Er is hoop

Elders in ons blad vandaag staat te lezen, dat een kwart van de werkloze jongeren in Engeland - en dat zijn er héél wat - met zelfmoordplannen rondloopt. Maar niet alleen in Engeland, allerwegen in Europa en Amerika neemt het aantal gevallen van zelfdoding toe. Veel mensen gevoelen zich in onze tijd kennelijk wanhopig, zodat ze het leven niet meer zien zitten en er zelf een eind aan (willen) maken.

Momenteel vinden we intussen overal in Nederland affiches op bomen, verkeerspalen, stationsborden, achter ramen van huizen: 'Er is hoop', het motto van de grote evangelisatiecampagne 1982. De tekst van deze affiche wordt niet zelden beklad of van toevoegingen voorzien, waaruit het protest tegen deze uitspraak blijkt. Misschien vaak van baldadige jongelui, maar misschien even vaak van mensen, die echt willen protesteren tegen de uitspraak dat er in ónze tijd nog hoop is.

Nu is het natuurlijk met zéggen niet te doen. Zo'n affiche op zich zegt de mensen nog niets. Er kan wel staan er is hoop, maar waar die hoop dan gevonden wordt? De affiches nodigen in ieder geval uit kennis te nemen van de evangelisatiecampagne, die aan de gang is. Het is van harte te hopen dat met deze campagne mensen inderdaad met het Woord Gods worden bereikt. Dat ze in ieder geval een eerste signaal opvangen van de presentie van God in deze wereld en van het werk van Christus, waardoor er waarachtige hoop te vinden is.

Het is bepaald bewonderenswaardig, dat zovelen zich vandaag in deze campagne willen inzetten, al zal het heus niet zo zijn dat alle mensen, die zich in deze evangelisatiemarathon storten, zélf van dag tot dag even diep doordrongen zullen zijn van de realiteit van die hoop in hun eigen leven. Mensen, die nooit eens twijfelen, die nooit eens dagen van nevel, schemer of donkerte hebben, zullen er wel weinig zijn. De echte christen kent ook dagen van aanvechting en twijfel. Maar zélfs als ons hart ons aanklaagt, zelfs als mensen zelf, juist ook christenen, wel eens heen en weer geslingerd worden, blijft staan de onwankelbaarheid van het Woord Gods, het Woord ook van de onwankelbare hoop.

Intussen, en daar gaat het me nu om, moeten we in een evangelisatiecampagne als de onderhavige niet te snel van overwinningen, van bekeringen spreken. Kennisname van veel materiaal, dat ons bereikt aangaande de gevoerde campagne, doet me wat dit betreft wel eens aarzelen. Ik zeg dit niet om af te dingen op werkelijke zegen, die valt. Maar ik denk dat we elkaar moeten manen tot voorzichtigheid. Er zijn méér evangelisatiecampagnes geweest - ik denk aan de tournees van Billy Graham - waarvan men de uitwerking-oplangere-termijn wel eens zou willen zien. Dat neemt intussen de opdracht niet weg. Het uitgaan naar de buitenkerkelijke, naar degene, die het verschil tussen rechter-en linkerhand niet (meer) weet, is even noodzakelijk als de wekelijkse verkondiging binnen de gemeente. Zouden de apostelen er niet op uit getrokken zijn, wij zouden het evangelie nooit vernomen hebben. In die traditie staat ook het huidige apostolaat.

Kennis van God

Als het gaat om het bieden van hoop aan mensen, dan gaat het erom dat hun leven wordt afgestemd op de levende God. Mensen, die alleen op zichzelf en hun noden teruggeworpen worden, kunnen wanhopig worden. En, vandaag zijn er veel mensen, voor wie het bestaan van God en Zijn aanwezigheid in het menselijke leven niets meer zegt, die er ook helemaal niet op aan te spreken zijn. Er zijn ook mensen, die nog wel een vaag gevoel hebben dat er 'iets' is, maar tot de werkelijke ervaring van God in hun leven niet komen. En daarom, het is niet niets om mensen vandaag te brengen tot de kennis van God. Men kan zeggen: dat kan alleen de Heilige Geest. Maar in de praktijk van de benadering van de buitenkerkelijke vandaag zal blijken hoe moeilijk de woorden over zullen kunnen komen.

Maar is het ook niet in het leven van Gods kinderen een immens wonder als zij tot de kennis van God komen mogen! Die kennis is immers niet aangeboren, maar komt tot stand langs de weg van een nieuwe geboorte.

Nu behoeven we het evangelisatiewerk, gericht op het leren kennen van God, niet dogmatisch plat te praten of te verlammen, om ons tóch te realiseren dat ook aan het kennen van God 'leerstellige' aandacht mag worden gegeven. Want het dogma, geput uit de Schriften, geeft de rechte verdieping.

Johannes 17 : 3

In Joh. 17 : 3 lezen we: En dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God en Jezus Christus, die Gij gezonden hebt.'

Het lijkt er even op alsof kennis van God en kennis van Christus hier naast elkaar worden gezet. Het is echter goed om hier naar Calvijn te luisteren in zijn uitleg. Het gaat hier om de wijze waarop mensen tot het leven komen, zegt hij. Dan moeten we eerst verstaan, 'dat wij allen in de dood zijn, zolang God, die alleen het leven is, ons niet verlicht'. 'Maar', ' zo vervolgt Calvijn, 'als Hij ons verlicht heeft, komen wij ook tegelijk tot het bezit van het leven, omdat wij Hem door het geloof bezitten.' Daarom is de kennis van Wem zaligmakend. Het is het geloof, waardoor wij ingeplant worden in het Lichaam van Christus, het kindschap Gods deelachtig worden, en erfgenamen van de hemel worden.

En dan zegt Calvijn: 'dat de Vader in de eerste plaats genoemd wordt, heeft geen betrekking op de orde in 't geloof. Maar de bedoeling is dat God pas door tussenkomst van de Middelaar gekend wordt'.

De Vader en Christus zijn hier onlosmakelijk. Christus wordt geheel in de Vader gekend en de Vader in Hem. Calvijn drukt zich zelfs zeer scherp uit als hij zegt: 'Wie Christus afscheidt van de Godheid van de Vader, kent Hem nog niet... maar verzint veeleer een andere God'.

Op het scherp

Het gaat hier op het scherp van de snede. Calvijn houdt hier geen millimeter ruimte tussen kennis van de Vader en van Christus. En dan gaat het om Christus als Middelaar, als Degene, die in onze plaats kwam staan, degene die Verzoening aanbracht. Het geloof in Hem brengt ons tegelijk tot het leven.

En als dan in het evangelisatiewerk de mens gebracht moet worden tot de kennis van God, dan zal dat moeten zijn tot de kennis van God in Christus, die de Middelaar, die de schuld vergeeft en het leven vernieuwt, liever nog tot het ware leven brengt. Dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen en Jezus Christus, die Gij gezonden hebt!

Het gaat om het kennen van Christus; en kennen is bevinden. Dit kennen van God is geen vanzelfsprekende zaak. Het gaat langs de weg van Kruis en Opstanding en in de weg van de Geest, die Christus en de kracht van de Opstanding doet kennen.

Er is hoop! Maar het is met zeggen niet te doen. Het is zelfs met het zeggen van de Naam van Christus niet gegeven. Zijn werk tot verzoening en ter verlossing van vijanden van God, van hen die God van nature niet kennen, ook al hebben ze nog wel een vaag gevoel dat Hij er is, wordt toegepast door de Geest. Zo is zaligmakende kennis van God gefundeerd in het werk van de drieënige God, de Vader De Zoon en de Heilige Geest.

Men zal mij kunnen tegenwerpen dat deze zaken in de aan de gang zijnde evangelisatiecampagne best worden erkend. Maar me dunkt dat bezinning op de fundering altijd nodig blijft. Sommige verhalen komen wel eens te goedkoop over. Maar kennis is bevinding.

Ook in de gemeente

Niet alleen in het evangelisatiewerk, maar ook binnen de gemeente zelf zal het altijd weer gaan om de verdieping, opdat een al te vanzelfsprekend 'geloven' immer onder de kritiek van het Woord blijft. Wie God leert kennen, leert hem in Christus kennen als Verzoener, als Middelaar, door de Geest. Buiten Hem is geen leven.

Toegegeven, er zijn meer of minder ingeleide christenen in de gemeente. Maar de wijze, waarop de prediking op de kennis van God in Christus door de Geest ingaat, zal óók bepalend zijn voor de inhoud van het geestelijk leven in de gemeente. Als het in de gemeente aan gefundeerde - noem het met een oudere benaming doorgeleide christenen - gaat ontbreken, dan kan de vraag gesteld worden of er niet sprake is van verschraling der prediking.

Doorgeleide christenen, het zijn christenen die over oefeningen in hun leven kunnen spreken, die weten wat het betekent dat er ook groei is in de kennis van Christus en van Zijn verzoenend werk. We mogen niet te spoedig tevreden zijn als het gaat om het geloofsgehalte van de gemeente. Er is hoop, maar het is gefundeerde hoop.

Het geestelijk leven in dë gemeente kan 'verschralen tot een soort algemeen geloven, waarin de levende, geoefende kennis van Christus ontbreekt.

Ze kan ook verschralen tot een wettisch geloof. Er wordt gesproken over God, Zijn majesteit. Zijn almacht. Zijn oordeel, Zijn toorn, Zijn heiligheid. Maar Christus ontbreekt. Er is helaas ook een prediking, die deze houding voedt, omdat Christus niet wordt gepredikt. Hoogstens wordt gezegd dat Hij noodzakelijk is. Maar Zijn werk tot Verlossing wordt niet uitgezegd. Helaas kun je ook in deze dagen - in toenemende mate zelfs - binnen de orthodoxie meditaties en preken tegenkomen, waarin soms de Naam van Christus niet eens wordt genoemd, en waar het evangelie wordt verwettelijkt. Ook daar, waar de prediking soms ook in uiterlijkheden opgaat, verkommeren de kinderen Gods, zij die weten wat het betekent dat ze door een waar geloof Christus zijn ingelijfd. Op dat (geoefende) geloof kan zelfs worden afgedongen in de prediking, zodat geen voedingsstoffen worden aangedragen maar afbraakstoffen.

Kracht van de Geest

Het gaat in de verkondiging en in de evangelisatie, die gericht is op zaligmakende kennis van God, om één smalle weg, dat is Christus, die dé Weg is. De verkorenen Gods zullen deze weg bewandelen, omdat ze gehoord hebben de levende stem van de Goede Herder. Omdat het geloof door de kracht van de Geest in hen werd gewekt.

Ik eindig met een passage van de voor mij onvergetelijke ds. R. Bartlema in zijn prachtige prekenbundel over Hebreeën II 'Wereldoverwinnend geloof:

'Welgelukzalig een ieder, die door Gods Woord en Geest werd aangegrepen. Dan gaat er heilig geweld op ons uit. Gelijk de golven der zee met kracht beuken op het strand en dan wegrollen om straks opnieuw de aanval te beginnen, zo gaat het ook in de aandrift des Geestes op het mensenhart. En zoals de golven het winnen van het strand in hun onafgebroken aanrollen, zo wint ook de Geest het hart voor Christus. Want de Geest werkt onwederstandelijk, onoverwinbaar! Zo wordt geloof geboren in onze ziel.

Het is er mede, gelijk ik zo straks uiteenzette, als met die innerlijke overtuiging, welke het geloof eigen is. Die doet zich in onze ziel gelden in een overweldigende weg. Ja, zó werkt Gods Geestesgenade in ons hart met het Woord. Het is er mede als wanneer de echte liefde de harten inneemt en saam doet smelten. Die liefde is er weinig, maar waar ze opwaakt, is ze een wonder!

Zo is het met het waarachtig geloof. Als genade over ons haar zalige heerschappij uitspreidt dan worden we overtuigd met God te doen te hebben. Dan wordt Zijn bestaan ons de ontzaggelijke werkelijkheid. Want we doorleven het, voor Hem niet te kunnen bestaan in ons zelf.

Het Woord gaat ons ontdekken, in onze schuld, in onze diepe verlorenheid, in onze totale verdorvenheid, in onze bittere vijandschap tegen God de Heere, ''de overvloedige fontein aller goeden".

Maar, zie nu ook de andere zijde. Genade doet nooit een half werk. Zij opent het zielsoog voor al de rijkdommen en schatten van heil van Immanuël en voor Gods oneindige zondaarsliefde in de Heere Jezus, Die Hij overgaf voor vijanden. En dan roept het Woord ons toe, zó, dat het is alsof God zelf het ons zegt: "Die Christus is voor u, arme zondaar!"

Aldus ds. R. Bartlema n.a.v. Hebr. 11 : 1, het geloof nu is een vaste grond van de dingen die men hoopt!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen