Boekbespreking

Dr. L. Wierenga: De Heidelbergse Katechismus in het Nederlands van nu, uitg. De Vuurbaak, Groningen 1978, prijs ƒ 9, 50. (Voor leden van de vereniging van vrienden van de Vuurbaak (ƒ 8, —).

Dr. L. Wierenga, wetenschappelijk hoofdmedewerker bij de R. U. te Groningen (fac. der letteren) heeft bij wijze van proef de Heidelbergse Katechismus vertaald in het Nederlands van nu, daarbij uitgaande van inzichten van de moderne (ver)taalwetenschap. Zijn bedoeling is dat de gebruiker van deze vertaling de inhoud van de tekst op dezelfde wijze begrijit als de gebruiker van de oorspronkelijke tekst; hij heeft in zijn vertaling gewerkt volgens de standaard van 'gebruikelijk Nederlands'. Zo zou deze vertaling kunnen bijdragen tot het toegankelijk maken van dit onder ons zo bekende belijdenisgeschrift voor (kerk)mensen van deze tijd. Op zich is het werk van dr. Wierenga en het doel, dat hij zich daarbij voor ogen stelt, nl. om de Katechismus binnen bereik van ons volk van de twintigste eeuw te houden, een goede zaak. Ik zou zijn vertaling niet willen aanbevelen ten gebruike in de leerdiensten en algemene leerstof bij het katechetisch onderwijs en ook niet als nieiiwe versie van een kerkelijk belijdenisgeschrift. Daarvoor is de oorspronkelijke tekst al te zeer parafraserend en omschrijvend weergegeven. In het Oudhollands van de zestiende eeuw zit heel wat klassiek staal, dat ik niet graag kwijtraak, net zo min als bij de Statenvertaling. Als Wierenga's werkstuk dus niet meer zou zijn geweest dan een in modern Nederlands weergeven van woorden, waarvan de woordwaarde in de loop der eeuwen echt is gewijzigd, zou dat anders liggen. Zo is ook steeds gehandeld met de Statenvertaling. Een Bijbelvertaling en een belijdenisgeschrift van zoveel eeuwen geleden moet men, dunkt mij, zoveel mogelijk intact houden. Het zijn documenten uit een rijk reformatorisch verleden, die we in prediking en katechese graag doorvertalen naar onze tijd toe, maar die we als documenten graag laten staan. Wierenga's werk is echter duidelijk opgezet als een vertaling van de Katechismus. Hij wil met behoud van de oorspronkelijke bedoeling, in woorden van het Nederlands van nu omschrijvend en verhelderend weergeven wat de opstellers van de Heidelberger moeten hebben bedoeld. Of hij daarin in alle opzichten geslaagd is? Misschien, dat zich hier en daar wreekt, dat hier een man van de literaire faculteit aan het werk is. Een theoloog zou dunkt mij, bv. niet de woorden wedergeboorte (zondag 3) en bekering (zondag 33) hebben weggelaten, zoals Wierenga dat doet. Waarom laten we deze bijbelse woorden niet gewoon (ook in al hun 'vreemdheid' staan)? Verder is er nogal wat aan te merken op Wierenga's woordkeus. Ik noem enkele dingen. Waarom het woord 'verdoemenis' vervangen door veroordeling? (H. C. antwoord 52). Als iemand veroordeeld wordt, is hij nog niet verdoemd. Verder: Wierenga geeft vraag en antwoord 2 aldus weer; 'Wat is er voor nodig om dat houvast te krijgen? Daarvoor moet ik drie dingen weten: hoe groot m'n schuld wel is, maar ook, hoe God me die kwijtscheldt, en hoe ik hem hiervoor dankbaar moet zijn.' Maar het gaat er de opstellers van de Katechismus in antwoord 2 niet slechts om te vragen naar de weg, waarlangs men de enige troost 'krijgt', maar naar de weg, waarlangs men in die troost kan leven. Dat is wat anders. M.a.w. ellende, verlossing en dankbaarheid gaan een heel mensenleven mee. Ook kan men, dunkt mij, 'zonde en ellende' niet weergeven met het woord schuld, zoals Wierenga doet. Er zit veel meer in die beide woorden. Ook de gevolgen van de schuld klinken daarin mee. Daarom gaat het in het tweede deel van antwoord 2 niet slechts om kwijtschelding, maar ook om verlossing. Verlossing is meer dan kwijtschelding. En zo zou er nog veel meer te noemen zijn. Het begrip 'inlijving in Christus' (om nog een voorbeeld te noemen) weergegeven met: Bij Christus gaan behoren. En in de weergave van de Apostolische Geloofsbelijdenis is 'nedergedaald ter helle' weergegeven met nedergedaald tot in het dodenrijk. Maar verderop in de Katechismus, klinkt in de uitleg van dit artikel ook de notie van 'hèl Godsverlating mee. Wellicht kan de vertaler met deze enkele opmerkingen zijn voordeel doen. Zijn werkstuk is immers aangebo­den als een proeve. Voor hen, die er hun werk van moeten maken om jongeren en ouderen de katechismus uit te leggen, is deze proeve van Wierenga, ondanks alle kritiek, die men hebben kan, niettemin een bruikbaar geschriftje. Het kan helpen bij het zoeken van woorden om de boodschap, van onze Heidelberger in onze taal en tijd te vertol­ken.

C. den Boer

Dan Benson, De volkomen man, praktische richtlijnen voor een evenwichtig en harmonieus leven, uitg. Novapres-Laren, 272 blz. ƒ 19, 90.

'Het was de hoogste tijd voor een mannenboek, zonder getheoretiseer, zonder gepreek, maar met een beschrijving van honderden uiterst praktische manieren waarop de man van vandaag zowel thuis als in zijn werk een daverend succes kan zijn'. Dit cifaat geeft misschien direkt een indruk van de sfeer van dit boek. Het schetst de gestroomlijnde Amerikaanse way of life, gedompeld in een evangelische saus. Best wel nuttige tips. Maar een boek om met een flinke korrel zout te nemen.

J. Hoek

Fons Dekkers, Patiënten-voorlichting, de onmacht en de pijn, uitg. Ambo-Baarn, 173 blz. ƒ 22, 50.

De schrijver constateert een onbevredigende situatie: veelvuldige klachten over een communicatiestoornis tussen de arts en de patiënt. In dit boek onderzoekt hij de middelen en mogelijkheden om tot een betere informatie-overdracht, ja tot een betere relatievorming te komen. Bepaalde standaardmodellen voor patiëntenvoorlichting worden gegeven en enkele specifieke problemen aangesneden, bijvoorbeeld het moeten overbrengen van een fatale diagnose. Het boek richt zich op een vrij select lezerspubliek.

J. Hoek

STICHTING HULP OOST-EUROPA IN KAMPEN

In nauwe samenwerking met het plaatselijk Hervormd Verenigingsverband op G.G. belegt de Stichting Hulp Oost-Europa D.V. op dinsdag 11 augustus een avond in Kampen. Plaats van samenkomst is de Lemkerzaal van het Broederhuis, waar om 19.30 uur wordt aangevangen.

Het woord zal worden gevoerd door dr. Camaron Tallach, medisch zendeling van de Free Presbyterian Church of Scotland, die als ouderling met preekbevoegdheid missionaire arbeid verricht in Hongkong, alsmede door ds. John Murray, predi­kant van dezelfde kerk, die vanuit Schotland zich beijvert met Bijbelvertaling en verspreiding ten behoeve van de dicht-opeengepakte en veelkleurige bevolking van Hongkong. Beiden zullen tijdens een lezing van ca. twintig minuten vertellen over hun werk, daarbij terzijde, gestaan door de heer Van Woerden, die als tolk hoopt te fungeren. De opening van deze avond is in handen van de 'vader van de Stichting HOE, ds. J. van Rootselaar te Ermelo, terwijl ds. L. J. Geluk uit Zwolle het slotwoord voor zijn rekening neemt. Er is tevens gelegenheid tot het stellen van schriftelijke vragen, die via de kollektezak aan de beide zendingsarbeiders ter hand gesteld kunnen worden. Vanzelfsprekend kunt u uw financiële bijdrage aan het werk van de Stichting in dezelfde kollektezak kwijt.

Het bestuur van het organiserend Verband hoopt hartelijk dat u, die deze aankondiging thans leest, ook wellicht tijdens uw vakantie uw verbondenheid met uw broeders en zusters in Christus wilt belijden door uw aanwezigheid tijdens deze avond. Woont u in Kampen of (verre) omgeving, of vertoeft u er als vakantieganger: u bent van harte welkom!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen