Globaal bekeken

Drs. F. H. Breukelman, een hervormd theoloog uit de school van Karl Barth vindt - ik citeer het Nederlands Dagblad - 'dat de Gereformeerde Kerken snel afglijden naar de vrijzinnigheid'. Ik geef - zonder commentaar - de mening van F(rans) Breukelman door:

'Ik bewonder hun grote inzet, hun stoerheid en consequentheid. En misschien wel vooral het gegeven dat ze aanspreekbaar zijn op wat de Schrift zegt en zich daarin ook willen laten overtuigen. Ik ben minder onder de indruk van hun betweterigheid en de neiging tot zwart-wit denken.

Maar als u vraagt naar de ontwikkelingen in de gereformeerde kerken van tegenwoordig, dan zeg ik: ik vind het ronduit afschuwelijk wat daar gebeurt. Ik zal me wat inhouden, omdat ik anders ruzie krijg met mijn lieve vrouw die van gereformeerde afkomst is. Die probeert mij altijd milder te stemmen als het hierom gaat. Maar heel erg blijf ik het vinden. Om elk misverstand te vermijden: de hervormde kerk is natuurlijk helemaal een rotzooitje. Maar dat is altijd zo geweest. De gereformeerden hebben echter de pretentie gehad - en ze hebben in allerlei opzichten veel voorgesteld - aan te sluiten bij de grondbedoelingen van de Reformatie. Daarom zijn ze ook uit de hervormde kerk gestapt. Maar nu zie je dat die kerken met grote snelheid afglijden naar de vrijzinnigheid. Het is zelfs de vraag of Samen op Weg om die reden op den duur nog wel interessant is voor de hervormden' (...)

'Ik bedoel het niet in tegenstelling met een bepaald soort opvatting van het woord 'orthodox'. Orthodoxie namelijk als het slikken of stikken van/in een groot aantal door de kerk geformuleerde geloofswaarheden. Op die wijze pleeg ik niet te geloven. Met recht in de leer bedoel ik dat de kerk zich bewust is van haar unieke identiteit die door de Reformatie is omschreven met de woorden: sola fide, sola gratia, sola scriptura (alléén door het geloof, alleen door de genade, alleen door de Schrift). En die identiteit wordt steeds meer aangevochten, juist ook in de gereformeerde kerken. Je ziet dat in de nieuwe aandacht voor het woordje én in de theologie: natuur én genade. Schrift én traditie, geloof én goede werken, wet én evangelie, ervaring én openbaring enz. enz. Het lijkt wel of men niet door heeft dat je op deze manier stiekum of openlijk de mens weer tot centrum van de theologie maakt.

En dat is voor mij vrijzinnig. Ik kan met mijn vrijzinnige achtergrond met recht zeggen, dat zoiets tot de meest afschuwelijke dingen kan leiden. Ik ben opgegroeid tussen vreselijk aardige en beschaafde mensen - geen kwaad woord daarover -, maar de mensgerichte benadering van hun theologie heeft God verduisterd en zijn soevereiniteit aangetast. En die theologie heeft ook geen werkelijke bijdrage geleverd tot het verstaan van de grote vragen van deze eeuw. Ik ben als de dood, dat de theologie op dit moment een terugval beleeft in de 19e eeuw'. Aldus drs. Breukelman.

***

M(ient) J(an) Faber, secretaris van het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) meent - zegt het Nederlands Dagblad - 'dat de vraag naar het bestaan van God 'zinloos' is'. We laten hier een gedeelte van het N.D. artikel volgen:

'De IKV-voorman komt uit een 'traditioneel gereformeerd gezin met sterke AR-banden'. Toen hij aan de VU ging studeren werd hij belijdend lid, 'een uit traditie geboren keuze'. Later, nu dertien, veertien jaar geleden, ging hij een theologische cursus volgen, die hij 'buitengewoon fundamenteel' noemt. 'Waarom de rabbijnen voortdurend praten over God die ze nooit zagen en die ook niet te zien is. Begrijp je dat? Op het moment dat je denkt God te zien ben je hem aan het annexeren en is Hij dus weg. De kerken hebben dat ook gedaan; door de eeuwen heen God geannexeerd'.

'Alles wat je de laatste jaren in de IKV-krant over theologie leest komt uit die cursus. Het is iets wat ik erg boeiend vind'. Faber vindt de vraag naar het bestaan van God zinloos. 'Het enige wat ik kan zeggen is dat het leven hierop aarde zin heeft. Dus de vraag wat voor zin het leven heeft vind ik ook een zinloze vraag'. Waarom?

'Ja... anders kun je er net zo goed vandaag een eind aan maken (. ..) Het enige wat ik geleidelijk heb leren begrijpen, uit die bijbelboeken en geschriften, is dat dat inderdaad de meest zinloze vraag is: de zin van het leven (...) Ik denk gewoon dat het zin heeft om te leven'. Waarom? 'Omdat we met elkaar om kunnen gaan. Omdat mensen het voor elkaar opnemen. Ook als je er zelf niet beter van wordt en je er misschien zelfs wel door wordt afgemaakt. Ik constateer dat er mensen zijn die dat echt op kunnen brengen en in die zin de geschiedenis voortdragen. Jezus, daarvan kun je zeggen dat hij de eerste was. En Steve Biko heeft laten zien dat het leven zin heeft. Kijk ook maar naar de aartsvaders. Abraham en Mozes, en kijk maar naar de profeten. Als je op het beslissende moment, waarop je in de verleiding komt alleen maar aan jezelf te denken, alleen maar jezelf te redden, dat patroon doorbreekt en kiest voor een ander, zijn dat doorbraken. Ook als je er zelf aan gaat'.

***

Het is wel verbijsterend, dat iemand, die in een (interkerkelijk) verband werkzaam is en zo'n actief aandeel heeft in kerkelijke bezinning op het ingrijpende vraagstuk van oorlog en vrede tot zulk een stellingname komt. Hier is geen sprake meer van geloof. En waar geen sprake meer is van geloof worden de consequenties, die uit het evangelie worden getrokken, een ideologie.

***

Secretaris-generaal dr. R. J. Mooi heeft, blijkens het Hervormd Weekbulletin óók iets gezegd over het interkerkelijk Vredes Beraad. Hier volgt zijn beschouwing:

'Mijn persoonlijke mening, maar een die in onze kring snel veld wint, is dat het om een concrete uitspraak ging (dr. Mooi bedoelt de hervormde synodale brief over de kernwapens, v. d. G.) met de bedoeling discussie binnen de kerk op gang te brengen. Zou je de brief zien als het enig juiste standpunt van de kerk over de kernbewapening, als een algemeen geldige verklaring, dan houdt dat het gevaar in zich van verkettering, van een onderverdeling in eerste-en tweederangs christenen, en dat kan nooit de bedoeling zijn. Daarom moet de kerk - als zij discussies op gang wil brengen - ook niet oproepen tot deelname aan zulke demonstraties als in Bonn of Amsterdam op 21 november'. (...)

Binnen de hervormde kerk neemt juist de vrees toe dat het IKV - een orgaan van de kerken - te zelfstandig wordt. Secretaris-generaal Mooi herinnert aan een brief van de hervormde synode in 1980 aan het IKV. Daarin werd gezegd dat het IKV als het namens de kerken wil blijven opereren, verplicht is tot een 'methodische en organisatorische discipline'. Die is moeilijk te verenigen met een verdere en actiegerichte ontwikkeling van de IKV-campagne. De democratiseringsplannen die binnen het IKV worden uitgebroed alsmede pogingen om de plaatselijke kernen meer bij het beleid en de besluitvorming van het landelijk bureau in Den Haag te betrekken, staan volgens Mooi 'eigenlijk haaks op het karakter van het IKV als kerkelijk orgaan'. 'Hoewel er nu nog niet direct problemen met het IKV zijn, hebben we', aldus Mooi, 'intern en vertrouwelijk al besproken wat we met het IKV aan moeten als het steeds meer een actiebeweging wordt'. (...)'

***

In het 'Hervormd Weekblad' een kort citaat van Luther:

'Morgen heb ik een drukke dag: ik moet wat langer bidden!'

***

Hier volgt een aardig verhaal uit 'De Open Deur', over 'de vierde broer':

'Een legende vertelt dat er lang geleden vier broers waren. Drie van hen waren wijzen, maar de vierde was volgens zijn broers erg dom. Op een dag besloten zij om de wereld te gaan verkennen, maar ze wilden de vierde broer, omdat ze hem te dom vonden, niet meenemen. Tenslotte won echter de oudste broer het pleit voor hem en ze vonden het goed, dat hij ook meeging.

Zo trokken de broers langs 's werelds wegen om er hun wijsheid ten toon te spreiden. Terwijl ze liepen, spraken ze over zeer wijze dingen, en zo kwamen ze in een groot bos, waar ze het skelet van een enorme leeuw aantroffen. Eén van de wijze broers zei: 'Wij kunnen nu onze wijsheid tonen door de leeuw weer op te wekken. Ik kan zijn botten weer verenigen op de juiste manier.' De tweede zei: 'En ik kan hem weer bekleden met vlees en huid, zoals hij was.' En de derde zei: 'En ik zal hem tenslotte weer leven inblazen, zodat hij als voorheen kan bewegen in de wereld van de levenden.'

Toen de vierde broer, de domme dus, zijn broers zo hoog hoorde opgeven, klom hij zonder iets te zeggen in een boom. De wijze broers begonnen de leeuw intussen te reconstrueren: de eerste verbond op vakkundige wijze de botten en gaf ze hun frisheid terug.

De tweede broer, al even bekwaam, bedekte hem met vlees en huid, en de derde sprak een magische spreuk uit. En zie: de leeuw rees grandioos omhoog, vol van leven. Nadat hij zich had uitgerekt, geeuwde hij eerst van onbedaarlijke honger, en toen wierp hij zich op de drie wijze broers en verslond ze in een oogwenk met huid en haar. Ondertussen zat de vierde broer, die ze zo dom vonden, levend en wel in de boom.'

***

De restauratiecommissie van de hervormde Sint Jans Kerk in Gouda heeft (opnieuw) een kunstkalender (voor het jaar 1982) uitgegeven, waarin transparante afbeeldingen zijn opgenomen van de Goudse kerkglazen. Besteladres: Joubertstraat 144, 2806 GJ Gouda.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen