In memoriam dr. A. van den End

Geboren 12-3-1914 te Gouda, werd onze overleden vriend kandidaat in 1938. Voordat hij de pastorie in ging werd hij hulpprediker te Boskoop. Vlak voor de oorlog kwam hij in Melissant (10-3-1940) en bleef daar tot zijn vertrek naar Zeist in 1946.

Maar zo donker kon die tijd niet zijn, of in de Melissantse pastorie bloeide het mooie lenteleven van een jong, gelukkig huwelijk. Ze pasten ook zo volkomen bij elkaar, die jonge dominee en zijn vrouw, met al hun levendigheid, openhartigheid, humor; met hun blijdschap over de vermeerdering van hun gezin (ik had het voorrecht aan zijn zaad het teken des Verbonds te mogen bedienen) en met hun gemeenschappelijke inzet voor de arbeid in deze eerste gemeente.

Collega Van den End deed dat met heel zijn hart. Want halfheid was iets wat hij noch in anderen, noch in zichzelf verdroeg. Als collega leerde ik hem kennen in gesprekken aan huis en op vergaderingen. Ik zie en hoor hem nog, vurig van geest en vlug van verstand. Dan leefde in gesprek en in debat alles aan hem mee; ik zie de tinteling van zijn ogen en de expressiviteit van heel dat gelaat.

In Zeist bleef hij niet langer dan 3 jaar. In 1949 koos hij het kleine en stille Werkhoven. De lust om op wetenschappelijk gebied zijn bijdrage te leveren zal daar niet vreemd aan geweest zijn. Toen hij dan ook in 1953 naar Benschop ging, promoveerde hij in 1957 bij prof. dr. M. van Rhijn met een proefschrift over Gisbertus Bonnet, theologisch hoogleraarinde 18e eeuw. Van 1953 tot 1956 waren we weer buren. In 1956 vertrok ik van Polsbroek naar Muiden, waar ik tweemaal een hartinfarct doorstond. Maar collega Van den End, die in 1958 naar Hoogeveen vertrok, werd daar zo hevig door ziekte aangetast, dat voor zijn leven gevreesd moest worden. Hij is daar dóór mogen komen.

Bij een bezoek aan Muiden heeft hij mij daarvan verteld. Daar was niet de vriend, noch minder de theoloog, maar de gelovige aan het woord. Hij had de ramp boven het leven van zijn gezin (8 kinderen) zien dreigen. Dat was Hiskia's worsteling geworden. En het woord van Psalm 118: 'ik zal niet sterven, maar le­ven', was werkelijkheid voor hem geworden door het geloof. De geloofszekerheid waarmee hij toen daar in de kamer stond en sprak, was voor mij onvergetelijk.

Van Hoogeveen ging het, via Kootwijk, naar Maarssen. Slechts een jaar is hij daar geweest. Daar kwam dat plotselinge, verpletterende verlies van zijn vrouw, die hem lief was. Hij kon het in Maarssen niet harden. En ook in Goudriaan en Ottoland kwamen de oude werklust en werkkracht niet terug. Zestig jaar oud ging hij met emeritaat.

Later heeft hij mij verteld, hoe zijn tweede huwelijk tot stand gekomen was. Treffend parallelle levenservaring en eenheid in het geloof brachten hen tot elkaar: de weduwe van ds. J. van Sliedrecht en hem.

De laatste tijd in Ermelo is niet makkelijk geweest. Langzaam werd dit leven gesloopt. Maar die drie letters V.D.M, op de rouwbrief zeggen zoveel. De woorden: het Woord onzes Gods bestaat in der eeuwigheid uit Jesaja 40 : 11 zijn niet bestemd om in de schaduw te blijven van het voorafgaande: alle vlees is als gras. Dat Woord predikt het leven voor den goddeloze, die in Christus al Zijn gerechtigheid voor God vindt, al ware hij ook gestorven. Dat Woord geeft en geve licht in alle donkerheid van gemis, graf en rouw. Zijn blijdschap is onaantastbaar en oneindig.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen