Shalom ’81

In een oplage van 300.000 exemplaren is dezer dagen de vredeskrant Shalom '81 verschenen. AI voor het derde achtereenvolgende jaar tracht de Stichting Bijbel en Vredesvraagstukken met de uitgave van een 'alternatieve' vredeskrant te voorzien in de onder kerkleden en scholieren gebleken behoefte aan Bijbelse voorlichting over de vragen van oorlog en vrede.

De krant - dit jaar voor het eerst in een 48 pagina' s tellend handzaam magazineformaat - stelt zich tweeërlei ten doel: enerzijds de lezers een helder inzicht verschaffen in wat er anno 1981 op bewapeningsgebied in de wereld aan de hand is, anderzijds die werkelijkheid vanuit de Bijbel doorlichten en de lezers helpen om vandaaruit tot een verantwoorde standpuntbepaling te komen.

In het kader van eerstgenoemde doelstelling geeft Shalom '81 in een aantal artikelen een beeld van de voorlichting en het denken over kernwapens in zowel Rusland als Amerika. Terwijl de Russische leiders naar buiten toe een vredelievend gezicht tonen en vredesboodschappen de wereld insturen, geven ze er in de uitsluitend voor intern gebruik bestemde militaire handboeken en tijdschriften blijk van zich voor te bereiden op het beginnen, voeren, winnen en overleven van een kernoorlog, schrijft drs. J. A. E. Vermaat, die voor deze stelling een aantal toonaangevende Russische militaire publikaties citeert.

Volgens Shalom '81 is het een illusie te verwach­ten, dat in de Sowjet-Unie een soortgelijke vredesbeweging als in het Westen op gang zal komen, simpelweg omdat bij de Russische bevolking elke elementaire kennis over de gevolgen van een eventuele kernoorlog ontbreekt. Aan de hand van citaten en illustraties uit Russische schoolboeken en populaire tijdschriften maakt de Shalomkrant duidelijk, hoe de bevolking van de Sowjet-Unie wordt 'voorgelicht' over een kernoorlog en wat er tegen de gevolgen daarvan gedaan kan worden: over een stralingsvrije reiswieg voor babies, over de bescherming die een skipak biedt tegen radioaktieve straling en over het na een atoomaanval afwassen van koeien en auto's met zog. atoomwater: 'En wie dan toch nog bang is voor radio-aktieve neerslag kan in de staatsapotheek no. 6 tablet no. 2 kopen. Daardoor is men praktisch immuun voor een kernaanval.' Op grond van die 'voorlichting' noemt de Shalomkrant het begrijpelijk dat de Russische burgers niet ongerust zijn over een mogelijk gebruik van kernwapens. 'Dat betekent dat het militaire apparaat zijn gang, kan gaan, niet gehinderd door kritische vragen vanuit het publiek.' Maar ook op het Amerikaanse denken over kernwapens toont de krant zich niet bijster gerust: 'Steeds vaker gaan Amerikaanse militaire deskundigen in hun kernwapenfilosofie uit van de gedachte van een beperkte kernoorlog in Europa die voor Amerika te winnen zou zijn.' Shalom '81 kritiseert in dat verband ook het verhullend taalgebruik rond de kernwapens waarbij het taboe lijkt de dingen, waar het om gaat, bij de naam te noemen: 'De firma General Dynamics maakt via de Amerikaanse ster t.v. - reclame voor de kruisraket als was het een wasmiddel: Hij is snel, goedkoop en erg doelmatig. Maar welk een verschrikkelijk doel dit wapen dient, daarover geen woord.' Onder de kop 'Wankelend evenwicht' schetst de krant een erg somber beeld van de recente ontwikkelingen op het gebied van de strategie en bewapening, zowel aan Navo-als aan Warschaupaktkant. Shalom vraagt zich af, of het afschrikkingsevenwicht ('dankzij de verschrikkelijke uitwerking van de kernwapens zullen Oost en West het wel uit hun hoofd laten ze te gebruiken') vandaag de dag nog wel werkt, en toont aan dat door de grotere nauwkeurigheid van de kernwapens de kans op hun daadwerkelijk gebruik is toegenomen. 'Door die veel grotere nauwkeurigheid kan een strijdmacht in de verleiding komen om kernwapens op beperkte schaal te gebruiken. Er kan bijv. één fabriek of één lanceerbasis mee worden aangepakt. Maar daarmee is dan wel een eind gekomen aan de oorlogsvoorkomende funktie van kernwapens', konkludeert de krant. Ook een groot deel van de traditionele Shalomdiskussie gaat over het steeds wankeler wordende afschrikkingsevenwicht tussen Oost en West. De meeste deelnemers aan de diskussie (oud-CDA-Kamerleden mevr. Hannie van Leeuwen en drs. H. C. Couprie en het Ned. Herv. Synodelid dr. S. Meijers) tonen zich daar pessimistischer over dan hun vierde gesprekspartner, prof. dr. J. Douma uit Kampen. Terwijl Douma meer risiko's ziet in de verspreiding van kernwapens over steeds meer landen, zien de anderen de gevaren juist in de ontwikkeling van nieuwe, beter bruikbare wapensystemen. Ook de aktuele kwestie van de modernisering van kernwapens en de plaatsing van 48 kruisraketten in Nederland komt in deze diskussie aan de orde. Volgens Couprie zijn de nieuwe Navo-kernwapens 'militair gezien absoluut niet nodig'. Mevr. Van Leeuwen (gematigd vóór) verwijt Nederland er mede de oorzaak van te zijn, dat de Navo geen krachtig en eensgezind standpunt kan innemen tegenover wapensbeheersing. Dat komt volgens haar Moordat we vanuit Nederland op zo'n egoïstische manier bezig zijn, en er bijv. alle accent op leggen dat die nieuwe kernwapens niet bij óns geplaatst mogen worden in plaats van ons in te zetten voor een vermindering over de hele linie'. Ze bestempelt dat als een houding van 'ikke, ikke en de ander kan stikken'.

In het kader van de tweede doelstelling van de Shalomkrant - het geven van een Bijbelse doorlichting en het wijzen van een Bijbels verantwoorde weg - keert de krant zich met kracht tegen het pacifisme dat volgens de redaktie ook onder christenen veld wint. Naar de mening van Shalom '81 hebben deze christenen er onvoldoende oog voor, dat Christus deze wereld op twee verschillende manieren regeert: door de verkondiging van het Evangelie, dat individuele mensen verbiedt om geweld te gebruiken, en via de overheid die het zwaard draagt: 'Bekering - door het zwaard van de Geest - en beteugeling - door het zwaard van de overheid - : beide zijn instrumenten in de handen van God en beide zijn in deze wereld onmisbaar.' De Shalomkrant signaleert aan de hand van een aantal konkrete voorbeelden (o.m. van de theologen Bouhuijs, Deurloo en De Lange) dat veel - hoewel niet alle - hedendaags pacifisme zijn wortels vindt in de moderne theologie die de Bijbel stukbreekt in een waardeloze verpakking (inkl. Rom. 13 en de oorlogen des Heren) en het oer-Evangelie dat dan overblijft (inkl. de Bergrede). Daartegenover benadrukt Shalom '81 dat 'wie de Bijbel heeft leren lezen zoals die zich aandient, als het éne, betrouwbare Woord van de levende God, onmogelijk elke band tussen God en geweld kan doorsnijden'.

Tegelijk waarschuwt de krant ervoor om niet uit het oog te verliezen dat in de Bijbel aan de zwaardmacht van de overheid ook grenzen zijn gesteld. De Ned.Herv. (Geref. Bonds)predikant drs. A. Noordegraaf bespreekt in een uitvoerige studie de indat verband centrale tekst uit Rom. 13: De overheid draagt het zwaard niet tevergeefs. Hij konkludeert dat noch voor het bezit en gebruik van kernwapens noch voor het standpunt van eenzijdige ontwapening een beroep op Rom. 13 valt te doen en waarschuwt voor simplisme en biblicisme bij het trekken van lijnen vanuit dit Bijbelgedeelte naar vandaag. Onder de titel 'Kan ik er wat aan doen? ' wijst de Amersfoortse predikant J. J. Verleur op de zonde als diepste oorzaak van alle oorlog en bewapening en op Jezus Christus als Gods antwoord daarop: 'Christus' komst in de wereld houdt niet alleen maar verandering van strukturen in, maar Christus komt mensen veranderen, mensen wederbaren. Het kankergezwel van de zonde moet weggesneden worden.'

Shalom '81 besluit met een Handleiding voor het gesprek over oorlog en vrede, waarmee de Shalomredaktie proberen wil de diskussie onder orthodoxe christenen over de kernwapens verder te brengen. De redaktie schrijft: Christenen die zich aan het gezag van de Bijbel willen onderwerpen en leerlingen willen zijn van Christus die door Zijn dood hun schuld verzoend heeft, denken heel verschillend over de aktuele problemen van oorlog en vrede. In de diskussies daarover laaien de emoties vaak hoog op en is sprake van een verbijsterende wederzijdse verkettering.' De polarisatie op dit punt wordt in de Shalomkrant afgewezen. De redaktie zegt met de handleiding een poging te willen doen om 'in het oerwoud van (echte en onechte) tegenstellingen en meningsverschillen, van onbegrip en misverstand ook vaak, wat begaanbare paden te kappen.' Daartoe zijn aan vijftiental elementen die in de diskussie over oolog en vrede een rol spelen gerubriceerd in drie groepen, afhankelijk van de mate van eenstemmigheid (volledig, minder groot, zeer gering) die daarover in orthodox-christelijke kring bestaat. 'Op die manier' , schrijft de redaktie, 'hopen we ertoe te kunnen bijdragen dat er wegen gebaand worden waarop leerlingen van de Heere Jezus elkaar kunnen ontmoeten. Wegen die orthodoxe christenen weer op gespreksafstand van elkaar brengen, zodat ze weer gewoon mét elkaar kunnen gaan praten in plaats van tégen elkaar te blijven schreeuwen.' In plaats van een 'dialoog tussen doven' moet er volgens de redaktie een gezamenlijke worsteling komen om samen met alle heiligen (Ef. 3 : 18) in alle fijngevoeligheid te onderscheiden waarop het aankomt (Pil. 1 : 10).

De Shalomredaktie bestaat uit A. P. de Boer, A. G. Knevel, L. de Jong en mevr. R. C. Vink. Bestellingen voor Shalom '81 kunnen worden gedaan bij de administratie. Postbus 3035, 1400 EA Bussum. Vorig jaar moesten veel 'late' aanvragers worden teleurgesteld; daarom is het zaak de krant op zeer korte termijn te bestellen.

Shalom '81 wordt gratis beschikbaar gesteld, en is voor de uitgave en verspreiding geheel afhankelijk van vrijwillige bijdragen. Wie via een gift mee wil helpen de kosten van ca. anderhalve ton, die Shalom '81 met zich meebrengt, te dekken, kan een bedrag overmaken op giro 41.73.827 of bankrekening 55.40.13.010, beide t.n.v. Stichting Bijbel en Vredesvraagstukken te Bussum.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen