Christenen in Oost-Europa (5)

Hulpverlening en publiciteit.

In de dagelijkse strijd van de christenen in Oost-Europa zijn kontakten met geloofsgenoten uit andere landen bijzonder waardevol. In die ontmoetingen blijkt telkens weer, hoe dicht velen in die landen bij de Heere leven. Ze zijn allerminst 'zielige' mensen, maar dienen de Heere van harte en maken ons dikwijls beschaamd door hun geloofsmoed en trouw. Het is dan ook niet verwonderlijk, dat velen deze medebroeders en zusters in het geloof willen helpen. Wanneer men dan om zich heen ziet, is er een verwarrende hoeveelheid mogelijkheden. Talloze organisaties, comités en particulieren hebben kontakten in Oost Europa en willen graag namens u hulp verlenen. Bij dit alles komt de vraag op: wie verleent hulp; aan wie; op welke wijze? In dit artikel willen we enkele lijnen aangeven, zodat u zelf uw oordeel vellen kunt.

Helaas moet gezegd worden, dat er veel ongewenste en soms onjuiste berichtgeving over de kerken in Oost Europa verschijnt. In amerikaans opgezette reklamecampagnes wordt de nood van de kerk breed uitgesponnen. Ontroerende verhalen, die soms ver van de werkelijkheid afstaan, moeten de lezers opwekken toch vooral het werk van bepaalde instellingen te steunen. Deze publiciteit is ten enen male af te wijzen. Allereerst, omdat dit schadelijk is voor de christenen in het oosten. Men geeft een vertekend beeld van de situatie daar en brengt hen soms zelfs door het noemen van namen en feiten in gevaar. Verder belemmert deze rumoerige publiciteit de hulpverlening. Dit geldt met name voor de berichten over bijbelsmokkel. De kerk in Oost Europa krijgt argwanende vragen van de overheid, omdat telkens grote aantallen bijbels in de pers genoemd worden. Geen wonder, dat dan de grenscontrole verscherpt wordt. Een roemeense veiligheidsfunktionaris zei eens: 'We weten wie hier de Bijbels brengen en bij wie we moeten zoeken'. Tegelijk wees hij op een blaadje van een nederlandse organisatie, waarin uitgebreid over bijbelsmokkel gesproken werd. Dit bemoeilijkt het werk van anderen, die in stilte velen tot zegen waren. Zonder twijfel vinden veel recente moeilijkheden aan de grenzen hun oorzaak in de gevaarlijke publiciteit over dit werk.

In de wijze van hulpverlening en de bestem­ming daarvan zijn nogal wat verschillen aan te wijzen. De Europacommissie van het werelddiakonaat, waarin ook de Hervormde Kerk is vertegenwoordigd, werkt veelal langs officiële kanalen. Men houdt zo de deur naar de kerkleiding in Oost Europa open. Jaarlijks wordt een bedrag uit de werelddiakonaatinkomsten in alle landen van het oosten besteed. Anderen richten zich op één land, bijvoorbeeld de interkerkelijke stichting Hulp Hongarije of op één bepaalde groep christenen in een land, bijvoorbeeld de stichting Friedensstimme Nederland. Deze stichting is enkele jaren geleden ontstaan in kringen van de Gereformeerde Gemeenten en telt sinds kort ook Chr. Gereformeerde bestuursleden. Men werkt uitsluitend voor de betrekkelijk kleine groep van vrije evangeliechristen-baptisten in Rusland. Een flink deel van de ontvangen gelden wordt gebruikt voor publiciteit over het lot van gevangenen en het verspreiden van briefkaarten die hen toegezonden kunnen worden. Hier ligt het accent duidelijk niet alleen op hulpverlening, maar is publiciteit een wezenlijk onderdeel van het werk, waarvoor enkele vrijgestelde krachten werkzaam zijn.

Een groot aantal particulieren zet zich ook in voor christenen in Oost Europa. Meestal heeft men één of meer adressen, die jaarlijks bezocht worden, voor wie men steun zoekt in de kring van familie en bekenden en bij plaatselijke diakonieën. Veelal groeit dit werk en ontstaat een nieuw comité, dat hulp gaat verlenen. Opvallend is wel, dat het merendeel van deze kontakten zich op Hongarije richt, het land, dat het gemakkelijkst te bereizen valt.

Het is triest, dat met name op het terrein van de hulpverlening aan Oost Europa de versnippering zo groot is. Waar op het gebied van de zending veel meer samenbundeling is, geldt hier: elk wat wils. Ook wordt veel minder weloverwogen steun gegeven dan bijvoorbeeld voor de zending. Een roerend verhaal is al snel de aanleiding om financieel bij te dragen. Toch is juist hier voorzichtigheid geboden. Veel organisaties hebben een uiterst vage grondslag, die dikwijls niet overeenstemt met Schrift en Belijdenis. Dat werkt door in de wijze van hulpverlening en de inhoud van boeken etc. die geschonken worden. Ook zullen de kontakten anders gericht zijn dan bij een Gereformeerd gezinde organisatie. Bij een aantal instellingen blijft onduidelijk hoe de financiën gecontroleerd en verdeeld worden. Hoe verhouden zich de kosten van de organisatie en de verleende hulp? In het verleden zijn in de pers vragen gesteld over het beheer van de gelden bij enkele vanuit Amerika werkende organisaties (Wurmbrandt, Vervolgd Christendom) die eigenlijk nooit bevredigend zijn beantwoord. De kostenfaktor schijnt bij privé-akties minder een rol te spelen. Maar daar is het de vraat in hoeverre continuïteit gewaarborgd is. Christenen in Oost Europa zijn blij met elk kontakt.

Maar men rekent er op, dat beloften waargemaakt worden. Helaas zijn meerdere gevallen bekend van steunverlening, die door overmacht of persoonlijke omstandigheden plotseling verviel. Het gevolg was, dat christenen elders letterlijk in de kou zaten. Wanneer men slechts één land bezoekt of enkele adressen, ontbreekt vaak het overzicht van de situatie elders en de afweging van de noden ten opzichte van het gebrek in andere landen. Dit kan ertoe leiden, dat in een bepaald land (bijv. Hongarije) of op enkele adressen onevenredig veel hulp wordt geboden, terwijl men elders vergeten wordt. Ook hierin is een verstandig en evenwichtig beleid noodzakelijk, waarin ook het principiële aspekt niet vergeten mag worden.

In dat kader is het werk van de hervormd-gereformeerde stichting Hulp Oost Europa te noemen. De stichting is ontstaan, toen in overleg met de Geref. Bond een bedrag door het werelddiakonaat ter beschikking gesteld werd voor Oost Europa, dat in overeenstemming met de herv. geref. beginselen besteed zou kunnen worden. Voorzitter van de stichting is ir. J. v.d. Graaf, terwijl de ere voorzitter ds. J. van Rootselaar jarenlang zijn beste krachten voor dit werk heeft gegeven. Men werkt in verschillende landen in Oost Europa en richt zich voornamelijk op de gereformeerde gezindte daar. Bijbelverspreiding en lektuurhulp staan in het werk centraal, terwijl ook materiële hulp wordt verleend aan gemeenten en predikanten in nood. Dankzij de steun van kerkeraden en partikulieren kan veel werk gedaan worden ten dienste van de kerk in de verdrukking. De aard van het werk laat niet toe, daarover breeduit te publiceren. Wel wordt via het kwartaalblad Helpende Handen algemene informatie gegeven over het leven van christenen in Oost Europa en het werk van de stichting. Via dia-lezingen wordt hierover ook in de gemeenten verteld. Bekende grote projekten waren in de afgelopen tijd: de uitgave van de kleuterbijbel van Evert Kuijt in het Russisch en de voedselhulp voor Polen. Deze akties lopen nog steeds door. Maar er is ook ander werk, dat niet zo duidelijk in de pers kan komen en toch bij voortduur financiële steun nodig heeft. Juist daarom vragen we graag uw aandacht voor deze eigen hervormd-gereformeerde organisatie, die al jarenlang met zegen in Oost Europa werken mag. Alle informatie is te verkrijgen bij het secretariaat: Thorbeckelaan 21, 3771 EB Barneveld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen