Globaal bekeken

Het eerste nummer van het nieuwe 'Christelijk literair tijdschrift, uitgaande van de Vereniging van Protestants-Christelijke Auteurs 'Schrijvenderwijs' is verschenen. De titel is Woordwerk. De redactie bestaat uit Tineke Kok-Fens, Anne Schipper en Hans Werkman. Het administratieadres is Schans 37, 4251 PW Werkendam, tel. 01835-2193. Het eerste nummer telt 64 pagina's. De redactie streeft naar vier nummers per jaar, totaal 200 pagina's. De voorzitter van 'Schrijvenderwijs', dhr. E. Hofman te Gouda, wijdt de volgende regels aan de verschijning van dit blad, een blad dat dunkt me in een grote behoefte voorziet, gezien de noodzaak voor literair talent binnen de Gereformeerde Gezindte om zich te uiten.

'Wij bedoelen schrijvers en schrijfsters, dichters en dichteressen, critici, essayisten van christelijke levensovertuiging te bereiken, die tot nu toe misschien teveel op zichzelf gewerkt hebben. Wij nodigen hen uit met elkaar een platform, een creatief centrum te vormen, om samen een "toon aan te geven", waarop anderen, vooral jongere generaties de vorming van hun talent kunnen afstemmen.

Het is vandaag de dag nodig een voorraad aan te leggen. De literatuur waarin de Schrift een niet weg te denken plaats heeft, dreigt verloren te gaan onder een stortvloed van zeer verschillende religieuze uitingen. Door de grote seculariserende en geseculariseerde media wordt literatuur die zich bij de Bijbel betrokken weet genegeerd of met een schouderophalen afgedaan.

Christenen die deze literatuur beoefenen zijn te veel in een isolement terechtgekomen, hun werk heeft te weinig mogelijkheden om bekendheid te verwerven. Het is bovendien belangrijk om over een mogelijkheid te beschikken verdere devaluatie en negatie van christelijke literatuur, ook van binnen uit, tegen te gaan.

Er is een historische noodzaak voor een blad. Wat is Schrijvenderwijs zonder een blad? Historisch gezien is het later nergens meer terug te vinden. Onze kennis van het protestantse literaire leven in de eerste helft van deze eeuw hebben we voor een groot deel te danken aan de literaire tijdschriften die het heeft opgeleverd. De studie in drie etappen van C. Rijnsdorp weerspiegelt In hoge mate de geschiedenis van Ons Tijdschrift, Opwaartsche Wegen en Ontmoeting. De periode van 1964 tot heden - een tijdschriftloos tijdperk In de geschiedenis van de protestantse literatuur van de twintigste eeuw - is mede door het ontbreken van een tijdschrift in historisch opzich minder relevant Voor onze vereniging zou hetzelfde gelden, wanneer haar geschiedenis niet werd vastgelegd in een eigen blad. Maar ook voor de verdieping van de kennis van de eigen geestelijke achtergronden is een blad onmisbaar. Het kan het geloof in de juistheid en de hanteerbaarheid van de eigen uitgangspunten versterken en de band met wat in de grote traditie van de protestantse literatuur is verworven, bewaren.

Tenslotte schept een eigen blad de mogelijkheid om produkten uit het eigen achterland bekendheid te geven. Ons milieu is in wezen arm aan publikatiemogelijkheden voor dit werk. Het publiek kan er dan kennis van nemen. Dat moet zich bewust worden van de verantwoordelijkheid die het heeft. Het is onmisbaar bij de opbloei van christelijke literatuur. Het moet de groei helpen bevorderen van wat er zich in eigen kring leeft. Het moet zich beter bewust worden van de waarde die de literatuur voor het geestelijk functioneren van de achterban heeft. Niet alleen ons christelijk volksdeel, ook (school)bibliotheken en verder alle geïnteresseerden in literatuur zullen zich op de hoogte moeten kunnen stellen van wat er geschreven wordt Zij zouden de auteurs moeten stimuleren door belangstelling te tonen voor hun werk. Samenvattend kunnen westellen, dat de uitgave van een blad zonder meer een noodzaak is. Op de keeper beschouwd is het blad belangrijker dan de vereniging. Ontmoetingsbijeenkomsten, redactie-en bestuursvergaderingen raken vergeten. Maar wat in het blad vast ligt, blijft. Dat dwingt ons een eigen gezicht te vertonen. Binnen de grenzen die onze grondslag stelt, willen we een eigen geluid laten horen. Dat is een onafhankelijk geluid, dat niet dingt naar de gunst van mensen, maar streeft naar waarheid en oprechtheid In kunstuitingen en in de omgang met elkaar. Als het moet is het een polemisch geluid, wanneer het eigen bestaan bedreigd wordt Het is een vrij geluid, dat aan de uitingen van literatuur geen beperkingen wil opgelegd zien, dan de normen die het Woord stelt. Het is een nieuw geluid voor zover het mede ruimte biedt aan hernieuwde geloofsbeleving, gerelateerd aan de Schrift, in nieuwe vormen.

Moeten wij daar uitgerekend nu mee beginnen, nu de economische vooruitzichten steeds somberder worden? Het antwoord moet een krachtig ja zijn. Wat er in onze tijd ook stagneert, generatievorming, de ontwikkeling van het denken gaan onder alle omstandigheden voort. Zij tekenen zich, nu vele - ook maatschappelijke-zekerheden wankelen, misschien zelfs duidelijker af dan ooit Teruglopende werkgelegenheid, daling van de inkomens, weerde kop opstekend fascisme, vredesbewegingen tegenover dreigend geweld met atoomwapens, toenemende rassentegenstellingen, nog steeds voortgaande secularisatie, enz. zijn verschijnselen die de vorming van nieuwe generaties begeleiden. Economische teruggang alleen mag ons niet van de uitgave van een blad doen afzien. Er zijn andere, dringender redenen om acte de presence te geven. Wel is de prijs van Woordwerk zo laag mogelijk gehouden.

Heeft onze onderneming kans van slagen? In psalm 127 staat: 'Als de Heere het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden de bouwlieden daaraan; als de Heere de stad niet bewaart, tevergeefs waakt de wachter. Het Is tevergeefs dat gij vroeg opstaat, iaat opblijft, eet brood der smarten; het is alzo dat Hij het Zijn beminden als in de slaap geeft".

Dit geldt ook voor het stichten van een vereniging en het uitgeven van een blad. Er klinkt hier een herhaald "vergeefs": vergeefs waken, vroeg opstaan, bouwen, zuur brood eten. Ik ben er diep van overtuigd, dat ook het werk waarmee wij begonnen zijn, vergeefs zal zijn, wanneer de Heere het niet zegent Maar wie Hij zegent, krijgt het in de schoot geworpen. Gaat dit niet in het bijzonder op voor ons werk als dichters en schrijvers: Het besef dat we het krijgen? Onze verhalen en gedichten zijn in eerste instantie geen resultaat van eigen zoeken, maar ze worden ons in de schoot geworpen. Een reden temeer om ook bij deze arbeid niet krampachtig te werk te gaan, maar wachtend op Zijn zegen de hand aan de ploeg te siaan.'

Verder uit de bundel de volgende gedachten van Wim de Gelder, één van de vele medewerkers, over 'Kanker'.

'De dominee heeft nog gebeden.
Ik hoorde het haperen van z'n stem.
Hij heeft me zijn onmacht beleden.
Ik voelde me schuldig om hem.

Jij kwam om kwart voor vier.
We huilden. Wat ging er door je heen?
"Straks als ik leef, ben jij nog hier."
Maar jij: "God laat me niet alleen".

Als laatste is de dood gekomen. 
Hij kwam aarzelend en zo zacht,
dat ik schrok toen hij voor me stond.

Hij legt een vinger op mijn mond.
Ik vertrouw hem voor het eerst deze nacht:
hij brengt me voorbij de dromen.'

***

'De bloesem bloeit al, een witte geur raakt de nacht. De aarde wacht nog.'

***

Van veel boeken te maken is geen einde, zegt de Schrift. Eindeloos is intussen de reeks boeken, die bij uitgevers her en der verschijnen. Er is kennelijk ook een markt voor (fotografische) herdrukken van min of meer oude schrijvers. We hebben al eens eerder gesignaleerd dat de zorgvuldigheid soms ver te zoeken is. Een kaft slechts om de gefotografeerde pagina's: géén levensbeschrijving van de oorspronkelijke auteur. Het goud wordt daardoor vaak verdonkerd. Soms gebeuren er ook dingen, die gewoon niet door mogen en dus gesignaleerd moeten worden, tera/ille van de lezers, die met immers vele advertenties worden geconfronteerd. Het volgende eenvoudige zoekplaatje laat zien wat we bedoelen. De twee titelpagina's van een oorspronkelijk Engels werk en van een 'heruitgave' spreken voor zichzelf.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen