Kerknieuws

VERSCHIJNING VAN DE CONCORDANTIE OP DE BIJBEL IN VERTALING N.B.G.

De op 8 april 1983 officieel in de openbaarheid gebrachte Concordantie op de Bijbel, bij Uitgeversmaatschappij Kok te Kampen verschenen, heeft een lange voorgeschiedenis gehad. De inspanning, het geweldige brok arbeid en met name de voorbereidende werkzaamheden hebben echter tot een resultaat geleid dat er zijn mag. De verschijning kan dan ook een mijlpaal genoemd worden.

In 1951 is het plan voor de opzet bij de uitgeverij op tafel gelegd. Het was de voormalige onderwijzer, toen rijksambtenaar en tevens Kamper raadslid, Wolter van der Kamp, die naar aanleiding van het ingebruiknemen van de Nieuwe vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap het idee opvatte, naast de al eeuwen in gebruik zijnde Trommius, die zich bij de Statenvertaling had aangesloten, een geheel nieuwe concordantie op te zetten. Net als destijds bij de eerste druk van de Trommius, werd ook hier eerst het Nieuwe Testament aangevat. De werkzaamheden daaraan werden na ongeveer twee jaar afgesloten, waarna in 1954 de eerste druk van de Concordantie op het Nieuwe Testament kon verschijnen. De basiswerkzaamheden werden verricht door gevorderde studenten van de beide Kamper Hogescholen, onder de redactie en begeleiding van de heer van der Kamp, die voor de bijbelstheologische aspecten werd bijgestaan door de (aanstaande) predikanten ds. Z. G. van Oene en ds. H. W. Noordman., De totale supervisie was in handen van de V.U.-hoogleraar prof. dr. W. H. Gispen voor het Oude Testament, en van de Kamper hoogleraar prof. dr. H. N. Ridderbos voor het Nieuwe Testament.

Het hele project werd handmatig uitgevoerd. Dat was deels omdat het toen nog niet binnen de mogelijkheden lag, de computer in te schakelen (het gebruik van databanken was een nog zelden toegepast begrip), deels ook uit de bewuste overweging dat voor het verzamelen van de gegevens meer nodig was dan louter procestechnisch selecteren van de benodigde gegevens. Daarom kon ook niet worden volstaan met hulp van willekeurige medewerkers, maar was althans een basiskennis van de grondtalen vereist.

De op de Concordantie voor het Nieuwe Testament aansluitende Handwijzer verscheen in 1970. Daarmee was voor theologisch Nederland een verdere stap gedaan naar ontsluiting van de bijbeltekst, omdat de Handleiding in haar specifieke opzet mogelijkheden bood voor een snel overzicht van de aan een bepaalde tekst ten grondslag liggende grondwoorden in de oorspronkelijke talen, die men via het in de Concordantie zelf opgenomen verwijzingssyteeem kon terugvinden.

Na het vertrek van de heer van der Kamp in 1955 naar Canada kwam de redactionele verantwoordelijkheid voor het Oudtestamentische project geheel te liggen bij de eerder genoemde twee predikanten. Het Oude Testament bood, door de veel grotere omvang niet alleen, maar ook door de specifieke problemen die het Hebreeuws als zeer pregnante taal (waardoor veel meer begrippen dan in het Grieks het geval was geweest een aparte benadering vereisten - het apart ontworpen 'uitzonderingenbakje' dat telkens geraadpleegd moest worden, is bijna een legende geworden bij de medewerkers van de Concordantie) met zich meebracht, een veel grotere uitdaging dan men zich aanvankelijk had geraliseerd.

Een nieuwe grenssteen werd gepasseerd, toen in 1965 het eerste deel van de Concordantie op het Oude Testament verscheen, nadat oorspronkelijk de stof daarvan in afleveringen van steeds 48 bladzijden aan de abonnees was verzonden, die daarop met de geleverde losse band hun afleveringen konden laten inbinden. Van het tweede deel Oude Testament verschenen na 1966 opnieuw steeds afleveringen, met een frequentie van ca. 1 per 14 a 15 maanden.

De correctie van de drukproeven lag daarbij nagenoeg geheel alleen in handen van ds. Noordman, die ook nog de zorg voor het reviseren van de resterende kopij droeg. Bij het klimmen van de jaren werd die zorg hem echter zo langzamerhand te zwaar, zodat in 1977 in goed overleg met hem werd besloten, de redactie uit te breiden om hem van werkzaamheden te ontlasten. Dr. H. H. Grosheide, gereformeerd predikant in algemene dienst en wetenschappelijk hoofdmedewerker aan de Theologische Hogeschool te Kampen (overleden in 1981) en drs. W. van der Meer, wetenschappelijk medewerker aan de Theologische Hogeschool te Kampen, werden aangezocht om de taak van ds. Noordman over te nemen. Zij hebben vanaf medio 1977 de medewerkers begeleid, die zich met de controle van de resterende kopij (vanaf het trefwoord Slaggewoel) hebben beziggehouden, van wie met name drs. W. J. A. P. Stolk de controle van het Hebreeuws voor zijn rekening nam, dat immers in de op stapel staande Handwijzer een grote rol zou spelen.

Nu, bij de verschijning van de complete Concordantie, wordt nog hard gewerkt aan het persklaar maken van die Handwijzer op het Oude Testament, waaraan de werkzaamheden als sinds medio zeventiger jaren plaatsvinden. Inmiddels is het deel Nederlands-Hebreeuws geheel zetklaar, terwijl het deel Hebreeuws-Nederlands zijn voltooiing dit voorjaar kan tegemoetzien. Dat zal betekenen, dat de verschijning rond het eind van 1983 mag worden verwacht, waarmee het gehele project zal zijn afgesloten.

De totale kopij voor de Concordantie, dus buiten die voor de Handwijzer(s), beslaat een inhoud van 1, 25 m3, totaal in 51 dozen in het archief van de uitgeverij opgeslagen. Die kopij is aangeleverd door tezamen bijna 100 medewerkers, die korte of langere tijd aan het project hebben meegewerkt en waarvan inmiddels een groot deel de verschijning van deze Concordantie in hun pensioenjaren werkelijkheid ziet worden. Onder hen bevinden zich momenteel predikanten (bij diverse kerkengroepen, voor het merendeel die van de Gereformeerde Kerken in Nederland, van de Gereformeerde Kerken in Nederland (Vrijgemaakt) en van de Nederlandse Gereformeerde Kerken), (hoofd-)redacteuren van kranten en theologische docenten.

PINKSTERAPPÈL IN EDE

Op D.V. tweede pinksterdag 1983 organiseren de H.G.J.B.-Ring Ede en de werkgroep 16 plus uit Ede een pinksterappel, bestaande uit een morgen en een middagprogramma.

Het morgenprogramma begint om tien uur en sluit aan op de zgn. 'hagepreek' die door de Edese Hervormde gemeente op de Ginkelse heide bij Ede wordt gehouden. De aanvang van deze dienst is half negen op een terrein ca. 300 meter achter de schaapskooi vanaf de rijksweg 324. Verzamelpunt voor het ochtendprogramma is de schaapskooi. Als het regent is er voor een alternatief programma in gebouw Rehoboth gezorgd. Om half één is er een broodmaaltijd in gebouw Rehoboth (aan de Driehoek nabij de Oude Kerk). Men dient zelf een lunchpakket mee te brengen. Voor soep wordt gezorgd.

Het middagprogramma begint om twee uur en bestaat uit samenzang, persoonlijke bijbelstudie, appèlwoord, groepsbespreking en koorzang. Medewerking wordt verleend door: Teus van de Lagemaat (opening), ds. T. W. van Bennekom uit Scherpenzeel (appelwoord) het zangkoor van De Ark o.l.v. Johan Hulshof uit Ede en Jeanette van 't Veld (orgel). Na afloop wordt er een collecte gehouden ter bestrijding van de onkosten. Graag tot ziens. Inl. bij Peter Kranendonk tel. 08380-11391.

JONGERENKAMPEN HGJB

In de afgelopen maanden hebben vele jongeren zich opgegeven voor één van de HGJB-vakantiekampen. Die kampen worden gehouden in juli en augustus in diverse landen in Europa. Het is erg jammer, dat paar honderd jongeren moesten worden afgezegd, omdat de kampen waren volgeboekt. Dat getuigt wel van een grote belangstelling van de kant van de

jongeren voor deze vorm van jeugdwerk. Helaas is de belangstelling van ouderen (min. 23 jaar) die deze kampen zouden kunnen leiden minder groot. Dat is ook de reden, waarom er niet voldoende kampen zijn om aan de vraag te kunnen voldoen. Voor de kampen die voor deze zomer zijn gepland zijn nog steeds niet voldoende stafleden. En dat is bijzonder jammer, want dit belangrijke werk moet doorgaan!!

In HGJB-kampen neemt de Bijbel een centrale plaats in. Voor dit jaar is een kampliturgie gemaakt onder het thema 'Weetje waar het hemels Koninkrijk op lijkt? ' Daarin komen 9 gelijkenissen uit het Mattheüs-evangelie aan de orde.

Daar wordt aandacht aan besteed bij de dagopening, rond de maaltijden, in de stille tijd, bij de dagsluitingen en in enkele bijbelstudies. Informatie over het leidinggeven aan jongerenkampen is verkrijgbaar bij: mw. A. Versteeg-Koops in Papendrecht, tel. 078-157926.

STUDIUM GENERALE 'TAAL EN WEL­ ZIJN'...

Taal is één van de belangrijkste gereedschappen van de mens als sociaal wezen. Taal maakt denken mogelijk en daarmee bezinning op de werkelijkheid. Taal is voorwaarde tot een produkt van menselijk samenleven.

Na de ontwikkeling van een antropolinguïstiek (etnografie van de kommunikatie) en psycholinguïstiek, valt de eigenlijke sociolinguïstiek als een produkt van de jaren '60 te melden.

Onderwerpen die binnen deze disciplines zoal aan de orde zijn (geweest):

- rol van taalgebruik en taalvarianten in kommunikatiepatronen; - taal als weerspiegeling van werkelijkheidsbeleving; - taal in relatie met denken, milieu, intelligentie en leren; - taal als groepskenmerk; - taal als identifikatiesymbool; - taal als vormgever van relaties; - taalstrijd; - taal van minderheden; - taaiplanning; - taalachterstand; - taal als onderdeel van een kultureel waardenkomplex; - taal en assimilatie/emancipatie; - tweetaligheid; etc.

(Fishman) 'Wie spreekt welke taal met wie, wanneer en waarom? '

In het kader van het aan een sociale akademie te geven sociaal-pedagogisch onderwijs wijdt 'De Vijverberg' in de komende weken aandacht aan de taal, waarbij zij deze fundamentele institutie van de samenleving in een daartoe georganiseerd Studium Generale vooral in relatie wil zien met het begrip welzijn.

In een drietal voordrachten zal op een aantal aspekten van de relatie 'Taal en welzijn' nader ingegaan worden.

Programma:

19 mei '83: Prof. dr. R. C. Kwant, hoogleraar wijsbegeerte: 'Algemene inleiding op de relatie tussen taal en welzijn'.

2 juni: Dr. A. Eppink, direkteur Averroes Stichting te Amsterdam (hulpverlening aan mediterrane allochtonen): 'Taal en welzijn in de relatie met ethnisch-kulturele bevolkingsgroepen'.

9 juni: H. Bianchi, hoogleraar kriminologie Vrije Universiteit te Amsterdam: 'Sociolinguïstische aspekten m.b.t. stigmatisering'.

Het studium generale zal bestaan uit 3 bijeenkomsten.

Steeds op donderdagmiddagen van 14.30-16.30 uur.

Data kolleges:19 mei, 2 juni, 9 juni '83. Plaats: rote zaal van het Rooms-katholiek Militair Tehuis, Stationsweg 114 te Ede (nabij het NS-station Ede-Wageningen).

Aan het bijwonen van het studium generale-of een . gedeelte daarvan-zijn geen kosten verbonden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen