Over de liefde (4)

Geen uitgevlogen ethiek

Wanneer ik tenslotte enige afsluitende opmerkingen maak over de liefde, de agape dus, dan roep ik in herinnering, dat in een vorig artikel gewaarschuwd werd tegen wetticisme aan de ene kant en ongebonden casuïstiek, waarbij alles van geval tot geval geregeld wordt anderzijds. Heel wat vragen, die thans een rol spelen - kernwapenproblematiek, industrialisatie, werkgelegenheid - worden niet rechtstreeks vanuit het evangelie beantwoord. Het lijkt, alsof dat in mindering komt op de leer van de genoegzaamheid van de Schrift. Gods Woord leert ons voldoende duidelijk wat nodig is in leven en sterven om te geloven, te weten en te doen. Maar de Heere gaf geen uitgewogen ethiek met antwoorden en regels op en voor alle vragen van alle tijden. Bovendien kan zelfs in de christelijke gemeente wel eens verschillend geoordeeld en gehandeld worden vanuit het geloof. Denk maar eens aan het al-of-niet-vlees-te-mogen-eten. De gezindheid van het hart is dan belangrijker dan de daad in de praktijk.

Wat aanvaard wordt is niet altijd maatstaf

Men heeft zich er wel over verbaasd of aan geërgerd, dat de apostel, die zo over de agape schrijft, bijvoorbeeld niets tegen de slavernij ondernam. Vanuit de liefde Gods in Christus echter, laat Paulus zien dat heer en slaaf als christen tevens broeders van elkaar zijn. Bepaalde maatschappelijke verhoudingen zijn aanvaard, maar binnen die verhoudingen is het geloof door de liefde werkende. Zo kan men bijvoorbeeld uit de Schrift ook niet rechtstreeks een voor alle omstandigheden geldend staatkundig bestel aflezen. Wij danken in ons volksleven zoveel aan het Huis van Oranje. Geen wonder, dat met name gelovigen ook dit huis in de voorbede dragen. Maar... betekent dat, dat we onder alle omstandigheden en vooraf moeten zeggen, dat een koninkrijk altijd beter is dan een republiek? Kunnen we niet begrijpen, dat Engelse protestanten destijds voor een republikeinse staatsvorm kozen om­ dat ze van het koningshuis, sterk door het rooms-katholicisme beïnvloed zoveel te lijden hadden? Heeft ook Calvijn niet gelet op de praktijk wel voor een republikeinse staatsvorm gekozen? Had men het als gelovige tijdens de republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden zoveel slechter dan onder het koningshuis? Het geloofsleven kan onder elke staatsvorm opbloeien, zelfs... tijdens verdrukking en vervolging, want... het geloof is een wondere plant, uit de hemelse tuin overgeplant in het mensenhart, door de Heilige Geest.

De agape is tweezijdig

Als nu duidelijk mag zijn, dat de agape ook betrekking heeft op de liefde tot en onder elkander - en de briefschrijver was dus niet verkeerd met de keuze van de trouwtekst uit 1 Korinthe dertien - dan zal wel elk kind van God er smart over hebben zo weinig van die agape te beoefenen. Ook daarom wordt het dubbel liefdesgebod zo scherp gepredikt, om ons uit te drijven tot het gebed om meer liefde in ons hart tot de Heere en tot de naaste. Zolang we de volmaaktheid nog niet bereikt hebben, zullen we ons dikwijls wegschamen vanwege onze liefdeloosheid. In dat opzicht, las ik van een schrijver, is er hier beneden geen reden tot een theologia gloriae. Wat moesten we niet anders voor de Heere leven. Soms kan een kind Gods, gelet op eigen wanstaltigheid, er aan twijfelen, of hij of zij wel echt geloof bezit. Is er wel ooit wat van God in het hart geweest? 'En hoezeer falen we vaak tegenover onze naaste in onze zorg en aandacht? Het kan ook omgekeerd: dat we zo met anderen bezig zijn, dat we onszelf voorbij lopen en de ander in plaats van de Heere hebben gesteld. Waar de liefde gemist wordt daar is alles scheef. Het meest wezenlijke ontbreekt dan. Daarop wijst juist de apostel Paulus in de eerste Korinthebrief. We zijn van onszelf liefdeloze mensen. En er kan zoveel zijn en schijnen zonder dat de liefde er is. Wat is er dan nog? Maar eens houdt het gebed op.

Eens wordt het geloof ingeruild..., voor aanschouwen. Eens wordt de hoop verwisseld voor zalig bezit. Maar de liefde, dan ook volmaakt tweezijdig, blijft. Op een knielbank zag ik ooit uitgesneden het venster, afbeeldend het geloof; het anker, symbool van de hoop, en de vrucht als blijk van de liefde. Die blijft. Die vergaat nimmer meer. Die bloeit eeuwig op uit de liefde Gods in Christus door de Geest tot God Drieënig en onder allen die thuis zullen gekomen zijn in het gezin van God.

P.S. Twee brieven liggen inmiddels op mijn bureau, één over het vasten, waarom doen we dat nu niet meer, of is versobering van de levensstijl nu het vasten? En één over de vraag: staan we dicho-op trichotomie voor: is de mens ziel én lichaam of: lichaam, ziel en geest? Wat betekent het woord 'geest' in het Nieuwe Testament?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen