Adresboekje 1982/1983

Het adresboekje 1982/1983 met de adressen van predikanten, hulppredikers, predikantsweduwen, besturen van evangelisaties en afdelingen van de Gereformeerde Bond is verkrijgbaar door storting van ƒ 3, 25 op gironummer 493745 t.n.v. ir. J. van der Graaf, Postbus 177, 1270 AD Huizen (N.H.). Bestelling per giro bespaart onnodige administratie.

v. d. G.

‘De christenen in de DDR zijn vrijwel allen lutheranen en derhalve voelen ze zich zeer verbonden met de viering van de vijfhonderdste geboortedag van hun grote leraar en voorganger. Zijn voetsporen liggen vrijwel alle aan de oostzijde van Duitsland en de Luther-reizen voeren derhalve naar Wittenberg, Torgau, Eisleben, Mansfeld, Erfurt, Halle en Eisenach, van waaruit de Wartburg kan worden bezocht.

Toen het Luther-herdenkingsjaar in zicht kwam hebben de politici in de DDR zich er ernstig op beraden, hoe dit zou worden aangepakt. Bij toeval bleek deze herdenking namelijk samen te vallen met de viering van het Karl Marxjaar, ter gelegenheid van diens honderdste sterfdag. Men besloot tot een Martin-Luther-Ehrung, ter "Bewahrung undPflege des progresiven Erbes in de Deutsche Demokratischen Republik". Er werd eenMartin-Luther-Komitee der DDR opgericht en op 29 okto ber 1982 werd het herdenkingsjaar plechtig geopend. Als eerste spreker trad op Erich Honecker, zowel voorzitter van de partijraad van de DDR als van het Martin-Luther-Comitee(!). Daarna volgden nog vele anderen, waaronder Gerald Getting (vice-voorzitter), Hans-Joachim Hoffman (minister voor cultuur), prof. dr. Gerhard Engel (plaatsvervangend minister van onderwijs) en nog vele andere hooggeplaatste DDR-politici. Namens de Lutherse kerken was er Obenkirchenrat Helmut Zeddies.

Opvallend is de roem die de "mijnwerkerszoon en boerenneef' Maarten Luther posthuum oogstte met zijn acties tegen de ' 'hiërarchische verharding van de feodale pausenkerk''. Herr Erich Honecker sprak zelfs deze woorden: "De DDR, de eerste staat van arbeiders en boeren op duitse bodem, is de rechtmatige erfenis van de revolutionaire strijd van de arbeidersklasse en van andere democratische krachten tegen kapitalisme en oorlog, van het revolutionaire handelen van boeren, ambachtslieden, geestelijken, intellectuelen en kunstenaars, diegenen die bij de burgerij horen, kortom allen die maatschappelijke ontwikkeling hebben voortgebracht".

Luther wordt hier duidelijk gebruikt als voorbeeldig socialistisch burger, strijdend tegen het kapitalisme. Over zijn theologie geen woord. In een officieel bulletin van het Reisebüro der DDR, dat de Lutherreizen binnen de DDR verzorgt (overigens op uitstekende wijze) volgt dan nog de loftuiting: "Wij eren Maarten Luther niet alleen, we kunnen ons ook over hem verheugen, want hij was een van de krachtigste persoonlijkheden uit de wereldgeschiedenis. Bezeten van een opdracht, tot uitputting toe onvermoeibaar werkend, heeft hij tegelijk ook met volle teugen van het leven genoten. Werk en strijd, humor en levensvreugde, standvastigheid en overredingskracht karakteriseren hem''.

En nog steeds over zijn theologie geen woord. Kerk gebruikt voor propaganda

Er wordt dit jaar geen woord kwaad van Luther gezegd, integendeel. Maar er wordt ook met geen

woord gerept over zijn bijbelvertaling in de volkstaal (toch ook belangrijk voor arbeiders en boeren) en ook niet over de miljoenen volgelingen die nog steeds op DDR-bodem zijn confessie belijden. Het doet allemaal sterk denken aan wat prof. dr. J. de Graaf en dr. J. A. Hebly schrijven in "Kerk, staat en samenleving in Oost-Europa", een uitgave van het Algemeen Diakonaal Bureau van de Gereformeerde Kerken: "Men streeft dus duidelijk naar een herleving van het idee van een confessionele staat, zoals we die in het verleden van Europa hebben gehad, maar waar nu niet het christendom, maar het marxisme de alleenheersende ideologie van is. Terwijl wij een pluralistische samenleving willen verwerkelijken, wil men daar een marxistische eenheidssamenleving. De n kerk wordt daarin nu nog wel geduld, men poogt haar evenwel te verdringen naar de rand van de ­ samenleving, men wil haar waar mogelijk gebruiken voor eigen propaganda als aangepast orgaan''. Niettemin, wie hier doorheen kijkt en eens letterlijk in Luther's voetsporen wil treden, heeft dit jaar een unieke gelegenheid, want de staat werkt volop mee, ook wat betreft visa (liefst groepsvisa) en hotels. En het is ook dé gelegenheid om in contact te komen met geloofsgenoten van daar, die erg graag de dialoog met christenen uit West-Europa aangaan.

Tenslotte nog enkele marxistische leuzen, zoals die in de DDR worden toegepast aan het Lutherjaar: ' 'Wir ehren Marx durch die Werke, wir ehre Luther durch den Glauben" en ' 'Proletariërs aller landen verenigt u, in Gods naam".'

Bij dit alles rijst de vraag: ie is de echte Maarten Luther? In elk geval niet de marxistisch geïnterpreteerde Luther! We zullen de propagandistisch opgezette herdenking dan ook met gemengde gevoelens moeten beoordelen. Niettemin blijft het een feit dat er allerlei mogelijkheden zijn om met Luther's levenswerk in contact te komen op de plaatsen die de sporen van zijn arbeid tonen. De kerkelijke herdenking van Luther zal haar eigen program hebben. Verblijdend was het klare getuigenis bij de opening van het Lutherjaar op de Wartbrug n.a.v. Ex. 20 : 1: Ik ben de Heere uw God. Gij zult geen andere goden voor Mijn aangezicht hebben'. Luther's uitleg van dit gebod bleek volop actueel, ook voor de situatie daar. Moge de Lutherherdenking daartoe dienen dat de broeders en zusters in de DDR op die wijze in de gelegenheid gesteld worden uiting te geven aan de hoop van het Evangelie en in het contact met christenen uit het Westen bemoedigd te worden en bemoediging te geven. Naar de regel van Rom. 1:11 en 12.

A. N.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen