer Kerkblad' (blad van een vrijzinnige gemeente, waar de aan Zwingli meewerkende ds. Huysman predikant is). Ik citeer het slot van het stukje van mr. Van Roijen:

'Wie schetst dan ook mijn verbazing, toen ik de slotregel van het artikel van de Amsterdamse Nieuw Testamenticus las:

'Die inspiratie (nl. om vol te houden, om te getuigen in woord en daad) komt van die Geest der waarheid, die uitgaat van Hem, die kon zeggen: Ik ben de weg, de waarheid en het leven (Joh. 14 : 6)'. Blijkbaar is prof. Sevenster 'vergeten' dat Jezus niet gezegd heeft en niet kon zeggen: Ik ben de weg, de waarheid en het leven'.

Prof. Sevenster is tachtig jaar oud, maar zijn artikel getuigt ervan, dat zijn geest nog volkomen helder is. Van vergeetachtigheid is dus geen sprake, maar wel van het verloochenen van de waarheid (...).

Evenals zijn broer en Leidse collega, prof. G. Sevenster, staat hij vermeld op de lijst van Vrijzinnig Hervormde emeriti. Prof. J. N. Sevenster beschouwt zichzelf dus nog steeds als vrijzinnig. Hij meent, dat de Geest der waarheid speciaal van Jezus uitgaat. Ik meen, dat de Geest der waarheid van ieder mens uitgaat, die waarheidslievend is. Het is erg jammer, dat de Geest der waarheid niet van prof. Sevenster uitging, toen hij dit in het Purmer Kerkblad schreef. (...)'

De vrijzinnigen hebben kennelijk weer hun eigen modaliteiten. De scribent in Zwingli vraagt zich intussen - niet ten onrechte, dunkt me - af of prof. Sevenster nog wel vrijzinnig is. Maar het ligt niet aan mij om die vraag te beantwoorden. In ieder geval kennelijk niet 'principieel-vrijzinnig' in de zin waarin 'Zwingli' het wil zijn.

***

'Hervormde dorpsgemeente bouwt in satellietstad'

Dat is het opschrift van een uitgebreid bericht dat we. ontvingen van de hervormde gemeente van Nieuwegein. Hieronder volgt één en ander van dit bericht, waaruit onze landelijke steun aan de genoemde financiële actie mag blijken.

'De Hervormde Kerk van Vreeswijk, een kleine bondsgemeente ten zuiden van de stad Utrecht, wordt geplaatst voor de noodzaak om een kerkelijk centrum te bouwen in een stedelijk uitbreidingsgebied, de groeikern Nieuwegein (bevolkingstoename ca. 240%).

Kerkelijke nieuwbouw van veel meer dan plaatselijke betekenis komt op die manier voor rekening van een kleine plattelandsgemeente.

Probleem voor de Hervormde Gemeente

De gigantische uitbreiding van het Vreeswijkse woongebied stelt de kerkeraad en de kerkvoogdij van de Hervormde Gemeente voor grote problemen.

De kleine rechtzinnige gemeente, bestaande uit 1200 meelevende leden, waarvan 300 belijdend, staat voor de opgave in een snel groeiende stad haar roeping te vervullen door het Evangelie te verkondigen naar Schrift en Belijdenis.

In de afgelopen tijd heeft men niet stil gezeten. Een evangelisatiecommissie is reeds jarenlang zeer aktief. Met steun van de I.Z.B. werd enige jaren geleden een part-time evangelist aangesteld. Thans komt deze extra pastorale hulp voor rekening van de eigen gemeente. Sinds 1972 wordt elke zondagmorgen een kerkdienst gehouden in een school in de nieuwe wijk.

Maar een bredere opzet van het werk voor het opvangen van de nieuwkomers is absoluut noodzakelijk.

Een bescheiden Hervormd Centrum

Op de grens van het oude Vreeswijk en de nieuwe woonwijken wordt momenteel een eenvoudig Hervormd Centrum gebouwd. Aanvankelijk was er een plan gemaakt met een ruimere opzet. Het zou een gebouw worden van twee verdiepingen met diverse ruimten. Maar om financiële redenen is het geheel nu veel kleiner geworden. (...)

In augustus vorig jaar werd de eerste paal geslagen. Medio 1981 zal het centrum - zo is de planning - in gebruik genomen kunnen worden. (...)

Bouwkosten en financiering

De stichtingskosten van het gebouw-de inventaris meegerekend - zijn begroot op f 900.000, - . Er is alles aan gedaan om de kosten te drukken o.m. door vrijwilligerswerk. Door de gemeenteleden is hard gewerkt om zoveel mogelijk geld bijeen te brengen.

Schenkingen, collecten, akties en een bazar brachten het saldo van het Bouwfonds op ongeveer twéé ton.

Er was ook steun en hulp van buiten de gemeente. De Generale Financiële Raad van de Ned. Herv. Kerk verleende een subsidie van f 75.000, - . De Gereformeerde Bond deed de toezegging om voor de komende jaren een financiële bijdrage te leveren in het kader van de mogelijke stichting van een tweede predikantsplaats.

Hoeveel kapitaal is erop dit moment beschikbaar? Bouv/fonds f 200.000, - ; Verjaringsfonds f 70.000, - ; Subsidie G. F. R. f 75.000, - . Totaal f 345.000, - .

Rekeninghoudend met de baten van enige renteloze leningen moest er toch een bedrag van ten naastebij f 500.000, - worden geleend. Dit verplicht de gemeente om in de komende tijd aan rente en aflossing per jaar ongeveer ƒ 70.000, - op te brengen.

Giro en Bank Bouwfonds Herv. Gemeente van Vreeswijk

Girorekening nr. 40 73 479 tn.v. Bouwfonds Herv. Gem. van Vreeswijk, Irenestraat 2, Nieuwegein-Zuid.

N.M.B., kantoor Nieuwegein-Zuid, rekening nr. 69 01 11401 tn.v. Bouwfonds Herv. Gem. van Vreeswijk.

***

Op 4 april II. werd in Utrecht een 'Contactdag Kerkelijke Archieven' gehouden. Uit het uitgebreide verslag van die dag nemen we over wat dr. J. P, van Dooren ten aanzien van het hervormde archief beheer en ds. M. Drayer ten aanzien van het beheer in de Chr. Geref. Kerken zei:

Nederlandse Hervormde Kerk

Dr. J. P. van Dooren, archivaris van de Nederlandse Hervormde Kerk, memoreert, dat in zijn kerkgenootschap al tijdens de synode van Emden (1571) een eerste aanzet voor de zorg van de archieven werd gegeven.

In 1625 besloten afgevaardigden van provinciale synoden elke drie jaar bijeen te komen om toezicht te oefenen op de ongeschonden bewaring van de autographa van de synode van Dordrecht (1618/19) en later ook van de Statenvertaling. De toezichthoudende taak van de synode ten aanzien van de archieven van de plaatselijke gemeenten is heden ten dage geregeld in de Generale Regeling voor het Toezicht; zij is opgedragen aan de Commissie voor de archieven. De aanstelling van dr G. A. Hulsebos als gemachtigde vooi" de kerkelijke archieven in 1903 vormde het begin van de archiefdienst van de Nederlandse Hervormde Kerk. Het accent van zijn werkzaamheden lag op de toezichthoudende taak, niet op de beheerstaak. Eerst vanaf 1949 beheerde de archivaris ook het synodaal archief. Het toezicht op de archieven van de plaatselijke gemeenten houdt in de praktijk in: het registreren en het geven van adviezen aan de plaatselijke beheerder(s) van de archieven en wordt grotendeels verricht door vrijwillige medewerkers, die daartoe zijn aangesteld door de Commissie voor de Archieven. Zij verrichten hun taak in nauwe samenwerking met het Centraal Register van Particuliere Archieven.

Christelijke Gereformeerde Kerken

Ds. M. Drayer, lid van het Deputaatschap voor de controle van het synodaal archief van de Christelijk Gereformeerde Kerken, zet uiteen dat dit kerkgenootschap zich de eerste twintig jaar van zijn bestaan vrijwel niet heeft beziggehouden met de archief zorg. Eerst in 1919 wees de synode de Christelijke Gereformeerde Kerk te Rotterdam aan als bewaarder van het synodaal archief, waartoe een kluis werd gebouwd. Ter controle op de goede bewaring werd een commissie ad hoc benoemd. Toen deze commissie in 1934 lacunes constateerde, adviseerde zij aan de synode een archivaris te benoemen; de synode aanvaardde dit voorstel. Bij het bombardement van Rotterdam in mei 1940 ging de kerk in vlammen op, waardoor de archieven een zodanige schade leden, dat restaureren onmogelijk was. Het gevolg is dat er geen geschreven stukken van vóór 1937 voorhanden zijn. Na de oorlog werd de Kerk te Rotterdam herbouwd met een kluis voor het synodaal archief. De ad hoc ingestelde commissie voor het houden van toezicht op de goede bewaring van het synodaal archief werd een officieel deputaatschap voor de controle Van het synodaal archief. Dit deputaatschap activeerde de andere deputaatschappen - met succes - hun archieven naar het synodaal archief over te brengen. De deputaten hebben evenwel geen bemoeienis met de archieven vap de plaatselijke kerken, classes en particuliere synoden; slechts incidenteel geven zij - desgevraagd - advies. , Een verbetering in de stand van zaken bracht het voorstel van de synode tot het aanstellen van archivarissen in alle particuliere synoden en classes, soms zelfs van archiefcommissies. (...)

Goed beheer van kerkelijke archieven is van het grootste belang. Helaas moet worden gezegd dat veel plaatselijke, gemeentelijke archieven slordig beheerd zijn, zodat veel is zoek geraakt. Ook door minder veilige opberging is veel verloren gegaan (te denken valt aan de oorlogsjaren). De laatste jaren worden meer en meer kerkelijke archieven, ook van kerkelijke verenigingen, in bewaring gegeven bij het Rijksarchief, dat goed is uitgerust voor het veilig en ordelijk bewaren van archieven. Misschien een tip voor bepaalde verenigingen of gemeenten, die naar verantwoorde bewaring streven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen