Boekbespreking

Drs. W. van den Hoorn, De Heilige Schrift en liaar gezag, Gereformeerde Bijbelsticliting, Dordrecht 1983, 62 blz. ƒ 6, 95.

De schrijver van dit boekje is leraar aan de Van Lodenstein-scholengemeenschap te Amersfoort. Het is dan ook allereerst en allermeest geschreven met het oog op studerende jongeren. Het behandelt op een populaire wijze, voorzover de materie zelf het toelaat om erg populair over te schrijven, het probleem van de Schriftkritiek. Het stelt daar het zelfgetuigenis van de Heilige Schrift tegenover. En het bespreekt een aantal moeilijkheden die zich voordoen bij het lezen van de Schrift, en die door de Schriftcritici worden uitgebuit.

De inhoud van dit boekje kan ik op een enkele uitzondering na delen. Die uitzondering is wat wij lezen op bladzijde 48, nl. dat wij 'uit de kledingvoorschriften van Deut 22' kunnen leren 'dat het met de schepping gegeven onderscheid tussen man en vrouw ook in de kleding tot uitdrukking moet komen'. In zijn algemeenheid acht ik deze opmerking juist, maar, lettend op het klimaat waarin de heer Van den Hoorn werkzaam is, ben ik er niet gerust op, dat in de toepassing dit zo ver wordt doorgetrokken, dat men ten aanzien van de dameskleding in een benauwde, wettische sfeer terechtkomt, die aan het Nieuwe Testament maar ook aan het Oude Testament volkomen vreemd is. Verder heb ik nog bezwaar, maar dat raakt niet de inhoud, maar het uiterlijk van dit boekje en het lettertype dat gebruikt is. Het is allemaal zo stijf, zo saai. Wil men de jongelui van nu bereiken, dan moet men het anders doen. Er zijn boekjes die, ongeacht hun inhoud, er bij de jonge mensen 'invallen', dat is met dit boekje niet zo. Dat betreur ik, want de zaak die de auteur wil dienen is goed. Het gezag van 's Heeren Woord handhaaftz/cfee// , maar wat geldt van de bijbelschrijvers, nl. dat de Heere met ze omging als redelijke en zedelijke schepselen, zoals terecht door de schrijver is opgemerkt, dat geldt ook van ons heden. En daarin ligt begrepen onze verantwoorde, ijkheid. Op grond van die verantwoordelijkheid mogen wij het gezag van de Schrift verdedigen. Ondanks genoemde bezwaren hoop ik toch dat dit boekje z'n weg zal vinden en jongeren en ouderen tot een zegen zal zijn.

Allard Pierson, Oudere Tijdgenoten, Ton Bolland, Amsterdam 1982, 296 blz. Geb. ƒ 39, 50.

Ik ben er zeker van dat iedere liefhebber (of liefhebster) van de vaderlandse kerkgeschiedenis blij is met de heruitgave van dit klassieke werk van Allard Pierson over allerlei figuren uit de tijd van het Réveil.

Pierson kende ze persoonlijk, hij stamde zelf uit de Réveilkring én hij was een zeer bekwaam schrijver. Hoewel hij zelf een geheel andere weg was gegaan in zijn leven, een agnosticus was geworden, men kan ook wel zeggen: een atheist, behield hij toch enige sympathie voor de mensen van het Réveil, waartoe ook zijn eigen vader en moeder en broer Hendrik behoorde.

Men wordt door dit boek bijna oor-en ooggetuige van wat er in deze kring omging. Daarin vooral ligt de waarde van dit boek. Niet, naar mijn gevoelen in Piersons eigen beschouwingen, die er steeds doorheen gevlecht zijn. Al sinds lange tijd was dit boek uit de handel. Nu is het weer voor ieder toegankelijk. En nog wel in een uiterst verzorgde editie. Keurig gebonden, met een aantal prenten, en in stofomslag. De waarde van het boek is verhoogd door de uitvoerige Nabeschouwing en veelvuldige annotaties van dr. P. L. Schram, die als geen ander, op het ogenblik, op de hoogte is van het Réveil.

Dat de prijs betrekkelijk laag gehouden kon worden, is omdat de uitgave tot stand is gekomen (mede) dankzij een subsidie van het Prins Bernard Fonds. Wij hopen dat geïnteresseerden zich deze 'kans' niet zullen laten ontglippen.­

K. Exalto

C. van Rijswijlc, De poorten Sions, Iets over het wel en wee van het gereformeerde conventikel en zijn verhouding tot de kerk, Uitgeverij Van den Berg, Zwijndrecht 1983, 168 blz. Geb ƒ 23, 50.

Bij het lezen van dit boek heb ik mij afgevraagd: Wat beweegt eigenlijk de (mij onbekende) schrijver? Wij vinden in dit boek een massa citaten, en dat is het waardevolle dat ik erin kon vinden. Zij lopen van Calvijn en Ursinus tot en met de heer L. M. P. Scholten. Zij gaan of over de kerk of over het conventikel. De schrijver wil pleiten voor een goed conventikel, dat wil zeggen: een conventikel dat zich niet stelt in de plaats van de kerk. Daarin zou ik hem nog wel kunnen volgen, als hij niet het woord 'conventikel' op een bepaalde manier vulde. Conventikel is bij hem heel wat anders dan wat de reformatoren verstonden onder samenkomsten van gemeenteleden en eventuele 'profetie'. De schrijver houdt Reformatie en Pietisme niet uit elkaar, en gooit teveel op één hoop. En het loopt tenslotte allemaal uit op de kerk-en doopsopvatting van dr. Steenblok (158). Het zal niemand verbazen als ik zeg dat ik het daar onmogelijk mee eens kan zijn.

K. Exalto

William Perkins, De staat van een christen in dit leven. Uitgeverij Kool, Veenendaal 1982, 81 blz. Gebonden

William Perkins (1558-1602) heeft men wel genoemd de vader van het puriteinse Pietisme. Hij is hoogleraar te Cambridge in Engeland geweest. Hij heeft voor hij puritein werd, een diepgaande bekering meegemaakt. In zijn korte leven heeft hij hard gewerkt en veel geschreven. Hij schreef onder andere het traktaat dat hier in vertaling het Nederlandse publiek opnieuw wordt aangeboden. Ik zeg: opnieuw, want in vroeger eeuwen zijn reeds al Perkins' werken in het Nederlands vertaald. De huidige vertaling is van de hand van ds. J. van der Haar.

Wat biedt dit boekje? Een schets van het leven van de christen. De nadruk valt daarbij op deheiligmaking. Het leven in de heiligmaking neemt in dit boekje de meeste bladzijden in beslag. Perkins zegt daarin, aan de hand van tal van Schriftwoorden, veel goeds.

Het eerste gedeelte echter gaat over het door de piëtisten zo geliefde thema van de 'toeleidende weg'. Hier is de bijbelse fundering uiterst zwak, om niet te zeggen: er geheel naast!

Perkins beroept zich herhaaldelijk voor dit thema op psalmen van David, en noemt dan Psalm 22, Psalm 32, Psalm 143 en vooral Psalm 51. Hij ziet over het hoofd dat die Psalmen allerminst getuigen van een éérste bekering van David. Van zulk een eerste bekering van David wordt in de Schrift nergens gesproken. Reeds als jonge man vreesde en diende hij God, toen hij nog een herder was achter de schapen van zijn vader, en in het geloof een leeuw en een beer verscheurde. Psalm 51 is door David gemaakt na zijn diepe val, in de zonde van Bathseba, maar toen was hij allang een godvrezend man, een kind Gods. Op die Psalm kan men dus zich voor een 'toeleidende weg' niet beroepen. Toch is Perkins bepaald geen extreme pietist geweest. Een duidelijk blijk daarvan vindt men in zijn ernstige waarschuwing tegen een overmaat van berouw (16v); hij kende nl. het gevaar van de wanhoop. Hij spreekt uit dat niet ieder er even diep 'door heen' moet; dat dat ook niet nodig is.

Wie met enig onderscheid kan lezen, zal van dit boekje zeker profijt kunnen hebben. Zeker van hetgeen erin geschreven staat over, wat ik al noemde, het leven in de heiligmaking.

K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen