Boekbespreking

G. H. Leurdijk, Jan Nupoort, Zijn leven en arbeid en betekenis voor de catechese, uitg. Kool, Veenendaal 1982, 142 blz., ƒ 19, 95.

Een mooi boekje over een onbekend man. Jan Nupoort (1733-1781) is een achttiende-eeuwse catecheet en predikant. Zijn catechetische arbeid verrichtte hij te Schoonhoven en te Bergambacht. Daarna vertrok hij als predikant naar Batavia. Hier werkte hij maar korte tijd, in 1781 rukte de dood hem plotseling weg uit zijn werk. Hij was toen nog maar 48 jaar.

Dhr. Leurdijk heeft alle mogelijke bronnen die maar enig licht kunnen werpen op de persoon en het werk van Nupoort nagespeurd en doorvorst; een werk en studie waarvoor wij veel waardering

hebben. Hij is in het bijzonder nagegaan de betekenis van Nupoort voor de catechese. Nupoort hield zich namelijk zowel met de Heidelbergse Catechismus bezig als met het bekende Vragenboekje van Hellenbroek. Een manco in Nupoort catechedsche studiën is, naar mijn gevoelen, dat hij niet nagegaan is in welke contekst de Heid. Catechismus is ontstaan, nl. die van de kerkorde van de Paltz. Daardoor kwam hij tot onzinnige vraagstellingen als: wie is in de Heid. Cat. de eigenlijke catecheet: de persoon die de vragen stelt of de persoon die de

vragen beantwoordt? Hij zag over het hoofd dat de Heid. Cat. een leerboekje is van het christelijke geloof, in de vorm van vraag en antwoord. De antwoorden worden door de onderwijzer de kinderen en jongelui in de mond gelegd. De gereformeerde verbondsopvatting is de achtergrond van dat alles. J.ammer, dat ook aan dhr. Leurdijk dit blijkbaar ontgaan is.

Teveel wordt de Heid. Cat. gezien als een 'dogmadekje'. Dat was Hellenbroeks Vragenboekje, maar de Catechismus is het niet. Die leert de kinderen (en ouderen) wat het geloof is, zowel objectief als subjectief, zowel voorwerpelijk als onderwerpelijke, want dat was in de tijd van de Reformatie nog geen tegenstelling, dat is pas later een tegenstelling geworden.

In de hoge waardering van dhr. Leurdijk voor Nupoort kan ik hem dan ook niet volgen. Nupoort was een typische 18de eeuwer die op een behoorlijke afstand stond van de Reformatie en dus ook van de Catechismus. Maar dat neemt niet weg dat ik dhr. Leurdijk erkentelijk ben voor zijn studie.. Hij heeft deze vergeten figuur tot leven gebracht, en zich geen arbeid en moeite bespaard om dit te doen. Onze kennis van de 18e eeuw, die over het algemeen genomen niet groot is, is 4por dit boekje

verrijkt. Vooral degenen die interesse hebben in de geschiedenis van de catechese kan ik dit boekje van harte aanbevelen. Dhr. Kool heeft er een fris en kleurig uiterlijk aan gegeven. De tekst is verlucht met een aantal oude afbeeldingen. Ook daarvoor mijn dank.

K. Exalto

Klaus Gerth, De Antichrist komt (de jaren tachtig: de allerlaatste kans voor de mensheid? ), met een voorwoord van Hal Lindsey (vert. Bert Huins), uitg. Novapres-Utrecht, 224 blz., ƒ 20, 50.

Dit boek sluit in opvatting en thematiek nauw aan bij de bekende werken van Lindsey. Een gedetailleerde prognose van de toekomst op grond van fragmenten uit heel de Bijbel als een legpuzzel samengevoegd. We kunnen echter de Bijbel niet lezen als de krant van morgen! Voor wie enigszins op de hoogte is van allerlei chiliastische speculaties biedt dit boek weinig nieuws. Ook hier worden schema's opgelegd aan de teksten. Gerth schrijft overigens vanuit gelovige levensernst. Maar we zullen zijn werk kritisch moeten benaderen.

J. H.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen