Over het vasten (3)

Geen werkheiligheid

Reeds merkte ik op, dat Calvijn de dwaasheid van het vasten van Rome - de veertig dagen tijd - na uitbundige carnavalsviering afwees. Behalve dat men van vleselijke uitspattingen niet zomaar overstapt op geestelijke oefeningen werpt hij ook ver de gedachte van zich, dat men door het vasten zich Gode welbehagelijk kan maken en de zaligheid verdienen.

Wel wettig vasten

Calvijn heeft in zijn vierde boek van de Institutie - in het raam van de tuchtoefening - ook over het vasten gesproken. De predikanten met name bedienen naast de sleutel van de ban ook die van het Woord en dienen het volk op te wekken tot vasten, gebeden en oefeningen in godsvrucht. Er waren immers ook in Israel al bededagen en verbodsdagen. Men komt er licht toe, zegt Calvijn, om of het vasten als iets vreemds af te keuren en niet nodig te achten of het overmatig en bijgelovig te prijzen. Als wettig en heilig vasten ziet de hervormer naar voren komen in drie doeleinden. Eerst dient het om ons vlees te bedwingen tot bijzondere gemeenschapsoefeningen met God, en diepe verootmoediging voor de Heere bij schuldbelijdenis. Dat is vooral voor het bijzondere, persoonlijke vasten geschikt. Verder dient het meer in het algemeen, ook in het groter kerkelijk leven tot voorbereiding van het gebed. En dan kan er het bijzondere vasten zijn, als God een volk, of streek of gemeente bijzonder tuchtigt en met Zijn oordelen bezoekt. Men vastte in Antiochië om Paulus en Barnabas biddend als zendelingen te doen uitgaan. Anna week niet met vasten en bidden uit de tempel. Nehemia vastte ook toen hij God bad een weg te openen opdat hij tot zijn verdrukte broederen zou kunnen overkomen.

De betekenis ervan

Vasten is niet zich slechts van voedsel en drank onthouden zonder meer. Maar het krijgt een bijzondere betekenis. Vast iemand om inniger te bidden, laat hij dan ook zonder eerst gegeten te hebben gaan bidden. Vasten kan men ook door zich soberheid op te leggen bij het gebruik van bepaald voedsel. Het behoeft niet allemaal zo overdadig te zijn. Ik hoorde dat wijlen ds. Woelderink bij de broodmaaltijd de kinderen altijd een boterham met tevredenheid, met niets erop liet gebruiken. Ze mochten zelf bepalen wanneer ze dat deden, ' aan het begin meteen, halverwege of aan het eind van de maaltijd. Zouden de christenen ook nu niet matiging hebben te betonen? Wij lossen natuurlijk niet met elkaar het voedsel - of moet ik schrijven hongerprobleem - eventjes op, maar een maatschappij, alleen ingesteld op consumptie, waarin wij zouden vooroplopen, kan niet goed zijn.

Beter niet dan verkeerd

Calvijn schrijft ook, dat men beter het vasten helemaal kan nalaten, dan dat men zich tot bijgelovige praktijken wendt. Het voornaamste is, schrijft hij, dat we ons door Joël laten leren: 'scheurt uw hart en niet uwe klederen'. Een uiterlijke schijn zonder een oprecht hart is verfoeilijk voor God. Lees ook de vastenprediking van Jesaja 58 maar. Het vasten is op zichzelf voor Calvijn een middelmatige zaak.

Men moet er geen verdienstelijk werk van maken. Dat laatste heeft ertoe geleid, dat het vasten in reformatorische kringen langzaamaan is verdwenen en in onbruik geraakt. Wel is het in de Nadere Reformatie beoefend door sommigen. Laten we enerzijds niet pogen ons vlees te verzadigen met alle mogelijke goederen der aarde. Anderzijds moeten we ook oppassen voor een wettisch en werkheilig Ieven. Hoe nuchter schrijft Calvijn er over. En laat ons maar nuchter zijn in heilige levensstijl voor God en de mensen. Velen vloeien door, niet in het minst op godsdienstig terrein. Bedenken we voorts, dat al wat uit het geloof niet is, zonde is. Dan zijn we gauw klaar. Of niet soms?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen