Boekbespreking

R. H. Samson: Om het hart van het onderwijs; 85 pag., Kampen, 1981.

De auteur blikt terug op zijn eigen schooltijd. Hij doorliep van 1919 tot 1924 een vijfjarige hogere burgerschool van het door Thorbecke bij de middelbaar onderwijswet van 1863 ingestelde type. Dit schooltype heeft het een eeuw uitgehouden. In 1968 met de invoering van de Mammoetwet verdween het. Samson vindt de h.b.s. echter nog steeds niet overleefd. Tegen de achtergrond van zijn herinneringen vertelt hij waarom hij het onderwijs, zoals hij dat ontving, nog altijd positief waardeert. Vanuit deze jeugdherinneringen worden lijnen getrokken naar aktuele vragen in het onderwijs: medezeggenschap, schoolvergroting, gezag, vorming van jongeren.

Twee conclusies vatten het boekje samen:

De zorg voor het onderwijs is terecht, omdat het in het onderwijs om wezenlijke dingen gaat. Er is de algemene maatschappelijke zorg die allen dragen wie het belang van goede onderwijsvoorzieningen ter harte gaat én er is de extra zorg van voorstanders van bijzonder onderwijs om de vrijheid daarvan.

Niet de maatschappelijke structuren zijn beheer-' send voor het leven op school. Het gaat om de mensen zelf, om voorbeelden. 'Ons sleutelen aan de structuren zal tevergeefs zijn als wij niet allereerst inkeren tot onszelf.

Afgezien van de visie op het christelijk onderwijs die wel erg ruim is en waarin m.i. belangrijke bijbelse nodes ontbreken geeft dit boekje een heldere tekening van een vroeger bestaand schooltype en een door levenservaring gerijpt oordeel over huidige onderwijsproblemen.

M. Burggraaf

Oorsprong, twee modellen, evolutie/ schepping door Richard B. Bliss. Uitg. van Werkgroep, Schepping, Dorastraat 40 in Hengelo, 64 pag., prijs ƒ 11, 70.

Oorsprong van het leven door Richard B. Bliss en Gary E. Parker. Een Telosboek. Uitg. Evangelische Lektuur Kruistocht in Almelo, 51 pag., prijs ƒ 15, - .

De Werkgroep 'Schepping' heeft twee boeken van dr. Bliss in het Nederlands vertaald. Uitgangspunt is het twee-modellensysteem. De laatste twintig jaar hebben steeds meer geleerden kriUek geleverd op het evolutiemodel. Dit schiet te kort in haar verklaring voor het ontstaap van het leven. Deze creationisten geloven, dat het scheppingsmodel de juiste verklaring geeft en zij leggen de nadruk op het gebrek aan bewijs voor het evolutiemodel. Daarnaast trachten zij bewijsrnateriaal aan te voeren ter ondersteuning van het scheppingsverhaal. Het boek 'Twee modellen' geeft een uitvoerige uiteenzetting over beide theorieën. Beide modellen steunen op wetenschappelijke waarnemingen en methoden. Toch kunnen niet beide juist zijn. De lezer dient zich zelf hierover een oordeel te vormen met behulp van de aangereikte feiten en vragen. Het boek richt zich vooral tot de middelbare scholier en de student.

Van meer recente datum is het tweede boek 'Oorsprong van het leven'. Beide modellen over het ontstaan van'leven worden toegelicht. De lezer wordt geleid door opdrachten, die hem in de juiste richting moeten sturen. Wel hopen we met de schrijvers, dat dit zal leiden tot de juiste keuze! Het tweede boek heeft een meer biochemische inslag. De lezer wordt als het ware als een kleine onderzoeker aan het werk gezet. Zelf dient hij antwoorden te geven. Aan de orde komen ondermeer de experimenten, die uitgevoerd zijn om de oorsprong van het leven op te sporen. De scheikundige feiten hierbij worden overzichtelijk gepresenteerd en zijn met enige inspanning wel te begrij­pen. Levende cellen bevatten vele complexe organellen, die alle samenwerken. Aanvankelijk zag men de cel echter als een eenvoudige eenheid. Pas de electronenmicroscoop heeft hierin meer inzicht verschaft. Zouden al deze ingewikkelde celorganellen zoals de mitochondriën vanzelf zijn ontstaan? Wat heeft men niet moeten onderzoeken en studeren om de geheimen van de vorming van eiwitten in de cel op te sporen en te begrijpen. Deze wonderbaarlijk ingewikkelde aard van de levende cellen is op zich voor veel wetenschapsmensen al voldoende om de oorsprong van het leven te zoeken buiten de moleculen zelf. Terecht is dan ook de vraag op blz. 5: Wat maakt de cel levend? Er is maar één antwoord mogelijk. Organisatie (zie ook blz. 45). Is dat niet het geheim van het leven? Alleen God als Schepper kan deze organisatie scheppen. Juist hier faalt de evolutieleer. Zonder God is alle leven onmogelijk. De boeken van dr. Bliss willen dit nog eens onderstrepen. Daarom, van harte aanbevolen.

J. Slot

Eugen Rosenstock-Hussey, De vrucht der lippen, Waarom vier evangeliën? (met een inleiding van prof. dr. J. M. Hasselaar) 126 blz. ƒ 19, 50, Ten Have Baarn 1981.

Waarom zijn er vier evangeliën? Wie op déze vraag een antwoord zoekt in de lijn van de nieuwtestaminstische wetenschap, komt met dit boekje wat teleurgesteld uit. Aan de vragen van het wetenschappelijk onderzoek gaat de schrijver nagenoeg voorbij. Sterker nog: zijn, kritiek op allerlei meningen is vaak ongezouten. Rosenstock ziet in de geschiedenis vier fasen: vier hoofdstromen: die van de stammencultuur, de rijken van China en Egypte, de Grieken en Israël. Deze vier fasen monden uit in Jezus. Hij is als het ware van, de vrucht van de lippen van de oudheid. Met Hem begint een nieuwe taal. De vier evangeliën zijn de lippen van Jezus, en de hoorders van de evangeliën worden geacht hopenlijk de vruchten van deze lippen te zijn.

In dit kader geeft Rosenstock zijn speculatiefwijsgerige beschouwingen. Als inleiding in Rosenstock's denken bijzonder interessant. Als inleiding in de denkwereld van het Nieuwe Testament kan ik er weinig mee beginnen. Dat wil niet zeggen dat men van menig opmerking niet veel kan leren. Zoals gezegd: zijn kritiek op bijv. het historischkritisch bijbelonderzoek is raak. Merkwaardig is Rosenstocks visie op de relatie van Mattheus tot Israël: een evangelist die zijn evangelie begint als Jood, maar aan het eind de Joden noemt als groep waartoe hij zelf niet meer behoort. Terecht heeft prof. Hasselaar in zijn sympathieke inleiding hierbij kritische vragen gesteld.

A. N.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen