Globaal bekeken

Het antisemitisme neemt weer toe. De oorlog, die Israël in Libanon voert, spreekt daarin een woordje mee. Maar er is altijd door in , de geschiedenis wel een aanleiding geweest om Israël, liever het volk Israël, aan te vallen of te vervolgen. Het is een volk dat kennelijk 'alleen wonen' moet. Thans balt de vuist van alle volkeren zich tegen Israel. Waarom toch? Omdat het antisemitisme, om onverklaarbare reden, in ieders hart zit, ook in het hart van christelijke leiders, ook in het hart van leiders in de Wereldraad van Kerken, die óók zo hoognodig de Israëlische aktie in Libanon moeten afkeuren. Gelukkig hoorden we uit Israël, van de vertegenwoordiger vanwege de Hervormde Kerk, door de Raad voor de Verhouding van Kerk en Israël daarheen afgevaardigd, een ander geluid. Ds. G. H, Cohen Stuart - hij is theologisch adviseur voor de N.H.Kerk in Jeruzalem - schreef een rondzendbrief naar Nederland. Daaruit citeren we het volgende:

'De oorlog in Libanon drukt fors op het huistioudbudget. Prijzen van levensmiddelen blijven harder stijgen dan de inflatie. Deze week stegen energieprijzen met liefst 24%. Dat zal aan alle kanten leiden tot nieuwe verhogingen. In de kontakten met families in onze omgeving voel je de angstige spanning over opgeroepen vaders, zonen en mannen. Zullen ze ooit terugkeren? Er zijn voortdurend demonstraties, voor en tegen de gang van zaken. De openheid in de meestal felle diskussies in alle media is verbazend, een teken van demokratische gezindheid. Verbijsterend is wel de gelatenheid, waarmee gereageerd wordt op de goed lopende arabische propaganda over de gehele gang van zaken. Israël heeft verbazingwekkend slechte public relations en die van de PLO zijn uit de kunst. Dus is er het sterke gevoel "men wil toch onze kant van de zaak niet horen" of "1940-1945 is blijkbaar alweer zolang geleden en vergeten en het is veel gemakkelijker om ons zwart te maken", "hebben wij de terreur uitgevonden, de rode brigades, de rote armee fraktion opgeleid?" Het bleek ons van ontmoetingen met enkele Nederlanders hier, dat ze niets hadden gehoord van 99000 slachtoffers tijdens het PLO bewind de afgelopen 7 jaar in broederlijke alliantie met de Syriërs. Dat er door PLO-terreur in Israël 1392 doden en 6239 zwaar gewonden zijn. Verbazing wekkend is ook het dubbele gezicht van het Rode Kruis, dat geen eigen joods symbool erkennen wil naast het "christelijke" kruis of de "islamitische" halve maan. Het Rode Kruis gaf zonder nader onderzoek door de PLO verstrekte gegevens door en weigerde de bevestigde en veel lagere cijfers ook door te geven! Er verschenen hier in de krant foto's, hoe fotografen uit Frankrijk en Engeland afschuwelijke taferelen ensceneerden, omdat ze vonden dat die nodig waren. Eergistermiddag deelde de Jordaanse radio mee, dat bewezen was, dat er in de 2e WO in totaal hooguit 300.000 mensen om geloofsredenen waren omgebracht en lang niet de helft daarvan waren joden. Dat verhaal van die 6 miljoen is zionistische propaganda. Je kan hier echt veel leren! Maar ik dwaal af. Het is weer het 'kruis', ook al is het rood, dat meewerkt tegen de joodse ervaring en beleving. En ieder 'kruis' is weer symbool voor de christenheid. Neen, van het 'kruis' verwacht geen jood verlossing of heil, als het zo blijft. Natuurlijk blijft de harde lijn van de regering-Begin benauwend. Net zo benauwend als de harde antilijn van de PLO. Een oplossing lijkt verder weg dan in Nederland bij de open haard voorstelbaar is. Toch heeft Israël ook een ander gezicht: voor de honderden libanezen die hier gratis verpleegd worden in ziekenhuizen. Dat er gewerkt wordt aan het ontwerpen van speciale winterharde tenten voor de mensen zonder huis in Libanon. Het is afschuwelijk, dat huizen in vluchtelingenkampen werden verwoest, maar niet minder, dat scholen, betaald door de VN, trainingsbases en wapendepots waren.

***

Als in het engelstalige-Engels is immers een wereldtaal - een boek een oplage van één miljoen exemplaren bereikt dan is dat betrekkelijk gewoon.

Wanneer zo'n oplage in het Nederlands bereikt wordt, dan is dat iets bijzonders. Nel Benschop bereikte met haar dichtbundels, uitgegeven bij Kok in Kampen, dit record-aantal. Op woensdag 1 september wordt haar in het Cultureel Centrum in Amstelveen, haar miljoenste exemplaar aangeboden. Een dichteres, die nog gewoon uit religieuze motieven schrijft, wordt natuurlijk omlaag gepraat, van links en van rechts. Maar haar gedichten nemen toch een aparte plaats in en geven steun aan mensen, die ook vandaag zoeken naar houvast. Uit de brief, die uitgever Kok ter uitnodiging voor de aanbieding zond, citeren we het volgende:

'Na de verschijning van haar eerste bundel Gouddraad uit vlas (1967) bleek al spoedig dat haar religieuze gedichten velen boeiden. Vele duizenden lezers voelden zich sterk aangesproken door haar eerlijke, eenvoudige dichtkunst. Achtereenvolgens verschenen Een boom in de wind (1970), Een vlinder van God (1973), Wit als sneeuw (1974), Een open hand naar de Hemel (1976), Geloof je dat nog? (1979), De vogel van het Woord (1980) en Verborgen bloemen (1981). Verder verscheen in 1976 een grammofoonplaat Verzen van Geloof, Hoop en liefde, een luisterboek (cassette met boekje) Reik me je hand (1981) en een verjaarskalender (1981).

Nel Benschop heeft intussen grote bekendheid gekregen door haar talloze optredens voor radio en televisie, interviews en als declamatrice in het gehele land. In september aanstaande zal het unieke feit zich voordoen, dat ergens in Nederland (of daarbuiten) het miljoenste exemplaar van een van haar gedichtenbundels verkocht zal worden. Gedichtenbundels halen in de regel geen grote oplagen. De bundels van Nel Benschop maken hierop een bijzondere uitzondering.'

***

Hier volgt een 'bladvulling', die we aantroffen in de 'Kerkbode van de Hervormde Evangelisatie vereniging op g.g. te Haarlem en omstreken'. Het is een gedicht van de bekende predikant Robert Mc. Cheyne (in leven predikant in Dundee) over 'de dag des Heeren'.

Sabbatsmorgen! Dag des Heeren!
Daal ter neer van 's hemels troon!
Voer ons op in reiner sferen
In gemeenschap met Gods Zoon!
Zie ons, knielende aan Zijn voeten.
Hem begroeten
Met een dank- en jubeltoon!

Leid met blijdschap onze schreden
Naar des Heeren Tempelpoort!
Breng ons vurige gebeden.
Psalmgezang en lofakkoord!
Doe ons heilbegerig komen
Tot de stromen
Van Gods eeuwig blijvend Woord!

Zalig Hem het hart te wijden.
Die ons eerst het Zijne bood!
'k Wil gelovig met Hem lijden.
Met Hem meegaan in den dood;
En, om eeuwig Hem te prijzen,
Meê verrijzen,
Uit der graven donk'ren schoot!

O, die heil'ge Sabbatsdagen!
Bloesems zijn ze uit hoger lucht.
Die de kiemen in zich dragen
Van de volle Levensvrucht,
Laat ze mij, o God van zegen!
Trouw verplegen
Tot mijn jongste ademzucht.'

***

Ds. J. C. de Bie, hervormd predikant te Papendrecht, schreef in zijn kerkbode over 'Lijden aan de kerk'. Uit zijn behartigenswaardige stuk nemen we het volgende over:

'Ons Hervormd-gereformeerd-zijn brengt in onze Herv. Kerk een stuk veantwoordelijkheid met zich mee, die je zo maar niet naast je neer kunt leggen. Het is natuurlijk erg gemakkelijk vanuit een positie, waar je je beschermd weet door een aantal mensen die er zo hun "gemeentetheologie" op na houden, aanvallen te doen op allerlei misstanden in de kerk! Zelfs op eigen organisaties op Geref. grondslag! En kritiek moet en mag er zijn, maar dan gegrond; dan alleen kan ze bevruchtend werken! Laten wij allen goed beseffen dat de duivel een "vakman" is in slopen (2 Cor. 2).

Als recht geaarde Hervormde zul je eerder bij je doodzieke-moeder(kerk) waken! En dat biddend! Dan geldt ook hier: bidt en werkt! Onze Classicale Vergaderingen (Bommel, Arnhem, Deventer) waren lang niet altijd de meest verheffende vergaderingen. Maar het dringt je bezig te zijn, biddend met Woord. En dat leert tegelijkertijd luisteren naar anderen (óók naar andersdenkenden!). Ik ben erin de loop van de jaren wel achter gekomen, hoé je ook lijden moet aan veel dingen in de kerk, dat God op een onbegrepen wijze door alles heen de trouw bewaart naar Zijn belofte, ook in onze oude Hervormde Kerk. Een aantal jaren heb ik deel uitgemaakt, vanuit de Provinciale Kerkvergadering van Zwolle van de aldaar gehouden vergaderingen van de Toelatingscommissie tot de Evangeliebediening in de Herv. Kerk. Een aantal van onze kandidaten dient nu vanuit hun geroepen-zijn-tot-dienaar-van-het-Woord met liefde en met zegen een gemeente, maar helaas hebben we ook de ervaring opgedaan - en nu spreek ik alleen over onze Herv. Geref kring - dat sommige kandidaten niet zo best thuis waren in de geschriften van de reformatoren! Preken inleveren, exegetisch soms helemaal niet verantwoord! Ik deel de zorg van prof. Van der Linde, die bezorgd is over, zoals hij het uitdrukt, "het moreel der troepen". Daarover heeft hij gesproken rond zijn jubileum vorig jaar. Hij zei toen o. a.: "Men praat te veel na van de oude schrijvers, men leest ze veel te weinig... Ik vind het jammer dat juist de erg "zwaren", de rechtervleugel van de Bond zich het minst aan Calvijn gelegen laat liggen. Die jonge jongens", zo zei hij, "houden preken op zijn oudvaders. Al heb je rijpere geloofservaring, naar ieders mate, als jonge man dan moet je je uiten in eigentijdse taal. Zij lijken de oude schrijvers hoog te houden, maar zij kennen die zeer onvoldoende".

En nu denk ik aan een woord van ds. Abma in zijn boek: 'Tien woorden ethiek'; "De geijkte klanken weten als oude paarden zelf de weg naar huis". (...) Wij zien een steeds meer toenemende polarisatie, ook in onze eigen kring, binnen de hervormdgereformeerde gemeenten. Het is dus niet alleen naar links waar het kerkelijk hoe langer hoe meer verschraald is en uitgehold, waar velen door wereldse ideologieën worden gedreven en de leiding van onze kerk door de knieën is gegaan voor de visies van het I.K.V., waar je het lijden om deze ontwikkelingen in de kerk meedraagt, daar kun je er ook aan lijden dat in onze eigen kring een ontwikkeling gaande is die ontstaan zijn door een stukje partij-politiek - soms openlijk, vaak ongemerkt - het gemeenteleven in te dragen. Net zomin als alles mij aanspreekt wat vandaag de dag gevangen wordt onder "evangelisch", zo ben ik er ook helemaal niet gelukkig mee met alles wat zich aandient als reformatorisch. Zelfs bij de ontwikkelingen binnen onze kringen waar men zo gemakkelijk met "reformatorisch" schermt, moet ik helaas constateren, dat men het meer in de breedte zoekt dan in de diepte. In de breedte: daar bedoel ik in dit verband mee: meer in uiterlijke dingen (wetticismen die als heilsnoodzakelijk gesteld worden). Het doet mij vaak denken aan dat wat Paulus in de Galatenbrief signaleert aan dingen buiten het geloof in Christus, die onder de Galaten als heilsnoodzakelijk werden verkondigd. In al die wetticismen ontbrak het ten enenmale aan het geloof dat door de liefde werkt! (Evangelisch-reformatorisch... nieuw-oud-wetticisme!) Ontbreekt bij beiden soms niet de gezondheid van het geloof naar het Woord? (1 Tim. 6:3-5).'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen