Boekbespreking

Religieuze bewegingen in Nederland, Uitgave J. H. Kok, Kampen, 1982, 81 pag. ƒ 13, 90

Dit is het vierde nummer van een halfjaarlijks tijdschrift dat feiten en visies op een rij zet en doorgeeft inzake religieuze bewegingen in ons land. Abonnees op de reeks ontvangen 20% korting op de prijs. Dit vierde nummer is voor een belangrijk deel gewijd aan de Navigators, een uit de Verenigde Staten afkomstige evangelische beweging sinds 1948 aktief, vooral onder de studenten. Ook deze beweging lijdt onder de voortschri} dende ontkerstening onder ons volk. 'We moeten leren leven zonder resultaat', merkt een staflid van de beweging op. Verder zet drs. J. P. Schouten een wegwijzer voor de lezer neer in hindoeïstisch Nederland. Hij onderscheidt daarbij 4 kategorieën: Hindoestaanse organisaties (A), de gurus van India (B) in Westers gewaad (C) grensgevallen (D). Wie zich wil oriënteren op dit terrein vindt in dit overzicht een voortreffelijke gids. Veel literatuur en adressen worden vermeld en de schrijver karakteriseert elke besproken groep of stroming duidelijk De hoogleraar godsdienstwetenschap van de VU dr. D. C. Mulder verzorgt de kroniek van de dialoog die dit keer gewijd is aan de relatie tussen christenen en moslims. Hij geeft aandacht aan twee recente gebeurtenissen. Een nieuwe RK-uitgave die ingaat op de dialoog christenen en moslims en een ontmoetingsdag tussen christenen en moslims in Utrecht. Uit het redaktioneel van dit nummer blijkt dat de belangstelling voor dit tijdschrift nog niet voldoende is om zijn voortbestaan te garanderen. Qua inhoud en voorlichting verdient dit tijdschrift best een beter lot dan likwidatie. Geïnteresseerde gemeenteleden in vragen van religies en stromingen op geestelijk gebied zouden het eens moeten proberen of ze hier niet wat van hun gading kunnen vinden. Ik denk het vast wel O v s h li z s h p m fu o d p w

J.M w

Ds. M. R. V. d. Berg; Bijbel en oorlogi Uitgave J. N. Voorhoeve, Den Haagi 1981, 117 pag., ƒ 17, 50.

'Ik ken geen actueel onderwerp in de ethiek datz» moeilijk ligt als de kernbewapening', aldus prof-Douma in zijn boek 'Gewapende vrede' (1980). E» wie, die zich met deze problematiek inlaat, daarmee niet instemmen? Ds. v. d. Berg doet in geschrift een poging tot nadere bezinning vannil bijbelse invalshoek. Hij geeft exegetische partije' die te maken hebben met dit vraagstuk. Hij vind dat we de situatie van Israël en zijn oorlogen in hd

Oude Testament onmogelijk als rechtvaardiging van onze oorlogen kunnen aanvoeren. Israels positie daarin was uniek in de heilshistorie. Wel vindt hij de maatstaven die in die tijd op Gods nadrukkelijk bevel werden gehanteerd in de oorlogvoering zeer bruikbaar. Hij doelt op wat hij noemt de maatstaven van zakelijkheid en menselijkheid. Dat houdt in dat het gebruik van de moderne ABC-wapens veroordeeld is. Eigenlijk is het niet goed mogelijk om als christen met een goed geweten te functioneren in het oorlogsbedrijf. Toch draagt de overheid de zwaardmacht. De schrijver vindt dat deze macht beperkt blijft in de Bijbel tot louter een politionele taak. Als zodanig kun je als christen wel meewerken in het militaire apparaat. Scherp wijst de schrijver het hele denken af waarbij bewapeningswedloop en machtsevenwicht domineren over het Godsvertrouwen. Een christen mag zich niet uitleveren aan het denken in de kaders van de 'balance of terror'. Hij weet van een hogere Toevlucht. Wij hoeven onszelf niet te beschermen. Jahweh zal dat doen naar Zijn belofte. Wij hoeven het communisme niet tegen te houden met het afschuwelijke wapentuig van onze tijd. De Heere zal voor ons strijden. Het komt er op neer dat de schr. pleit voor op z'n minst atoompacifisme. Schuilen in de schaduw van de atoomparapluie is een vorm van afgoderij'. Dat is zeker waar, als dat je enige schuilplaats is. Maar zij die alsnog aarzelend kiezen voor het in evenwicht houden van de nalans, hoeven toch niet allen als afgodendienaars beschouwd te worden, omdat ze weten en geloven dat de wereld en haar loop in Gods hand ligt. Wel geef ik toe dat het bezit van deze afschuwelijke wapens ons steeds verontrust moet houden, zeker als christenen die belijden dat het leven door God geschapen is, niet om het in één klap te vernietigen, maar om het te behouden. Onbevredigend vind ik wat gezegd wordt over de christen-militair. Hij mag als christen wel militair zijn. Maar als hij tot handelingen wordt verplicht die bijbels niet verantwoord zijn, dan moet hij weigeren. Ja, denk ik dan, wat moet men in het leger met mensen die wel achter een buro mogen zitten en een straat schoon mogen vegen, maar niet in oorlogstijd tot daden mogen overgaan. De auteur heeft het nogl eens over radicaliteit. Hierin had ik hem dan radicaler gewild. Er zijn meer van deze wat onbevredigende gedeelten. Echter, wie zich bezint op de problematiek hier verwoord, vindt ook in dit geschrift bruikbaar materiaal. Helder geschreven en begrijpelijk onder woorden gebracht.

J.M.

God is ieder ogenblik nieuw, Gesprekken met Edward Schillebeeckx door Huub Oosterhuis en Piet Hoogeveen, Ambo Baarn 1982, 159 blz. ƒ 16, 50.

Van dit boek heb ik veel geleerd, al vond ik er weinig in waarmee ik het eens kan zijn. Door Oosterhuis en Hoogeveen zijn met Schillebeeckx zeer indringende gesprekken gevoerd, over alle mogelijke onderwerpen. Zij hebben doorgevraagd, om de diepste intenties van Schillebeeckx boven water te krijgen. Zijn visie op Jezus, op Israël, op de spiritualiteit, de mystiek, op de bijbel, op de kerk, enzovoorts; het komt allemaal ter tafel. Het boek is ontstaan naar aanleiding van het feit dat aan Schillebeeckx in 1982 de Erasmusprijs werd toegekend.

Het is ondoenlijk uit dit geheel binnen de perken van een recensie het een en ander naar voren te brengen. In een artikel heb ik een bepaald aspect kritisch gereleveerd. Als u deze recensie leest zal het artikel intussen al wel in ons blad gestaan hebben. Interessant zijn ook de biografische gegevens die in dit boek voorkomen. Zij werpen enig licht op de man die ondervraagd is. Schillebeeckx is zo modern, vrijzinnig en links dat hij zelf wel vermoeden zal dat hij op geen bijval hoeft te rekenen van hen die uit leveitde overtuiging in de gereformeerde traditie staan. Mij trof opnieuw hoe modern Schillebeeckx is, en tegelijk hoe rooms hij is. Zijn theologie, die wijde verbreiding vindt, vereist grondige tegenspraak. Maar wie wat wil doen heeft er wel een kluif aan. Zij wordt bovendien gepresenteerd in een taalgebruik dat bepaald niet eenvoudig is.

K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen