Boekbespreking

Dr. B. Remmo Hamel: Abraham, een mens op weg, 132 pag. Boekencentrum, Den Haag, 1981, ƒ 16, 90.

Dit boek wil vooral de Joodse visie op Abraham onder onze aandacht brengen. Dat dit zeer verrijkend kan zijn voor het verstaan van deze aartsvader en voor ons inzicht in de Joodse religie blijkt door heel het boekje heen. De auteur heeft zich grondig verdiept in het jodendom, niet alleen d.m.v. literatuur, maar vooral ook door de persoonlijke omgang met joden. Pas door werkelijke ontmoetingen leert men immers de ander verstaan.

Nu ga ik er maar vanuit dat er hier sprake is van een 'anders-zijn' van de auteur, want slechts zijdelings (zie pag. 62) komt boven dat de auteur een christen is. Kennelijk heeft hij met dit boek alleen maar het doel om ons christenen het jodendom beter te doen verstaan. Daar is hij naar mijn mening uitstekend in geslaagd: niet alleen naar de letter (de joodse uitleg), maar ook naar de geest. Het gebruik van de rabbijnse literatuur wijst op een grondig verstaan van de 'grondslagen van het jodendom' en zo geeft hij de lezer vaak prachtige juweeltjes van wijsheid in handen. Zo bezien een zeer geslaagd boek. Maar zó geslaagd dat één van zijn doelstellingen, de betere verhouding tussen joden en christenen toch wel heel eenzijdig uitgewerkt wordt. Want waar blijkt nu ergens uit dit boek dat wij als christenen ook nog een ander potje op het vuur hebben staan? Juist door dit boek werd me weer eens te meer duidelijk dat we er niet komen als we het Oude Testament alleen verstaan, zoals de jood het verstaat en ons bekeren tot dit joods verstaan van de Thora. Zonder nu direct Abraham geheel 'christelijk' te duiden kunnen we er als christenen niet om heen om Abraham te zien vanuit het Nieuwe Testament. Om een echte dialoog te voeren moeten we de christelijke grondlijnen niet doorstrepen, maar zullen we vanuit de unieke openbaring in Jezus Christus het gesprek moeten voeren. We bereiken niets als christenen jood worden. Juist uit dit boekje blijkt waar de lijnen door het N.T. anders getrokken zijn. Ik noem b.v. het zeer optimistische mensbeeld en de onderwaardering van de macht der zonde. Nu blijkt b.v. ook weer eens wat een breuk Paulus' leer van de rechtvaardiging van de goddeloze met een bepaald soort jodendom betekent. En als je dan ook nog leest dat God Abraham verkoor vanwege zijn goedheid (zie pag. 62) lopen mij als christen werkelijk de rillingen over de rug.

Dat het doen belangrijker is dan de kennis (pag. 33) zal waar zijn; wat dat aangaat durf ik nog een stapje verder te gaan door te zeggen dat het ware doen het doel van ons leven is. Maar dan zal dit wel vanuit de rechtvaardiging van de onheilige mens verstaan moeten worden.

Zo maakte dit boek me weer eens te meer bewust van de uniciteit van het christelijk geloof, waardoor we in onze ontmoeting met de joden werkelijk niet met een mond vol tanden hoeven te staan als het gaat om het verstaan van de Thora. Een werkelijke ontmoeting is er als we als joden en christenen gezamenlijk de Thora lezen en elkaar, willen aanhoren. Dit boek houdt het op eenrichtingsverkeer, waarbij echter nu al vaststaat dat dan de dialogische weg onherroepelijk dood zal lopen.

Dr. G. Ubbink: De nieuwe aarde. Bijbels perspectief voor nu en straks, 94 pag. Zomer en Keuning, 1981, ƒ 14, 50.

Dit is in al zijn eenvoud een fijnzinnig boekje, dat ons enig houvast wil geven in de vaak zo verwaarloosde verwachting van het eeuwige leven. De schrijver heeft er geen hoogdravend, moeilijk te doorgronden betoog van gemaakt, maar probeert als pastoraal theoloog te midden van al onze vragen en problemen een duidelijke weg te schetsen. Daarbij doet hij recht aan de bijbelse gegevens én aan de moderne vragen, zodat dit boekje een verfrissende en bevrijdende belijdenis wordt van de hoop die in ons is ook temidden van alle doemdenken.

Hij schuwt daarbij niet oude en sterk verwaarloosde gegevens tot nieuw leven te brengen, zoals bijv. de leer over de engelen; maar gaat ook weer nieuwe wegen, zoals die van de trapsgewijze gewenning aan de hemelse heerlijkheid (pag. 55, 88e v.), en de aanwezigheid van de negatieve krachten in het toekomstige Koninkrijk van God, die echter in de strijd met de gelovigen - die als koningen heersen - gedurig overwonnen worden.

Het sympathieke van dit boekje is dat het nergens gewild modern of bijvoorbaat herhalend is, maar een weerslag is van diepgaande studie en meditatie, die vervolgens heel getuigend en wervend voor de gemeenteleden en buitenstaanders onder woorden gebracht is. In die zin is het een zeer missionair boekje dat de rijkdom van de hoop doet oplichten. 'Het geloof in God en het geloof in een leven na de dood horen onafscheidelijk bijeen; men kan niet wél in God geloven en niet in het hiernamaals, althans niet in de rechtvaardige en liefdevolle God van de bijbel.' (pag. 34).

Zoals de titel al duidelijk maakt is dit boekje een grote onderstreping van het geloof in de nieuwe aarde en de waarde ervan voor dit aardse leven. 'De grote verandering, die de heilsboodschap brengt is niet dat wij weer bij God in de hemel zullen zijn, maar dat Hij weer bij ons is. Hij zal onder de mensen wonen... ' (pag. 29).

Natuurlijk hou je na lezing nog allerlei vragen over en verschil je nog wel eens van mening met de auteur, zoals bijv. t.a.v. zijn gedachten over de toestand tussen dood en opstanding, die mij al te mager overkomen en waarbij de schrijver een wat. wonderlijk tijdsbegrip hanteert. Of n.a.v. de aanwezigheid van het negatieve in het eeuwige leven. En zo is er meer te noemen, maar wie zal hier laatste woorden durven spreken? Het voornaamste is dat dit boek troost, hoop geen én aan het denken zet en ons zo verrijkt.

B. Plaisier

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen