Globaal bekeken

Twee studenten van de Gereformeerde Sociale Academie 'De Vijverberg' te Ede, t.w. Anny Kattenberg en Clara van Rees, schreven een scriptie getiteld 'Enige socioiogische aspecten van de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerli'. Over hun werkwijze schrijven zij: 'Na bestudering van diverse boeken over of vanuit de Gereformeerde Bond interviewden wij vijf predikanten, behorende tot de Gereformeerde Bond... Voorts interviewden wij drie vertegenwoordigers van plaatselijke of regionale afdelingen.' Uit deze scriptie lichten we twee passages over de positie van de predikant.

'Een aantal gemeenteleden verwachten van de predikant een bepaalde wijze van leven vanuit de positie. Een aantal dingen kan hij niet doen vanuit zijn positie, zoals:

- Geen lid worden van de volleybalvereniging.

- Hij zal meestal niet in een overall de auto repareren.

Een aantal dingen moet hij juist wel doen vanuit zijn positie zoals:

- Goed met de jeugd omgaan.

- Mensen boven de zeventig jaar bezoeken.

- Een open huis hebben.

- Groeten.

- Vriendelijk en begrijpend zijn.

Hij vervult een bepaalde rol. Deze rol kan een stempel op zijn persoonlijkheid drukken. Dit stempel wordt hem niet alleen door anderen opgelegd, maar hij kan ook zichzelf een stempel opleggen. Dat kan te maken hebben met de manier waarop hij over zichzelf denkt, maar ook, hoe hij denkt, dat anderen over hem denken en van hem verwachten. Een veel gehoorde uitdrukking is (ook door predikanten zelf gebezigd) "een dominee is ook maar een mens".

Dit kan van alles betekenen;
- Hij staat eigenlijk boven de mensen.
- Hij wil er eigenlijk niet bovenstaan.
- Als een soort verontschuldiging, van een aantal zaken die hij doet.
- Hij is dominee en tegelijkertijd ook nog mens.
- Dominee zijn is iets anders dan mens zijn.

Er zijn niet alleen verwachtingen ten aanzien van zijn gedrag, maar ook ten aanzien van zijn uiterlijk. Hij moet op een bepaalde manier gekleed gaan, het liefst in stemmige kleuren. Hij is daarmee ge­makkelijk herkenbaar.

In gemeenten wordt veel over de dominee gepraat.

'Gezien het feit dat er in vele Gereformeerde Bonds gemeenten grote waardering bestaat voor de positie van de predikant, kan het zijn dat het voor die gemeenteleden moeilijk is, om te onderscheiden, welke dingen predikanten zeggen als Dienaar van het Goddelijk Woord of als mens. Daardoor is het gevaar groot, dat menselijke uitspraken van predikanten, de kracht hebben alsof zij "waarheid" zijn en daardoor bindend zouden zijn voor gemeenteleden.'

***

'Centrale kerkeraad Amsterdam wil evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen', aldus luidt het opschrift boven het nu volgende bericht in het Hervormd Weekbulletin.

'De centrale kerkeraad van de hervormde gemeente Amsterdam heeft uitgesproken dat er voor vrouwen en dus ook voor mannen binnen de hervormde gemeente gestreefd moet worden naar evenredige vertegenwoordiging in alle organen en op alle niveaus. Verder heeft de centrale kerkeraad uitgesproken dat de hervormde gemeente, "met het oog op het komende Godsrijk", geen onderscheid meer maakt tussen mannen en vrouwen. De commissie van voorbereiding "Positie der vrouw in de hervormde gemeente" heeft hierover een verklaring uitgegeven.

Al is dan in 1966 door de hervormde synode het besluit genomen dat voortaan alle ambten openstaan voor vrouwen, toch blijkt "de macht der gewoonte van de heersende cultuur" nog steeds van invloed, aldus de commissie. Nog steeds bepalen mannen binnen de kerk op beleidsniveau wat de plaats en de taak van vrouwen is. Als echter wordt gekeken naar het werk dat verricht wordt binnen de plaatselijke gemeenten, dan blijkt dat het meeste werk gedaan wordt door vrouwen. Voor een deel ligt deze werkverdeling aan het feit dat vrouwen bang zijn om zich te begeven in beleidsbepalende structuren, aldus de commissie. Vooral wanneer vrouwen sterkin de minderheid zijn, is het niet aantrekkelijk om in een bestuursorgaan zitting te nemen. Aan de andere kant worden vrouwen ook weinig gestimuleerd om een bestuurlijlie taak op zich te nemen. Door dit alles laat de kerk een te eenzijdig gezicht naar buiten toe zien. Naar de mening van de commissie vloeien de bezwaren tegen de vrouw in het ambt bij een aantal groepen binnen de kerk voort uit misvattingen met betrekking tot bepaalde bijbelteksten. Er wordt gewerkt met een raamwerk, aldus de commissie, dat met bijbelteksten wordt ingevuld. Het ingevulde raamwerk krijgt dan "een schijn van Schriftgezag".

"De vrouw in het ambt werd en wordt afgewezen in kringen waar men trouw wil zijn aan het Schriftgezag. Op deze grond is men tegen, niet uit minachting voor de vrouw", aldus de commissie, die hier aan toevoegt dat de Bijbel geen algemeen geldende regels geeft. "Uit eerbied voor het verstaan van heel de Schrift moeten wij bereid zijn bestaande tradities door te lichten. Juist wanneer we de nadruk leggen op het eigene van de man en het eigene van de vrouw, dat samen het eigene van de mens vormt, moeten we concluderen dat in de kerk het eigene van de mens pas goed tot zijn recht komt, wanneer man en vrouw naast elkaar staan en gelijke verantwoordelijkheid dragen", aldus de commissie van voorbereiding "Positie der vrouw in de hervormde gemeente".

De verklaring van de commissie is toegezonden aan alle Amsterdamse wijkkerkeraden met het verzoek hier in de gemeenten over te discussiëren.'

Op zich is het goed, dat deze zaak ter discussie wordt gegeven aan de Amsterdamse wijkkerkeraden. Zoals het voor de héle kerk goed zou zijn als de kwestie van de vrouw in het ambt weer eens grondig vanuit de Schrift werd besproken. Want méér dan 25 jaar na de discussies bij de invoering van de vrouw in het ambt weten voor en tegenstanders niet meer hoe fundamenteel toen vanuit een verschillend verstaan van de Schrift(gegevens) gediscussieerd is en hoe bewogen het is toe gegaan. De nieuwe generatie, ook in kerkeraden, weten vaak nog slechts 'voor' of 'tegen' te zijn. Maar ook vandaag zal bijbels gezien de onderste steen boven moeten komen. Dan zal blijken of het waar is dat bezwaren bij de tegenstanders voort komen 'uit misvatting met betrekking tot bepaalde bijbelteksten'. Is dat geen vooringenomen uitspraak? Zou het ook niet de voorstanders kunnen gelden? In ieder geval heeft het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond ook zodanig gewicht gehecht aan het kennelijk oplaaien van nieuwe strijd ten aanzien van de vrouw in het ambt, niet in het minst ook ontstaan door de feministische wind, die thans door de theologie waait, waardoor de zaak ook harder wordt, dat zij een nieuwe studie in voorbereiding heeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen