Globaal bekeken

De heer T. Mastenbroek geeft van week tot week wetenswaardige dingen door 'Uit de kerkarchieven van Maassluis' in de Zondagsbode, hervormd kerkblad voor Maassluis. Hij schrijft nu over 'De Maassluise dichterschool uit het begin van de 18e eeuw'. Er Waren de 'verzenmakende Schimmen', t.w. Hendrik, Pieter en Jacob Schim. Hier volgen enige rijmproducten, voorzien van toelichting van de heer Mastenbroek.

'De eerste noemde zijn bijdrage aan de feestelijke inwijding van het orgel 'De Zang-en Speelkunst verheerlijkt bij gelegenheit, dat het Maessluische Orgel door den Here Govert van Wijn op zijn E. tnegentigste verjaerdag wierd ingewydt'. Die titel op zichzelf maakt al een lange adem nodig. Ook een opschrift op het orgel maakte hij; als u een beetje in de buurt zit 's zondags, dan kunt u het gemakkelijk lezen:

Nu moogt ge, o Kerk, het kunstgeluit
Des orgels drinken met uwe oren
't geen Salem sticht, en d'Enklekoren
Bekoort en lokt ten hemel uit.
Bazuin Gods lof met tempelpsalmen
Smelt onder 't spel van Uw hart en stem,
En zweef naar 't nieuwe Jerusalem
Op enen vloet van hemelgalmen.
Verhef Van Wijn met keel en snaer
En wil met juichende orgelklanken
Hem voor dit Spel en Speelloon danken
En voeren op 't muzykaltaer. '

Dat was dus onze Hendrik. De volgende in de bundel van in wijdingsgedichten is Pieter Schim; hij gaf aan zijn dichtstuk de mooie titel mee van: 'Het Orgel gehuwt aen Davids Harp, ter inwijding van het heerlijk Orgel door den Heere Govert van Wijn aen de Maassluische Kerk geschonken'. Het is een gedicht van maar even veertig gedrukte bladzijden, te lang om te herhalen, temeer omdat het eigenlijk geen dingen bevat, die nog niet bekend waren. Neef Jacob Schim sluit de rij, en zijn gedicht, heeft de kortere titel 'Ter inwijding van het deftige Orgel door den Heere Govert van Wijn aen de Maessluische Kerk vereert', en al dichtende geeft Jacob ons zo tussendoor een aantal historische bijzonderheden. Hier sluiten we dan mee:

Maassluische vrije Kerk, gewoekert uit de Zee (Gegrondvest in Uw schans weleer met poort en wallen gesterkt; door Spaansche macht verrast; daarna vervallen

En van den Staat vereert, Uwstigters, op hun bee). Roem op het Orgel, door Van Wijn aan U geschonken.

Het bromt Gods grootheid en mijn Goverts miltheid uit.

Wij zwemmen lugtig op de golven van 't geluit Der holle pijpen, die in 't snij en beeldwerk pronken. En wenschen dat 's mans naem zal leven zegenrijk Alle eeuwen in en uit, door twee paer aerdbooms deelen.

Thans wijt het Francken in, en Jaarmsa doet het spelen

Terwijl Van Wijn, die van zijn rijkdom blijk op blijk Doet zien, een ring besluit van driemaal dertig jaren.

Zo ooit mijn wens gelukt, dan leeft hij nog een kruis van jaren, fris en sterk tot luister van Maassluis; Dan zal hij levensmoe van hier ten hemel varen. En gij, o Garrels, die hier het orgel hebt gesticht. Uw naam o kunstenaar, moet duren door mijn dicht.'

***

Het alcoholgebruik in ons lands stijgt onrustbarend. Allerwegen kan men er over lezen. Recent onderzoek wees uit dat veel Nederlanders in de problemen zitten vanwege de alcohol. In Limburg is het zelfs zo dat in de leeftijdsgroep van 16 tot 70 jaar 23 procent van de bevolking probleem-drinker is.

Hier volgt een stuk, dat we overnamen uit het hervormd kerkblad voor Kampen e.o. 'alkohol, een oude bekende die met de mode meegaat'.

'We kennen de bijbelverhalen waarin het gebruik van alkohol voorkomt uit ons hoofd: "En Noach werd een landman en plantte een wijngaard. Toen hij van de wijn gedronken had, werd hij dronken en ontblootte zich in zijn tent." (Gen. 9 vers 20-21). "Toen riep David hem (Uria) tot zich om in zijn tegenwoordigheid te eten en te drinken, en hij maakte hem dronken." (Sam. 11 vers 13a).

"Jezus zeide tot hen: Vult de vaten met water... Toen nu de leider van het feest het water proefde, dat wijn geworden was..." (Joh. 2 vers 7; 9a). Uit de geschiedenis van ons eigen land is bekend dat alkohol ingeburgerd is sedert de Batavieren en misschien al vele eeuwen eerder. Waar zouden klokbekers anders voor gediend hebben?

Bewaard is ook gebleven het verhaal over Karel de Vijfde die weigerde in een stad in Holland te logeren als er geen bierbrouwsel was (hij wist dat hij van ongekookt drinkwater buikpijn zou krijgen). Zelfs tot het einde van de vorige eeuw heeft men in ons land bier gedronken omdat het drinkwater vaak onbetrouwbaar was. Je kunt zeggen dat deze vorm van alkoholgebruik bepaald niet de slechtse was.

Alkohol is door de eeuwen heen ook om vele andere redenen gedronken. En helaas zijn veel van die redenen minder positief. Zo'n 25 jaar geleden dronk 83% van de Nederlandse volwassen bevolking wel eens een glas alkoholhoudende drank. Datzelfde geldt nu voor 87% van de volwassen bevolking. Geen grote stijging dus. Als we naar de consumptiestatistieken kijken, ontdekken we grotere veranderingen.

In 1958 dronken we gemiddeld per hoofd van de bevolking 88 borrels, 81 glazen bier, en 20 glazen wijn.

In 1980 dronken we gemiddeld per hoofd 222 borrels, 345 glazen bier en 140 glazen wijn. Een comsumptiestijging van 270%.

Een dergelijke grote toename is werkelijk zeer bijzonder. Geen enkel ander land in Europa kan daar tegen op! In Frankrijk is de konsumptie zelfs gedaald gedurende de laatste 25 jaar (toch drinkt men daar nog 2x zoveel als hier).

Nu iets over de verandering van de Nederlandse drinkgewoontes. In de vijftiger en begin zestiger jaren was het ongewoon als, een vrouw in het openbaar bier dronk. Jongens en vooral meisjes van 15 jaar dronken nagenoeg nog niet. Het drinken bij sportgelegeheden, in jeugdcentra en in het ontmoetingscentrum van de kerk was toen onvoorstelbaar.

Opmerkelijk was dat in het noorden van Nederland in die jaren veel minder gedronken werd dan in h et zuiden. Protestanten dronken het minst! De wetenschap zegt het met andere woorden: "Het protestantse geloof had destijds een remmende invloed op het gebruik van alkoholhoudende drank". We kennen onze huidige drinkgewoonten, dus u begrijpt hoeveel er is veranderd. Alkohol is een volksdrank geworden, een dag zonder alkohol is voor velen ondenkbaar! De noord-zuid verschillen zijn veel kleiner geworden (Drente is nu no. 3 op de bierlijst na Limburg en Brabant) en de geloofsovertuiging speelt geen rol van betekenis meer.

We beschikken over meer geld dan 25 jaar geleden, vele regels voor het gedrag van jonge mensen gelden niet meer, de positie van de vrouw is veranderd, op vakantie leerden we buitenlandse drinkgewoontes (wijn!) enz.

Ongetwijfeld spelen de toegenomen zorgen en spanningen ook een grote rol bij deze veranderingen. Alkohol is namelijk niet alleen de smakelijke gelegenheidsdrank die we voor de gezelligheid drinken. Huisartsen in Nederland hebben berekend dat er in Nederland 560.000 mannen en 140.000 vrouwen zoveel drinken dat hun gezondheid ernstig wordt geschaad en dat ook hun omgeving daaronder lijdt. Het aantal verslaafden schatten zijop 96.000 mannen en24.000 vrouwen. Deze groep van 120.000 mensen kan zich maatschappelijk niet meer handhaven, aldus de huisartsen! Deze cijfers tonen voldoende aan dat het alkoholprobleem in Nederland ontzaglijke vormen heeft aangenomen! Het gebruik van alkohol is in Nederland niet meer weg te denken. Dat geldt voor alles voor de grootste alkoholistin onze samenleving: e overheid zelf. De overheid is zo afhankelijk geworden van de inkomsten van de alkoholaccijns (1980:1, 5 miljard) dat de landsbegroting zonder deze inkomsten niet meer sluitend te krijgen is. (...)'

***

Het Israël Comité Nederland zond, in verband met de ontvangst van Yassir Arafat, een telegram van de volgende inhoud naar Paus Johannes Paulus II.

'Het Israël Comité Nederland is een niet-Joodse organisatie met duizenden leden. Evenals Uwe Heiligheid gevoelen wij een diepe bezorgheid over alle lijdende mensen in de landen van het Midden-Oosten. Desalniettemin verzoeken wij Uwe Heiligheid, niet, wij herhalen: niet, Yassir Arafat te ontvangen met de bedoeling, de jure of de facto de PLO als vertegenwoordiger van het Palestijnse volk te erkennen, omdat de PLO in zijn Handvest de liquidatie van de staat Israël eist.

Onder alle omstandigheden moet de Christelijke Kerk het bestaan van de teruggekeerde natie Israël binnen verdedigbare grenzen ondersteunen. Bovendien menen wij, dat na 2000 jaren Israels Hoofdstad, de wederom verenigde stad Jeruzalem, nooit meer aan Israël moet worden ontnomen.'

Ons korte commentaar:

1. Heeft de Paus recht op de aanspraak 'Zijne Heiligheid' door hen die in zijn heiligheid niet geloven?

2. Israël is terecht verontwaardigd over het bezoek van de PLO leider aan de Paus. In de Tweede Wereldoorlog stak het Vaticaan geen hand uit inzake de Jodenvervolgingen. En bij het recente bezoek van de Paus aan Israël is de naam Israël niet één keer over zijn lippen gekomen.

3. Het Vaticaan erkent om zo te zeggen de staat Israël niet (en de PLO wel?

Wat hééft het Vaticaan overigens te erkennen! Diplomatieke vertegenwoordigingen bij en van het Vaticaan moeten ons protestanten nog altijd en blijvend een doorn in het oog zijn; in tegenspraak met de aard van de kerk.

4. Het Vaticaan is ten onrechte verontwaardigd over Israels verontwaardiging. Er kon wel eens een Achillispees geraakt zijn.

***

In 'de GOS nieuwsdienst', uitgave in het Nederlands van de Gereformeerde Oecumenische Synode, stond het volgende bericht:

'(Toronto) Met een meerderheid van 4 tegen 1 sprak de Generale Synode van de Presbyteriaanse Kerk in Canada uit dat predikanten die tegen de vrouw in het ambt zijn mogen geloven wat ze willen, maar dat ze niet het recht hebben te weigeren deel te nemen aan de bevestiging van vrouwen in het ambt. Ds. K. J. Stewart van Parry Sound noemde dit besluit een "zware slag voor Gereformeerde evangelische Christenen".'

Gelukkig zijn wij nog gevrijwaard voor zulk een dwang. Maar ook in onze kerk wordt de opstelling inzake deze nijpende, principiële kwestie allerwegen harder.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen