Globaal bekeken

Burgemeester en wethouders van Amsterdam gaven in januari 1849 een "Kennisgeving" uit. Deze had, wat de situatie betreft, ook vandaag gegeven kunnen zijn, hoewel de inhoud vandaag niet zou vloeien uit de pen van de vroede vaderen. Hier volgt de boodschap aan de burgerij:

Onlangs gaf de Confessionele Vereniging een 'Pleidooi voor kerkelijke koersverandering' uit. Het werd mede ondertekend door het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, door de Vereniging van Vrienden van Kohlbrugge en door het bestuur van het Hervormd Beraad voor Vredesvraagstukken. Zes Zaanse predikanten reageerden op dit pleidooi. Hier volgt hun pleidooi, samengevat in het Weekbulletin van het Persbureau van de Nederlandse Hervormde Kerk.

"Wij roepen de kerk op om zich daadwerkelijk los te maken uit de ideologische bindingen van het kapitalisme, opdat het oude Evangelie van Gods bevrijding van een door belangen-en klassentegenstellingen verscheurde wereld weer kan worden gehoord. Graag voeren wij daarom een pleidooi voor een werkelijke koersverandering." Dit schrijven 8 hervormde predikanten van de ring Zaandam van de Nederlandse Hervormde Kerk in een brief gericht aan het hoofdbestuur van de Confessionele Vereniging, het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, de Kring van Vrienden van Kohlbrugge en het Hervormd Beraad Vredesvraagstukken, die onlangs een "pleidooi voor een kerkelijke koersverandering" deden uitgaan. Hierin verzetten zij zich o.a. tegen de pastorale brief over de kernbewapening van de hervormde synode van november 1980 en tegen bemoeienis van de kerk met politiek in het algemeen. "Wij zijn het met u eens dat het een zeer ernstig gevaar is wanneer de kerk het Evangelie van Jezus Christus inwisselt voor een politieke ideologie. In de ge­ schiedenis der kerk is dat bij voortduring een der grootste verzoekingen voor haar geweest. Telkens wanneer de kerk zich in haar hele gedrag aanpast aan de heersende ideologie, stelt zij de bestaande orde waarin zij kerk is, niet meer onder de kritiek van het Evangelie", aldus de 8 predikanten, die als voorbeeld de kerken in Latijns-Amerika, Zuid-Afrika, Oost-Europa en ook in de westerse landen noemen, voor zover zij zich voor het karretje van de machthebbers laten spannen.

SOLIDARITEIT

In tegenstelling tot wat in het pleidooi gesteld wordt, vinden de 8 Zaanse predikanten dat geloof en bekering en politieke solidariteit niet te scheiden zijn. "Bij vele genezingen spreekt Jezus voortdurend over vergeving van zonden. Hij vergeeft én geneest; de ellende wordt door Hem daadwerkelijk opgeheven. Zo materieel is Zijn genadeverkondiging. De politieke solidariteit behoort derhalve niet tot een gevolg van het Evangelie te worden gemaakt, maar hoort in het centrum van de bevrijding thuis. Zonderde verkondiging van deze goddelijke solidariteit wordt naar onze mening tekort gedaan aan het belijden van Jezus Christus als waarachtig God, waarachtig mens." De 8 predikanten zeggen diep geraakt te zijn door het feit dat niet "de hartstocht wordt gepeild noch de bewogenheid van allen die zich de ellende van armen en verdrukten aantrekken". "Ook in uw pleidooi merken we niet dat u deze bewogenheid zou hebben opgemerkt. Op afstandelijke wijze speurt u naar afwijkingen van de leer, zoals u die verstaat en waaraan u kennelijk uw zekerheden ontleent". In het oecumenisch gesprek binnen de wereldkerk wordt duidelijk gemaakt, aldus de 8, dat het geloof in de reddende God van Israël voor de armen in de derde wereld onverbrekelijk verbonden is met hun strijd om gerechtigheid. "Wij missen in uw pleidooi het ernstig nemen van deze roep om bekering, die vanuit de wereldkerk tot ons komt. Waarom legt u geen rekenschap af tegenover de kritiek die medechristenen hebben op onze positie? Uw getuigenis dat aan armen en verdrukten maximaal recht wordt gedaan waar Gods heerschappij wordt aanvaard, zou daardoor zeker aan kracht winnen. Nu klinkt het vals."

KLASSENSTRIJD

Wat in het westen "maatschappelijke belangentegenstellingen" wordt genoemd, heet voor de armen in de derde wereld "klassenstrijd", aldus de 8 predikanten. "Als we spreken over de klassenstrijd, dan is dat niet omdat we het Evangelie hebben ingeruild voor het marxisme. Omwille van de trouw aan de armen die het Evangelie ons in onze tijd gebiedt, spreken ook wij over de klassenstrijd. Wij vragen de kerk om oog te krijgen voor de klassenstrijd die ook in onze samenleving in alle hevigheid wordt gevoerd." De 8 predikanten zijn, evenals de opstellers van het pleidooi, van mening dat de kerk een "werktuig van verzoening" dient te zijn. Daarbij moet het echter gaan om een verzoening die de bestaande tegenstellingen werkelijk opheft en niet om een "schijnvrede". De overheid heeft daarbij de taak op te treden als handhaver van de rechtsorde tegenover dictatuur en anarchie. "Horend naar de armen menen wij dat dat in onze tijd en onze situatie de dictatuur en anarchie van ons kapitalistisch stelsel zou kunnen betreffen. Juist de overheid is geroepen omwille van de armen de tegenmacht te zijn tegen machtigen en rijken, die het recht der armen vertrappen. In de huidige situatie is de daadwerkelijke solidariteit van de overheid met de slachtoffers ver te zoeken." Het is nu juist de taak van de kerk, aldus de 8, om de overheid te wijzen op haar taak. Over de pastorale brief over kernbewapening zeggen de 8 in hun brief dat zij deze beschouwen als "een hoopvol teken van verandering". "Wij verstaan deze uitspraak van de synode, hoe bescheiden die ook is, als een begin om de grote tegenstellingen in de wereld te doorbreken." "Juist omdat de synode bedoelt wat u beoogt: een vermindering van de grote tegenstellingen in de wereld, vinden wij het jammer, dat u In uw pleidooi niet zakelijk ingaat op de argumenten van de synode. Wij vragen ons af, of de oorzaak daarvan niet is uw spreken over de 'militaire, politieke en ideologische chantage van de kant van de Sovjet-Unie'. Neemt u door zo te spreken niet te weinig afstand van die ideologieën die er belang bij hebben dat de wereld in tegenover elkaar staande kampen verdeeld blijft? "

8 predikanten (E. P. v. Beek, J. D. de Boer, K. C. L Eldering, M. J. de Geus, H. E. Hendricks, K. Mioch, A. Pothuis, en G. H. M. Röhling) hopen op hun brief een reactie te ontvangen van de opstellers van het pleidooi. De volledige tekst van de brief is verkrijgbaar bij ds. A. Poiliuis, Guldenakker 58, 1541 VB Koog a/d Zaan.'

Op deze reactie zal zeker nog wel een officieel antwoord volgen van de zijde van de Confessionele Vereniging. We meenden er intussen goed aan te doen deze stem aan de lezers door te geven, ook al is deze ingegeven door de 'Materialistische exegese' van de Schrift, eigen aan de marxistische theologie. Dat zal de reden wel zijn waarom men toch, hoewel schroomvallig, behoedzaam maar toch ook niet onduidelijk op het pleidooi reageerde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen