Kerk en sociale aktie

Onlangs was ik op een bezinningsdag uitgaande van de E.A., waar veel nuttige zaken werden besproken en dat in een sfeer die mij toch wel aanstond. Nochthans, en eigenlijk had ik dit wel verwacht ook, kwamen er aspecten voor de dag, die bij mij twijfels opriepen en vragen opwerpen. Daar het niet doenlijk is dat alles op zo'n dag te verhandelen en ik van mening ben dat dit ook de Ger. Bond niet voorbij mag gaan (trouwens drs. Noordegraaf was één der sprekers hierover), zou ik het waarderen om in het orgaan hier op in te kunnen gaan.

Dat het de roeping der kerk is om: 1e het Woord te verkondigen; 2e het dienstbetoon of diakonaat te doen fungeren; 3e de onderlinge gemeenschap wel te bewaren, het zijn alle dingen die m.i. onweersprekelijk zijn. Doch het vierde punt, het najagen van sociale gerechtigheid, feller gezegd het voeren van sociale actie, is nu juist de zaak waar het bij mij om gaat. Ik mag zeggen dat de wijze waarop daar over de zaak gesproken is, in alle opzichten respect verdient en daarom heeft het ook mijn interesse gaande gemaakt. Zo het een oppervlakkig gepraat was geweest, b. v. dat de kerk als primaire roeping heeft de medemenselijkheid te propageren, dan acht ik het beter het maar gauw voor gezien te houden en ons er vanaf te keren. Dat het waarachtig verstaan van het Woord ons moet bewegen om ook hier op aarde te werken voor de gerechtigheid, wil ik niet graag ontkennen. Een kerk, die uitsluitend de dingen van het hiernamaals durft te verhandelen, is, dunkt me niet in overeenstemming met getrouw te zijn aan Gods verbond. De prachtige inrichting van de diakoniezaal in het Dortse Hof, met het hekje waar achter de bedeelden deemoedig hun gave in ontvangst mochten nemen, de allermisselijkste controle hierop door middel van loodjes, die op zondag in de collecte moesten worden opgeleverd, doet mij ijzen. Ik kan bijna begrip opbrengen voor de gebalde vuist van Domela Nieuwenhuis, die als Luthers predikant mijn grootvader nog heeft gedoopt en zal hebben geweten dat deze jongen maar één wintertje op school kon zijn (wat een armoe!). En toch durf ik geen instemming te betuigen met de mening dat de kerk in bepaalde gevallen of tijden geroepen is om partij te kiezen in het maatschappelijk conflict. Zelfs die woorden in de Schrift, die Christus voorstellen als een symphatisant van de underdog en die de apostel Jacobus het 'wee u, gij rijken', doet schrijven, ik zeg, zelfs dit alles geeft de kerk nog niet het recht om zich te vereenzelvigen met enige partij in het sociaal dilemma. Het mij dan ook niet mogelijk om toe te stemmen dat de kerk, b.v. in Zuid- en Midden-Amerika zich zomaar solidair kan of mag verklaren met één of andere revolutionaire groepering, of wat natuurlijk ook op de proppen komt, al of niet voor de apartheid in Zuid-Afrika.

Zelfs het andere uiterste, het prediken van een kruistocht tegen het communisme, zo in de geest van het ICCC, gaat mij te ver en zie ik als een verlaten van de leer der Schrift.

Mag dan de kerk over al deze ontzaggelijke problemen, die ons volk zozeer beroepen, dan niet meedenken en zich daarover uitspreken, zal mij ongetwijfeld worden tegengeworpen. Dan dacht ik dat wij maar één ding kunnen doen en dat is onderzoeken wat de Koning der kerk in dergelijke situades heeft gedaan en dan bepaal ik mij bij het hete hangijzer onder de Joden ten tijde van Jezus, nl. het betalen van schatting aan de Romeinen. Onze Koning liet Zich niet vangen in de strikken Hem gezet, noch van links noch van rechts. Hij koos geen partij, niet vóór de Romeinen en niet tegen hen, maar Hij koos partij ook in deze kwestie vóór de eer Zijns Vaders en liet het aan henzelf over de gevraagde toepassing te maken. Alleen zo, dacht ik, komen wij als kerk uit deze problemen. Dan worden wij ervoor bewaard om onze kostelijke tijd te verkwisten met het theoriseren over abstracte problemen, vooral als die ons in concreto niet aangaan. Zo wij als kerk van God metterdaad in situaties gebracht zullen worden, waarin een positiebepaling volstrekt noodzakelijk wordt, dan mogen wij gerust reeds nu vertrouwen op Zijn Majesteit, dat Hij ons naar Zijn belofte niet zal verlaten als wij dit nodig hebben. Maar het gaat niet aan dat wij vóór die tijd ons polidek program van handelen klaar hebben liggen. Hiermede heb ik dus niet willen zeggen dat diegenen tot wiens competende het behoort in dergelijke problemen een beslissing te nemen, ook niet van Godswege geroepen worden om hier hun positie in te nemen. Dat is wel degelijk het geval en daarbij is de overheid zeer zeker niet afhankelijk van het oordeel, de goedkeuring of de afkeuring van de kerk. Ik zeg ook niet dat de overheid niet open behoeft te staan voor het oordeel van de kerk. Bij wijze van nederig advies zou het alleen maar toe te juichen zijn als er zodanige correspondentie kon worden gevoerd. Maar zoals heden ten dage te zien valt, dat allerlei subsersieve actiegroepen onder het mom van kerkelijke legitimiteit hun heerszuchtige eisen op de tafel van de overheid deponeren, acht ik een schande voor de kerk. Ik vind het daarom eigenlijk zo jammer, ja betreurenswaardig, dat onder de kringen van de zgn. Evangelischen, die in de EA het voortouw nemen, zo weinig werk wordt gemaakt van eens ieders roeping. De stembus laat de meesten van hen koud of ze geloven dat de pacifistische EVP nog wel acceptabel is. De heer Frinsel van de Pinkstergemeenten vermocht maar een 6000 voorkeursstemmen uit zijn eigen achterban op zich te verzamelen. Daar kunnen wij op zichzelf dankbaar voor zijn, doch het geeft óns wel een aanwijzing dat het onderscheiden terrein van kerk en staat bij de meesten van deze onze medebroeders en zusters (ja, zo wil ik ze toch noemen) nog terra incognito is.

Bij de mondelinge discussie kwamen sommige punten duidelijk naar voren. Nemen wij b.v. de kwestie der slavernij. Heel prijselijk dat vroeger christenen zoals Wesley en Wilberforce zich hebben ingezet om daar een herbezinning over op gang te brengen, ik geloof echt dat de wind des Geestes in die richting waaide. Maar ik lees niet dat Paulus daar een actie tegen begon, ook met Philemon gaat hij daarover niet redetwisten. Kort vóór en tijdens de Burgeroorlog in de USA vormde deze kwestie een zwarte bladzij in de kerken van broeders van hetzelfde huis en ook nu wordt de kerk van Christus zwart gemaakt in de wereld door het uitstoten als van een bastaard uit het huisgezin van gelijk belijdende kerken uit oorzake van de apartheid. Maatschappelijk onrecht, ja, het was er, het is er.

Maar de strijd daartegen behoort primair maatschappelijk uitgevoerd te worden, door morele beïnvloeding en sociale wetgeving en niet door terreur, ook niet door onwaardige demonstraties. Daar behoeven christenen zich niet afzijdig van te houden. Politiek behoeft uit zichzelf geen corrupt gedoe te zijn. Het kan vroom lijken, zich politiek afzijdig te houden en zich neutraal op te stellen, maar ik kan niet inzien dat het mogelijk is of ook maar enigzins geboden. De kerk heeft ermee te maken, maar niet in de weg zoals b.v. de synode het graag ziet, oeverloos gedebatteer over kernbewapening of energie etc., wel op het hart gebonden als zaken die ons moeten benauwen en voor God gedragen moeten worden in de voorbede, met name b.v. ook de jeugdwerkloosheid.

(We hebben dit ingezonden, als een persoonlijke ontboezeming van een trouw lezer van ons blad op willen nemen, wat niet wil zeggen dat zijn visie op alle punten onze instemming heeft, red.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen