Christenen in Oost Europa (3)

Hervormde kerken buiten Hongarije

In de twinstige eeuw hebben twee wereldoorlogen diepe sporen getrokken in het leven van de Hongaren. Niet alleen bracht de Tweede Wereldoorlog de communistische overheersing, na beide wereldoorlogen moest Hongarije grondgebied afstaan aan de buurlanden. In deze grensgebieden wonen Hongaren, die behoren tot de Hervormde Kerk. In elk land is een zelfstandige hongaarssprekende kerk gevormd, die het meestal bijzonder moeilijk heeft, omdat zij een nationale minderheid vertegenwoordigt.

Tsjechoslowakije

Het kerkelijk leven staat in dit land onder sterke druk van de overheid. Vernieuwingsbewegingen in de grote Rooms-Katholieke kerk en de deelname van een aantal Boheemse Broeders aan de mensenrechtenbeweging Charta '77 heeft een scherpe reaktie van de staat uitgelokt, die ook de andere kerken treft. De atheïstische propaganda is verhevigd en de controle - onder andere door de geheime politie - is toegenomen. Verschillende priesters en predikanten zijn afgezet of gevangen genomen, anderen werden overgeplaatst of bedreigd met ontslag. Predikanten van wie vermoed wordt, dat zij kontakten hebben met christenen uit het westen, worden ondervraagd en bespioneerd. Dit maakt velen bang voor een toekomst, waarin de staat zich steeds meer tegen de kerk zal keren. In alle kontakten met christenen in Tsjechoslowakije klinkt deze sombere toekomstverwachting door.

De overheid heeft in dit land een sterke greep op het kerkelijk leven, omdat alle traktementen van de predikanten door de staat betaald worden. Gedurende meer dan twintig jaar werden de traktementen niet verhoogd, zodat velen armoede leden. Sinds kort is de vergoeding wat opgetrokken, maar nog altijd ontvangt een jonge predikant veel minder dan de laagstbetaalde arbeider.

Een ander machtsmiddel is de werkvergunning, die elke predikant moet ontvangen. Deze kan door het staatsbureau voor godsdienstzaken ingetrokken worden, waarna de predikant zijn ambt niet meer mag uitoefenen. Bovendien moet voor elke dienst buiten de eigen gemeente speciale toestemming gevraagd worden. Aktieve voorgangers krijgen al snel te maken met dreigementen, dat zij afgezet zullen worden wanneer zij hun werk trouw voortzetten. Veel dient dan ook in stilte te geschieden. Dit kan bij ontdekking tot bijzondere strafmaatregelen leiden.

Naast deze middelen wordt geen enkele mo­gelijkheid geschuwd om het werk van de kerk te belemmeren. Toch werken veel predikanten boven vermogen. Ze zetten alles in om het evangelie van Christus te laten voortgaan.

Maar overal is de angst merkbaar. Het onder­linge wantrouwen neemt toe, omdat er zelfs predikanten zijn, die als aanbrenger voor de politie fungeren.

Naast deze algemene zorgen heeft de Hervormde Kerk ook problemen, die samenhangen met het bijzondere karakter en de geschiedenis van de kerk. De Slowaakse overheid wil dat de Hongaren zich zullen aanpassen aan hun nieuwe nationaliteit. Hongaars onderwijs wordt verminderd en de kontakten met Hongarije worden steeds meer bemoeilijkt. Na de Tweede Wereldoorlog werd een groot aantal Hongaren gedwongen hun woonplaats te verlaten en naar Hongarije te vertrekken. Ook het vestigingsbeleid dient ertoe steeds meer Slowaken in van oorsprong hongaarse dorpen te laten wonen. Naarmate meer oude instellingen wegvallen, wordt de kerk een symbool van de hongaarse identiteit. Dat maakt de kerkelijke situatie extra moeilijk en geeft ook voor de toekomst de nodige vragen.

In de jaren rond de Tweede Wereldoorlog vond in een aantal gemeenten een geestelijke opwekking plaats. Rondtrekkende predikers brachten het evangelie in gemeenten, waar jarenlang een vrijzinnige leer verkondigd was. In die tijd zijn velen tot geloof gekomen en nog altijd is het merkbaar, dat de Heere toen Zijn rijke zegen gegeven heeft. In deze gemeenten is in het kerkelijk leven de kracht van het geloof merkbaar. Ondanks de verdrukking komen ouderen en jongeren samen rond Gods Woord en gaat werfkracht van de gemeente uit. Maar aan een groot aantal gemeenten is deze opwekking voorbijgegaan, omdat de predikanten weigerden hun kansel voor het evangelie open te stellen. Hier heeft de invloed van het atheïsme vooral toegeslagen. Predikanten, die hier geplaatst worden, hebben het bijzonder moeilijk, al zijn er ook gemeenten, waar juist door de prediking nieuw leven ontstaat.

Een groot probleem is momenteel de opvolging van de overleden bisschop Varga. Nog steeds is men onzeker wie de nieuwe bisschop zal worden. Zal iemand benoemd worden, die met kracht de opbouw van de kerk ter hand neemt, of wordt de invloed van de staat vergroot door de benoeming van een man, die vooral de overheid dienen wil? Ook hier is sprake van invloed van Slowaakse zijde.

Temidden van al deze zorgen gaat het werk in de gemeente voort. Maar er is een ontstellend gebrek aan bijbels en hulpmiddelen. Door de toenemende isolering wordt het ontbreken van goede boeken in het hongaars een steeds groter probleem voor predikanten en gemeenteleden. In sommige gemeenten is grote vraag naar boeken voor jongeren. Maar in het land zelf wordt niets in het Hongaars uitgegeven. Daarom is men des te meer aangewezen op hulp van anderen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen