Boekbespreking

Dr. J. Fentener van Vlissingen: Het pad van de geestelijke begeleiding. Uitgave J. N. Voorhoeve, 132 pag., Den Haag, prijs ƒ 18, 90.

Wie geroepen wordt met zijn naaste, die in levensmoeilijkheden zit, te spreken, weet hoe moeilijk dit is. Vroeger werd er in de opleiding tot pastor niet veel aan gedaan. Met de studie van enkele boeken moest je het maar kunnen. Gesprekstechniek was verre toekomst. Als predikant moest je het maar leren in je eerste gemeente. Tenminste voorzover het te leren is. Door schade en schande leerde je allereerst dat spreken zilver is, zwijgen goud en luisteren een kostbaar diamant. In de serie Pastorale handreiking zijn al heel wat delen verschenen, die in de geestelijke begeleiding de helpende hand willen bieden. Dr. j. Fentener van Vlissingen doet dit in dit deel onder de titel: Het pad van de geestelijke begeleiding. Deze titel spreekt voor zich. Geestelijke begeleiding is een pad, een weg. Het kan lang duren voor een eerste contact uitloopt op begeleiding en voorgaan. Voorgaan is: herder zijn. Hij moet voorgaan naar de stille wateren en de grazige weiden waar rust gevonden wordt. Pastoraat is totaal iets anders dan problemen oplossen en knopen doorhakken. Iedere pastor weet dat er dan stukken overblijven. De knoop ontbinden moet de 'bezochte' zelf doen. Daarbij zijn we ons bewust dat hierin de hulp en leiding van de Heilige Geest dé nodige wijsheid en kracht geeft.

Om tot dat punt te komen wil de schrijver een wegwijzer zijn. De ondertitel zegt ons al in welke richting hij wijst. 'Van praatpaal tot waarborg'. In de korte inleiding geeft hij het spoor aan dat gevolgd wordt. Goed luisteren loopt uit in zwijgen van beide kanten. Maar goed luisteren kan pas als eerst het gesprek op gang is gekomen. Ja kan pas praatpaal zijn als je de ander aan het praten krijgt. Onder luisteren verstaat de schrijver: getuige zijn van wat een ander, van wat een mens ons zeggen wil. Hoewel dr. Fentener van Vlissingen geen voorstander is van een bepaalde techniek blijft hij er van overtuigd dat ook de gespreksanalyse een zeer waardevol onderdeel is van de gespreksvoering. Het kan dienen mogelijke blokkades in het gesprek op te heffen. Op de analyse moet wel de katalyse volgen. Onder katalyse verstaat de schrij­ver: iemand leren hoe hij zich tot zijn eigen leed dient te verhouden. Ook: iemand leren hoe hij zich van ganser harte verheugen kan en juichen over zijn geluk. De katalyse fungeert als een kracht die aanvuurt, op de goede weg brengt. Tot zover is de gedachte van dr. J. Fentener van Vlissingen niet onbekend. Zonder dat men bewust aan deze dingen denkt, ben je in het gesprek daar vaak mee bezig. Het doet alleen maar goed deze gang van een gesprek nog eens te lezen en je voor ogen te stellen.

Het opvallende en naar ik meen ook verdienstelijke van dit boek is dat de schrijver nu aanwerkt op de empathie. Hij verstaat daaronder het werkelijke naast de ander gaan staan, één worden met hem in zijn situatie. Aan de hand van verschillende voorbeelden maakt hij duidelijk wat hier precies mee bedoeld wordt. Bij het lezen daarvan bemerk je dat er inderdaad zulke situaties kunnen ontstaan. Het is veel meer dan het aanvoelen van iemands moeilijkheden. Ik zou daar ook het woord 'inleven' voor kunnen gebruiken. Dat bedoelt de schrijver ook. Vandaar uit loopt de weg, het pad van de geestelijke begeleiding naar een andere toekomst, waarin de nood wordt overwonnen. Zonder veel woorden wordt er een aanvaarden geboren van de moeilijke omstandigheid waarin iemand verkeert. Dat kan een lange reis zijn waarvan de afloop niet helemaal vaststaat. Maar de pastor is daarbij meer dan een begeleider. Hij is een 'waarborg' die medeverantwoordelijkheid draagt. Hier vertoont de begeleider het beeld van de grote Zielszorger. Dr. J. Fentener van Vlissingen beschrijft dit gedeelte onder het opschrift: 'Mijn ogen verheffen zich omhoog: o Heer! Ik ben angstig, wees Gij mijn borg.' Terecht zegt hij dat de Heere de Hand is achter de zielszorger. Hij alleen zal de laatste persoonlijke borgtocht blijven. Ik ben er ook van overtuigd dat de zielszorg dan pas vrucht draagt als men samen bij de Heere uitkomt. Maar dit kan een lange weg zijn. Zonder dat we alles vóór onze rekening kunnen nemen wat er in dit boek staat, mogen we het een goede handleiding noemen.

C. v.d. B.

Prof. dr. W. H. Velema: Praktische Bijbelstudies voor persoonlijke en gemeenschappelijke bezinning. Uitgave van Kok, Kampen. Prijs: ƒ 14, 90.

In deze paperback biedt de schrijver ons vijftien bijbelstudies aan, per drie gegroepeerd rond een vijftal thema's: het centrale, het geheim, de praktijk, voor of tegen én de lof op God. De teksten zijn ontleend aan het Oude en Nieuwe Testament. Eerst wordt de kontekst aangegeven van de tekst en daarna wordt in hoofdlijnen aangegeven wat de praktische konsekwenties zijn voor het persoonlijke leven, hier en nu. Juist.het aangeven van de hoofdgedachten en de aktualisering daarvan, nodigen de gebruiker uit tot nadenken, (evt. het raadplegen van andere kommentaren op het beoogde bijbelgedeelte) en zet het bovenal aan tot gesprek met anderen in de gemeente, in bijbelstudiekringen en gespreksgroepen. Om deze gesprekken wat bedding te geven, heeft de schrijver bij elke bijbelstudie een aantal gespreksvragen gegeven. Uiteraard zijn we daar niet aan gebonden! Ze dienen om het 'ijs te breken'.

We zijn blij met deze publicatie; juist aan het begin van het winterwerk in de kerk kan het als leidraad goede diensten bewijzen. De Bijbel blijft een boeiend boek, dat bewijzen deze gebundelde bijbelstudies, waarin geworsteld is in afhankelijk-en aanhankelijkheid van de leiding van de Heilige Geest om uit de schat van het Woord duidelijk te maken, Wie en wat God wil zijn, zelfs voor de grootste van de zondaren. Neemt u a.u.b. kennis van deze uitgave, als hulpmiddel bij de besturing van bepaalde bijbelgedeelten.

I. A. Kole

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen