De vierschaarbeleving

Wat en waarom?

Uit een ingekomen brief lees ik de vraag 'wat is nu eigenlijk met de "vierschaarbeleving" bedoeld? Dat woord is mij vreemd. En waarom is die beleving volgens degene, met wie ik sprak zo belangrijk? Ik zou bijna zeggen onmisbaar? '

Nu blijkt, dat er in deze tijd meer mensen zijn, die moeite hebben met bepaalde woorden of termen, die sommigen, daarbij groot geworden, in elk geval nog vertrouwd in de oren klinken. Enerzijds blijkt steeds weer, dat taal leeft.

In een lezing op een wijkavond hier gehouden, zei ds. W. Vroegindewey eens zeer typerend: woorden kunnen gaan kuieren. Denk maar eens aan het woord 'zonde'. Wat zonde - als we een mooi kopje laten vallen. Maar het bijbelse woord is zoveel dieper en ernstiger. Er is ook in bijbels-kerkelijk opzicht een woorddevaluatie op gang, die ons kan verontrusten. Maar we moeten toch pogen recht te doen aan de Schrift. Wanneer de Heilige Geest ons leidt, komen we altijd weer bij de Bijbel terecht. Heeft elk land een taal, ook het Koninkrijk Gods heeft een eigen taal. Die moeten we maar vroeg aanleren. Er zijn ook woorden onvervangbaar. Vervang het woord 'verzoening' maar eens door 'bevrijding', en u merkt en gevoelt, dat dan plotseling andere accenten meeklinken. Weet u een beter woord voor 'genade?' Zo kunnen we nog wel een poosje doorgaan. Wel moeten we pogen zo duidelijk en verstaanbaar mogelijk te zijn voor anderen. Ik vind het niet zo best, eerlijk gezegd, wanneer in de prediking talloze termen klinken, die het moeten doen. Als deze het geijkt stempel betekenen van gereformeerdzijn en bevindelijk-preken, is er m.i. heel wat aan de hand. Maar genoeg hierover.

Vierschaar

Men heeft het woord 'vierschaar' wel eens willen afleiden van vier personen, die in elk geval bij een rechtzitting zijn betrokken. Er moet een rechter zijn, een aanklager of officier van justitie, een beklaagde en een verdediger. Getuigen zijn er niet altijd. Maar ik sla Van Dale er maar even bij op: 'een vierschaar is eigenlijk een door vier scharen of banken ingesloten ruimte, waarbinnen de rechters plaats namen'. Het woord 'vierschaar' is dus een ouderwets en deftig woord voor het meer bekende woord 'rechtbank'. Als de vierschaar is gespannen, zijn de rechters gezeteld op hun plaatsen en gaat de zitting beginnen.

In het geestelijk leven wordt met de vierschaar-beleving bedoeld, dat men bevindelijk, persoonlijk, schuldenaar van God is geworden. Niet alleen heeft men ervaren, dat men het recht van God is toegevallen en bijgevallen, en beleden, dat de Heere geen onrecht zou doen, als Hij de zonde toerekende, maar men is ook in de consciëntie onder het recht van God verloren gegaan en afgesneden om door een Ander, de enige Borg en Middelaar te worden overgenomen voor tijd en eeuwigheid. In de vierschaar der consciëntie is men gerechtvaardigd en van alle zonde en schuld vrijgesproken. Dan eerst is men een kind van God. En een aparte genade is het dan, als men ook een thuiskomen in God kreeg en weet van teruggeleid te zijn tót en verkeer te hebben mét het vaderhart van God. Sommigen gaan zover, dat zij niet alleen deze beleving stellen als het wezenskenmerk van het kindschap Gods, en dat er vóór dat moment en vóór die beleving geen leven is, maar ook, dat zij stijf en strak volhouden, dat er geen vierderlei rechtvaardiging is: de eerste van voor de grondlegging der wereld; de tweede bij de opstanding van Christus; de derde in de persoonlijke doorleving in de consciëntie en de vierde straks bij het eindoordeel, als de Heere Jezus is wedergekomen. Helaas, al te veel heeft men getwist over en gestreden voor bepaalde stellingen en belevenissen. Noodzakelijker en profijtelijker is het dicht bij en zeer afhankelijk van de Heere te leven.

Vierderlei 'vierschaar'

Voordat ik - in hoop in alle liefde en duidelijkheid - enige kanttekeningen plaats bij de 'vierschaar-beleving', maak ik nog een opmerking over de viervoudige rechtvaardigmaking. Persoonlijk geloof ik niet, dat daarvoor in de Schrift grond en reden is. Wijlen ds. Van Sliedregt wees in zijn catechisatieboekje m.i. terecht deze stelling van de hand. Merkwaardigerwijze heeft zowel dr. A. Kuyper deze verdedigd als de Geref. Gemeente, met o.a. een beroep op Comrie. De rechtvaardigmaking wortelt, zo stelt men, in de eeuwigheid. Vóór de grondlegging der wereld stonden Gods kinderen in de Borgstelling van Christus van eeuwigheid voor God als rechtvaardig. We schrijven hier in deze rubriek geen dogmatische verhandelingen. Bovendien hebben we meer dan genoeg aan de tuin van ons eigen hart en aan de hof van eigen gemeente en kerk dan om over andere te spreken ofte oordelen. Niettemin zij hier gezegd dat men de rechtvaardiging niet moet verwarren met de verkiezing. En als men met alle geweld de rechtvaardiging als van eeuwigheid-geschied wil stellen, geldt dat van de heiliging dan niet? Welke genade, die de Heere schenkt, vloeit niet voort uit het eeuwig welbehagen? Wat heeft de Heere voor arme en verloren zondaren dan niet in Christus van eeuwigheid bereid? De grondslag voor de rechtvaardiging van de goddeloze ligt in 's Heeren welbehagen in Christus. Voorwerpelijk wordt de voor God geldende en door Christus aangebrachte gerechtigheid het deel van allen, die zalig worden bij de opstanding van de Heere Jezus. Onderwerpelijk wordt deze het deel in de weg van het geloof, door de Heilige Geest gewerkt. En straks, bij het laatste oordeel, blijkt openbaar wie zullen ingaan in het koninkrijk, hen van voor de grondlegging der wereld bereid. De volgende keer dan graag nog iets over 'de vierschaar-beleving'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen