Christelijke Toekomstverwachting (1)

Het grootste feit van de toekomst

In een aantal artikelen wil ik ingaan op vragen rond de christelijke toekomstverwachting. Vooreerst volg ik daarbij op de voet een helder en overzichtelijk boekje van de Engelse auteur W. J. Grier (The momentous event, a discussion of Scripture teaching on the Second Advent, uitgave van de bekende 'The Banner of Truth Trust). Zoals in de titel tot uitdrukking is gebracht spreekt Grier over de komst van Christus in heerlijkheid als hét grote gebeuren dat aanstaande is en dat alle andere toekomstverwachtingen in de schaduw stelt. Vanuit de Schrift treedt hij in discussie met hen die leren dat er een duizendjarig rijk te verwachten is waarin nog op déze oude aarde vrede, gerechtigheid en godsvrucht zullen bloeien. De aanhangers van deze overtuiging noemen wij chiliasten (van chilioi, welk Grieks woord staat voor het telwoord 'duizend'). In de Engelse literatuur wordt de term millenniarisme gehanteerd, afgeleid van het Latijnse 'millennium', dat is een tijdvak van duizend jaren. Voordat op die visie wordt ingegaan zet Grier kort en krachtig uiteen wat de Schrift leert aangaande 'de tweede advent', de wederkomst van de Heere Jezus Christus. De Heere komt persoonlijk.

We lezen in 1 Thess. 4 : 16 'Want de Heere Zelf zal met een geroep, met de stem van de archangel (aartsengel), en met de bazuin Gods neerdalen van de hemel.' De Heere komt zichtbaar. ..

Het is de discipelen bij de hemelvaart van Christus op niet mis te verstane wijze te kennen gegeven: 'Deze Jezus, Die van u opgenomen is in de hemel, zal alzo komen, gelijk gij Hem naar de hemel hebt zien heenvaren'. (Hand. 1 : 11). Even zichtbaar als Hij heenging komt Hij ook wéér. Vergelijk ook Mattheüs 24 : 30 en 31.

De Heere komt plotseling en onverwachts. In het Nieuwe Testament wordt in dit verband de term 'apocalypse' gebruikt - dat is openbaring, verschijning, onthulling - op een verrassende en onverwachte manier. Het zal zijn 'gelijk de bliksem uitgaat van het oosten en schijnt tot het westen' (Mt. 24 : 27), het zal zijn 'gelijk een dief in de nacht'. Want wanneer zij zullen zeggen: het is vrede, en zonder gevaar, dan zal een haastig verderf hun overkomen, gelijk de barensnood een bevruchte vrouw, en zij zullen geenszins ontvluchten' (1 Thess. 5 : 3).

De Heere komt in heerlijkheid en troimferend. Op verscheidene plaatsen in het N.T. wordt het contrast getekend tussen de nederigheid van Christus' éérste komst en de glorie van Zijn wederkomst. Hij heeft de gestalte van een slaaf aangenomen, maar straks zal alle knie voor Hem buigen (Pil. 2 : 5-11; zie ook Hebr. 9 : 28).

Terecht stelt Grier: het Nieuwe Testament stelt dit grote gebeuren van de komst van Christus ons voortdurend voor ogen en eist onze aandacht er met kracht voor op, opdat wij aktief, ernstig, geduldig, vol vreugde en in heiligmaking die dag tegemoet zullen leven.

Chiliasme

De aanhangers van het chiliasme en de rechtzinnige tegenstanders ervan zijn het op dit beslissende punt eens: zij verwachten de komende Christus. Al gaan de wegen uiteen bij de nadere invulling van die toekomstverwachting, er is toch een fundamentele verbondenheid. Vooral komt die verbondenheid tot uiting in het gezamenlijk verweer tegen moderne theologische denkbeelden, waarin het geloof in de persoonlijke komst van Christus is prijsgegeven ten gunste van louter binnenwereldse heilsverwachtingen die de wanden van de geschiedenis niet doorbreken. Soms gaat het er fel aan toe in de pennestrijd tussen voor- en tegenstanders van het chiliasme. Maar toch zal men elkaar niet verketteren, juist elkaar telkens weer herkennen in het uitzien naar de grote dag, de morgenstond die komt.

Wat houdt het chiliasme of millenniarisme in? Er is behoorlijk wat schakering binnen het chiliasme. Misschien moeten we zélfs zeggen dat hét chiliasme niet bestaat! Om toch een zekere indeling te maken binnen de verschillende vormen van chiliasme, wordt de onderscheiding gehanteerd tussen post-millenniarisme en pre-millenniarisme, in het vervolg aan te geven als 'post' en 'pre'. 'Post' gaat over het algemeen uit van het volgende schema:

a) het Koninkrijk van Christus bestaat nu reeds in deze wereld en zal zich door middel van de evangelieverkondiging geleidelijk aan verder uitbreiden.

b) aan het einde van deze bedeling zal er een periode van duizend jaar komen waarin het christelijk geloof wereldwijd de overhand zal hebben. Het kwaad en de Satan in eigen persoon zullen dan aan banden zijn gelegd.

c) na dat millennium zal er echter een nieuwe uitbarsting van het kwade komen welke zal uitlopen op een laatste en beslissende strijd tussen de Satan en de kerk, waarin de boze het overwicht zal hebben.

d) door de wederkomst van Christus zullen de rollen worden omgekeerd, de duivel wordt definitief verslagen, alle doden herrijzen uit hun graven, het laatste oordeel vindt plaats.

We noemen deze visie post-millenniarisme omdat de komst van Christus post, na het millennium zal zijn. Ook wordt deze gedachtengang wel aangeduid als gematigd chiliasme.

Dubbele wederkomst

Het pre-millenniarisme verschilt op een aantal punten aanzienlijk van het boven aangegeven schema. Bij 'pre' komt de loop van de gebeurtenissen er - in schetsmatige weergave - als volgt uit te zien:

a) vlak voor Christus' komst is er een periode van grootscheepse afvalligheid van het geloof;

b) dan komt de Heere, maar in het verborgene. Hij wekt de gestorven heiligen op (de zogenaamde 'eerste opstanding') en ontrukt hen samen met de op dat moment in leven zijnde gelovigen aan de verdorven wereld;

c) een periode van zeven jaar volgt. De Antichrist voert heerschappij op aarde;

d) dan verschijnt Christus openlijk, de grote slag van Armageddon wordt uitgevochten en de Antichrist lijdt de nederlaag. De Verlosser beklimt nu de troon in het (aardse) Jeruzalem, de tempel wordt compleet met de hele tempeldienst hersteld;

e) als de duizend jaren van deze heerschappij voorbij zijn, moet de satan nog een keer losgelaten worden. Hij ziet kans aardse machten tot rebellie tegen God te verleiden. Maar zijn nederlaag is ditmaal verpletterend en definitief. Dan worden ook de onrechtvaardigen opgewekt en geoordeeld. Zo breekt de eeuwigheid aan.

Overigens benadruk ik nogmaals dat er allerlei variaties binnen dit schema voorkomen. Sommige aanhangers, van 'pre' laten enkele elementen er uit weg. We noemen dit standpunt pre-millenniarisme, omdat de komst van Christus pre, vóór het millennium plaatsvindt.

Non-millenniarisme

Wordt de leer van het duizendjarig rijk uitdrukkelijk afgewezen, dan kan van non-millenniarisme gesproken worden. 'Non' betekent 'niet'. Er wordt dan geen basis in de Schrift gevonden voor een duizend-jarig rijk dat alsnog vóór de zichtbare komst van Christus op de wolken of na Zijn komst, op aarde te wachten zou zijn. In deze visie wordt de gang van de gebeurtenissen als volgt gezien:

a) vlak voor Christus' wederkomst zal er een wijdverbreide verloochening van het ware geloof zijn. Deze beweging van afvalligheid komt tot een climax wanneer de Antichrist verschijnt;

b) deze laatste rebellie zal te niet gedaan worden door Christus in Zijn komst op de wolken. Hij neemt dan de Zijnen tot zich, de gelovigen die op het geluid van de bazuin uit de graven zijn opgestaan én de gelovigen die op de jongste dag in leven zullen zijn en in een 'punt des tijds' (letterlijk staat er in 1 Corinthe 15, : in een atoom, in een ondeelbaar ogenblik) veranderd zullen worden en zo de Heere tegemoet gaan in de lucht om Hem als Koning te begroeten;

c) maar ook de onrechtvaardigen zullen bij Zijn komst herrijzen om geoordeeld te worden. De doden, klein en groot, zullen voor de troon van het Lam staan. Oordeel en vrijspraak zullen worden gehoord op die geduchte dag. Dan zal de aarde met haar elementen brandend versmelten en een nieuwe hemel en aarde zullen uit die kosmische brand opkomen. Het eeuwige vrederijk breekt aan.

Post-, pre- en non-millenniarisme zijn door gelovige en godzalige mensen voorgestaan. In onze gereformeerde belijdenisgeschriften is een neerslag te vinden van 'non'. Een man als Andrew Bonar was voor 'pre', terwijl de visie van 'post' in min of meer uitgewerkte zin kan worden aangetroffen bij John Bunyan en bij de bekende calvinist uit het begin van deze eeuw B.B. Warfield. Een volgende keer willen we aan de hand van Grier als betrouwbare gids op bijbelse argumenten pro en contra de verschillende visies ingaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen