Het doel van de catechese

Wie zich bezighoudt met onderwijs, vorming en toerusting kan dat onmogelijk zonder van te voren het doel van dit alles vast te stellen. Dat geldt dan toch ook zeer zeker voor onze katechisaties, die deze maand weer gaan beginnen. Een stuk bezinning door kerkeraden en katecheten is op zijn plaats om én de uitgangspunten én de manier waarop de katechese zal plaatsvinden nog eens te bezien en waar nodig te veranderen. Het mag overduidelijk zijn dat een en ander niet alleen het produkt van een bezinning binnen de vier wanden van de studeerkamer of het eindresultaat van een gedegen kerkeraadsvergadering kan en mag zijn, maar een levende relatie met de praktijk dient te hebben. Daarbij is de inbreng van de katechisanten onmisbaar, immers zij zijn het die samen met de katecheet dit jaar bezig zullen zijn, hun vragen zullen stellen, hun twijfels kenbaar maken en rekenschap geven van 'de hoop die in hen is'. De doelstelling heeft een theologische en een didaktische achtergrond, dat wil zeggen dat zowel de inhoud als de vorm van de katechese geformuleerd wordt. Maar ook moet het een werkdoeIstelling zijn, die opgericht is om het beoogde gedrag, de kennisverwerkirig en de levenshouding van de katechisanten te omschrijven, zoals men die door de inhoud en de vorm richting hoopt te geven. Daarbij kan gelden dat er duidelijk sprake is van vooronderstellingen zoals de plaats van de Schrift in de katechese, de verbondenheid met de belijdenis van de kerk, enz., zodat allerlei partikuliere liefhebberijen en al te persoonlijke accenten zoveel mogelijk vermeden worden. De opdracht die God aan de gemeente geeft om de jongeren als 'lammeren' te weiden vereist dan ook dat de katechese uiterst serieus genomen dient te worden door de gemeente, die dit werk heeft toevertrouwd aan de door haar gekozen kerkeraad, die op zijn beurt de uitvoering daarvan heeft toevertrouwd aan - als eerste - de katechiserende predikant of anderen daarmee belast heeft. Daarom moet ook voortdurend kontakt plaatsvinden tussen de 'opdrachtgevers' en de 'uitvoerder(s)', niet in de zin van een soort controle, maar in de geest van bezinning en ondersteuning. Voorop in de katechese staat het onderricht, waarin de kennis Gods van geslacht tot geslacht wordt doorgegeven (Psalm 78), niet alleen als een louter verstandelijk weten van bijbelteksten en de geloofsleer maar vooral als de kennis van het levende Woord Gods. Daarnaast en daarmee ten nauwste verbonden gaat het om te leren leven met en uit dat Woord: de geboden Gods dienen gekend en geleefd te worden. Dat dit laatste juist in onze tijd zo bitter nodig is behoeft hier geen verdediging, al kan men zich wel eens afvragen of de katechese niet vaak buiten het - wat men dan noemt: - 'het gewone, dagelijkse leven' staat, zodat de katechisanten niet voldoende zijn toegerust om in het 'hier en nu' hun, door God gegeven, plaats te bepalen.

Door alle leeftijdsgroepen heen, dus ook vanaf het allereerste begin, loopt de rode draad van de voorbereiding op de persoonlijke belijdenis des geloofs. Wanneer dat doel nader bezien wordt, zijn er twee kanten aan deze zaak. Ten eerste is geloven een persoonlijke zaak, waarbij het hart geraakt wordt; het is de vrucht van het werk van de Geest waarbij ook de beste katecheet uiteindelijk maar een armzalige hulpkracht is. Maar anderzijds is de gemeente de plaats waar de Heere God zich aan heeft willen verbinden door Zijn beloften. Binnen de gemeente wordt het Woord verklaard, worden de sacramenten bediend en vanuit de gemeente wordt naar binnen en naar buiten het dienstbetoon van zending, evangelisatie en al de andere vormen van het diakonaat uitgevoerd. Ook de katechisanten behoren voluit tot de gemeente en daarom dient de katechese een nauwe band te hebben met de zondagse eredienst en met de vele 'doordeweekse' aktiviteiten.

Zogezien beslaat de katechese heel wat terreinen en zucht menige katecheet, wanneer al deze dingen opgesomd worden. Daarbij komen nogal wat klachten over de geringe beschikbare tijd, over de moeilijke jeugd, de geringe belangstelling van de ouders en het gebrek aan aandacht van de kant van de kerkeraad. Dat mag dan in veel gevallen waar zijn, daartegenover staat toch dat de katechese een zaak van de gemeente dient te zijn. Wie de opdracht van Christus ernstig neemt, zal zich niet alleen principieel maar ook zakelijk bezinnen. Onder andere over de vraag of het nog wel verantwoord is dat de predikant, krachtens de kerkorde belast met de katechese, dit werk wel alleen kan doen. Of het dienstig is aan de boodschap Gods, zulke grote katechesegroepen te hebben dat de enkeling daarin verloren raakt. Juist de kerkeraden dienen zich bezig te houden met de wezenlijke taak die hier ligt, het gaat toch om het 'zaad des Verbonds'?

In het formuleren van een beoogd doel en de manier waarop dat het best verwezenlijkt kan worden kan de eerste aanzet schuilen waardoor de katechese een degelijker en konkreter karakter krijgt en waarbij men zich ook voor eigen geloofsinhoud beter bewust gaat worden.

En het zal niet de eerste keer zijn, dat juist daar waar de moeilijkheden groot zijn, en van ons een grote inzet wordt gevraagd, onze Heere God Zijn zegen over dit werk wil gebieden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen