Vragen rondom het Avondmaal (11)

Druivesap of wijn?

We komen nu tot de laatste vraag en een afsluitend artikel, als nog overbleef de vraag of het nu zoveel verschil maakt, sap dan wel wijn te gebruiken? Ik zou me kunnen indenken, dat iemand verzucht: al die vernieuwingen, wie hoorde daar vroeger van, het houdt maar niet op! En een ander: moet daarover geschreven worden in zulk een tijd van apocalyptische spanning? Echter, ik ga even op deze vraag in, omdat deze in meerdere gevallen mij bereikte, daar in een aantal gemeenten deze wijziging is doorgevoerd. Hoofdzakelijk gelden daarvoor twee motieven. Allereerst beschouwt men het gebruik van sap als een tegemoetkoming aan patiënten, die of beslist geen alcohol mogen gebruiken of een ontwenningskuur deden. Vervolgens ook met het oog op de kinderdeelname kiest men voor sap in plaats van wijn.

Bijbelse taal en symboliek

Allereerst kan vanuit de Schrift worden gezegd, dat er twee verschillende woorden zijn voor sap/most en wijn. Most of sap is het druivennat, dat geen gistingsproces onderging, terwijl wijn het sap is, dat gegist is. En in dat opzicht is er juist bij het Avondmaal een prachtige overeenkomst tussen het brood en de wijn als tekenen. Brood is het teken, geen aren, of korrels, of meel of deeg, maar kant en klaar brood, gereed om genuttigd te worden. Wijn is ook een teken, dat 'bewerking' onderging, in de persbak, tijdens de bereiding, door het gistingsproces heen. In het klassieke formulier wordt er op gezinspeeld zoals uit vele korrels een meel gemalen en een brood gebakken wordt en gelijk uit vele bezien, samengeperst zijnde, een wijn (!) en drank vliet... Men kan zeggen, dat most ook een eindproduct is en vrucht van dezelfde wijnstok, er is verschil. Het Oude Testament reeds heeft er twee verschillende woorden voor. En als de Heiland bij de instellingswoorden spreekt over 'de, vrucht van de wijnstok', Matth. 26 : 29, verwijst Hij ondubbelzinnig naar de wijn. Aan de Nazireeërs werd beslist alle gebruik van de wijnstok ontzegd. Num. 6 : 4, waarbij niet alleen sterke drank of wijn, maar ook de vrucht zelf genoemd wordt. Intussen gaat het om de genieting van het toebereide werk van Christus, Die Zelf de spijs en de drank van het eeuwige leven is. Maar hoe nauw sluiten we ons in gebruik en viering bij Hem aan?

Geloofsvertrouwen

Bij de rechte viering van de dis, gaat het om de oefening van het geloofsvertrouwen op Christus en Zijn volkomen offer, aan het kruis geschied. Nu mag men willen tegemoetkomen aan bijvoorbeeld leverpatiënten of voorheen verslaafden, maar is dan angst voor gevolgen van een teug wijn in relatie te stellen tot het vertrouwen op de verzoening in Christus' bloed en de vernieuwende werking van Zijn Geest? Als het er om ging zelfvertrouwen aan te kweken, ja, dan is het medicijn vele malen erger dan de kwaal. Kan schade berokkenen, wat in het geloof in Christus aan de dis wordt uitgedeeld, zoals Hij het deed. Ik lees wel het omgekeerde, dat de Heiland Zijn jongeren, die uitgaan in de wereld in Zijn Naam, voorzegt en belooft, 'dat al is het dat zij iets dodelijks drinken zullen, het hun niet zal schaden'. Moest Hij hun ongeloof rondom Pasen liefdevol maar duidelijk bestraffen, hoe zalig en zeker zal het geloof uitkoen, ook in de tekenen. Het zij verre van ons te denken aan waaghalzerij, of het verzoeken van God door het uitproberen van allerlei. Het komt altijd weer op het geloof aan, gewerkt door de Heilige Geest. En de tekenen sterken niet het zelfvertrouwen, maar wel het Godsvertrouwen.

Het één gevolg van het ander

Dat het argument van kinderdeelname aan het Avondmaal moet pleiten voor gebruik van druivesap in plaats van wijn, spreekt ons natuurlijk helemaal niet aan, gelet op wat in het voorafgaande hierover werd opgemerkt. Ik kan alleen maar zeggen: men komt van het een tot het ander. Dat men jonge kinderen niet aan wijngebruik went, - overigens past hier ook in gezinsverband de nodige voorzichtigheid, want men schrikt, als men van de drinkgewoonten onder ons volk op de hoogte komt of is, en als men weet wat zelfs jonge kinderen al mogen - is loffelijk, maar nauwelijks kan of wil ik op de gedachte ingaan, dat het gebruik der tekenen aan de heilige tafel des Heeren, zoals Hij ze instelde, alcoholisme als gevaar zou opleveren. De toestanden in de gemeente van Korinthe, waarover de Heere Zijn oordelen deed komen, manen ons tot teerheid. Hoe vreselijk, als moet gelden, dat we tot een oordeel zouden samenkomen. Ook van uit deze gezichtshoek is de eis tot zelfbeproeving en de noodzaak tot rechte onderscheiding des te mindereen motief om kinderen toe te laten aan de tafel. Met elkander hebben we te waken voor de heiligheid van het sacrament. Slordig omgaan met de tekenen en zegelen van Gods genadeverbond dient te worden voorkomen en geweerd. Zouden we, om met Paulus te spreken, ook in deze onszelf oordelen, we zouden niet geoordeeld worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen