Globaal bekeken

Op woensdag 2 december vond in het perscentrum Nieuwspoort in den Haag een persconferentie plaats, waar de actie '1 miljoen handtekeningen voor Russische Joden' werd gestart. De eerste handtekeningen werden gezet door mgr. Th. J. Zwartkruis (bisschop van Haarlem), ds. A. C. Hofland en ds. C. B. Roos, praeses van de synode van resp. de Geref. Kerken en de Ned. Herv. Kerk. We laten hier de toelichting voor de handtekeningenactie volgen:

'Voor de joden in de Sowjetunte is de situatie de laatste twee jaar sterk verslechterd. Er worden minder uitreisvisa verstrekt, het aantal processen neemt toe, de joodse cultuur wordt bedreigd en het antisemitisme herleeft.

Om hiertegen te protesteren is een handtekeningen-aktie gestart, ook in Nederland. Het 'Solidariteitscomité voor de joden in de Sowjetunie' en de 'Stichting tot steun aan joden in Arabische en Oosteuropese landen' willen, samen met soortgelijke organisaties in Europa, in het voorjaar van 1982 1 miljoen handtekeningen aanbieden aan de commissie mensenrechten van het Europees Parlement.

Uitreisvisa

In 1979 mochten 51.000 joden de Sowjetunie verlaten, het grootste aantal sinds 1970, toen de emigratiebeweging op gang kwam. De maatregel dat alleen dan een visumaanvraag in behandeling wordt genomen als deze ondersteund wordt door eerstegraads familieleden in Israël, bracht het aantal emigranten in 1980 terug tot 20.000. Voor 1981 wordt op niet meer dan 10.000 gerekend. De getallen zijn dramatisch: in de maand september, bijvoorbeeld, mochten in 1979 4663 joden emigreren, in 1980 waren dat er 1307 en in 1981 slechts 405. Er zijn 400.000 joden die wachten op het aangevraagde uitreisvisum. Zij zien met groeiende angst de mogelijkheid onder ogen dat hun droom nooit realiteit zal worden.

Processen

Kim Friedmann uit Kiev is op 18 mei veroordeeld tot 1 jaar werkkamp wegens 'parasitisme'. Dr. Victor Brailovsky uit Moskou werd in juni veroordeeld tot 5 jaar verbanning, wegens 'verspreiding van informatie schadelijk voor de Sowjetunie'. Vladimir Zuckerman, een joodse activist uit Kishinev, is in augustus veroordeeld tot 3 jaar werkkamp wegens 'het organiseren van groepsactiviteiten om de orde te verstoren'. Alexander Paritsky uit Charkov is dit najaar veroordeeld tot 3 jaar ballingschap. Een aanleiding tot arrestatie was zijn boekenbezit, op grond waarvan hij van 'laster tegen de Sowjetunie' beschuldigd werd.

Joodse cultuur

Hoewel grondwettelijk het onderwijs in eigen cultuur en taal aan alle volken in de Sowjetunie is toegestaan, geldt dit niet voor joden. Godsdienstonderwijs is algemeen verboden. In de laatste tien jaar is in de joodse gemeenschap de behoefte sterk toegenomen om onderwijs te krijgen in eigen taal en cultuur. Onofficieel, maar niet in het geheim, ontstaan er overal schooltjes die in deze behoefte voorzien. De Sowjet-autoriteiten werken op allerlei manieren deze ontwikkeling tegen. Tachtig leraren kregen onlangs te horen dat zij, wanneer zij hun lessen zouden voortzetten, gearresteerd zouden worden en veroordeeld tot langdurige gevangenisstraffen. Op 12 oktober protesteerden een honderdtal leraren en leerlingen tegen deze bedreiging. Zij boden een petitie aan de Opperste Sowjet aan, waarin zij protesteerden tegen de onderdrukkende maatregelen. De afgelopen maanden zijn vijf seminars door de autoriteiten gesloten: het wetenschappelijk seminar van prof. Alexander Lerner in Moskou, het seminar over joodse geschiedenis van Arkady May in Moskou, het seminar over joodse traditie van Essas in Moskou, het seminar van Paritsky in Charkov, en een seminar over joodse cultuur in Leningrad.

Antisemitisme

In 1979 heeft het 'Solidariteitscomité' een boek uitgegeven: 'Antisemitisme in de Sowjetunie'. Daarin is veel materiaal bijeengebracht waaruit blijkt dat het antisemitisme in de Sowjetunie een gruwelijke realiteit is. Er blijven publicaties verschijnen met een antisemitische strekking. De joden in de Sowjetunie vragen zich vertwijfeld af waarom daartegen zo weinig protesten klinken uit het Westen (...)' Het Solidariteitscomité voor de joden in de Sowjetunie Opperrabbijn M. Just, Rabbijn A. Soetendorp; Rabbijn A. Ralbag.

Stichting tot Steun aan joden in arabische en oosteuropese landen, P. Dankert; Deken J. Keet; ds. J. G. K. Littooy.

De petitie aan Breznjev in de USSR luidt als volgt.

'Wij, ondertekenaars, behorende tot alle geledingen van de Nederlandse samenleving, zijn ervan overtuigd dat de internationale vrede en het wederzijds vertrouwen moet worden versterkt. Naleving van de elementaire rechten van de mens is een eerste vereiste voor die vrede en dat vertrouwen.

Wij zijn zeer verontrust over het feit dat uw regering het op dit ogenblik aan joden vrijwel geheel onmogelijk maakt gebruik te maken van hun recht naar Israël te vertrekken en hen bovendien het recht van familie-hereniging ontzegt, rechten die gewaarborgd zijn in internationale overeenkomsten. Daarom doen wij het volgende beroep op de Sowjetunie als mede-ondertekenaar van de Helsinki Slotakte en het Internationale Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten:

1. Geef diegenen - mannen, vrouwen en kinderen - die al jarenlang trachten de Sowjetunie te verlaten, het recht naar Israël te vertrekken en zich te verenigen met hun familie.

2. Stop het onder druk zetten en straffen van joden, die de wens geuit hebben naar Israël te emigreren en zich met hun familie en hun volkin eigen land te verenigen.

3. Laat alle joodse gevangenen vrij die naar werkkampen, gevangenissen en verbanningsoorden gestuurd zijn, uitsluitend en alleen omdat zij de wens geuit hebben naar Israël te willen vertrekken.

4. Stop het dreigen en intimideren van hen die hebreeuws doceren of studeren. Stop het verstoren van joodse studie-bijeenkomsten en stel joden in staat hun eigen cultuur en religie te handhaven en te ontwikkelen.'

Het is een goede zaak dat juist vanuit de kerken, die mede een schuld aan Israël hebben, aan deze handtekeningenactie aandacht wordt gegeven.

Voor deze zaak is wereldwijde aandacht nodig, waarbij confessionele grenzen doorbroken worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen