Globaal bekeken

Uit een rondzendbrief van drs. G. H. Cohen Stuart, theologisch adviseur van de Hervormde Kerk in Jeruzalem, het volgende gedeelte, dat laat zien hoe de situatie in Israël nog steeds verslechtert:

'Voor velen hier gaat de Tweede Wereldoorlog nooit voorbij. Dat bepaalt voor een deel de soms onbegrijpelijke politieke gang van zaken hier. De herinnering aan en de vrees voor nieuwe verschrikkingen laten mensen niet los. Dat blijkt uit de hevigheid waarmee gereageerd wordt op de militair-politieke toestand in het noorden; de enorme bewapening van Syrië; de terugkeer van de PLO in Libanon; de dagelijkse slachtoffers onder militairen In Zuid-Libanon, meer dan 500 doden, meer dan 2500 gewonden, gedeeltelijk blijvend invalide (het zijn niet alleen jonge jongens) mensen moeten 60 dagen per jaar dienst doen tot aan hun 55ste. Deze oorlog heeft niet alleen een menselijke tol geëist, ook op andere gebieden doet de druk zich voelen. Sinds begin dit jaar zijn prijzen van levensmiddelen verdubbeld. In april was er de hoogste inflatie sinds de stichting van de Staat Israël in 1948. Binnenslands groeit het verschil van mening over deze oorlog. Ook de agressie op de Westbank groeit, niet alleen tussen joden en palestijnen, maar ook joden en palestijnen onderling. De universiteit van Bir Zeit in Ramallah is nu gesloten - niet op gezag van de Israëlische autoriteiten, maar op gezag van het eigen bestuur wegens vechtpartijen tussen de verschillende palestijnse fracties. Het is een reden voor aanhoudende zorg. Als het ver van je bed is, kan je theoretiseren over hoe het zou moeten, als je er tussen zit, wordt het gevoel van onmacht en de zekerheid alleen te weten, hoe het niet moet groter. De dreiging is voortdurend werkelijkheid.

***

In de 'Zuid Afrikaanse Keener', het tweemaandelijks tijdschrift van de Zuid-Afrikaanse ambassade, stond een zeer interessant artikel over de Zuid-Afrikaanse taal. Hoe heeft deze taal zich ontwikkeld uit de oorspronkelijke Nederlandse taal tot het huidige typische 'taaltjen? ' Twee gedeelten nemen we over uit dit verhaal. Allereerst iets over het uiteengroeien van een bepaald woord, wat de betekenis betreft, in de Nederlandse taal en het Zuid-Afrikaans:

Tot de voornaamste factoren die snelle en grote veranderingen In de Afrikaanse taal veroorzaakt hebben behoren waarschijnlijk het ontbreken van voldoende onderwijsgelegenheden en de invloed van krom Nederlands sprekende Duitsers, Fransen en andere vreemdelingen.

Tenslotte heeft ook de tamelijk geïsoleerde ligging van Zuid-Afrika ten opzichte van Europa niet nagelaten om de Afrikaanse woordenschat te beïnvloeden. Ofschoon de Afrikaanse taal relatief weinig woorden kent die voor het oor van de Nederlander volkomen onbekend zijn, vindt men, voornamelijk als gevolg van de betrekkelijke isolatie, wel een vrij groot aantal idiomatische verschillen, waardoor de oorspronkelijke betekenis of het oorspronkelijke gebruik van een woord een wijziging heeft ondergaan of afgezwakt is. Enkele voorbeelden: het Afrikaanse woord kuier heeft naast de Nederlandse betekenis van "kuieren" of "op zijn gemak wandelen", overwegend de betekenis gekregen van "op bezoek gaan" of "gaan logeren" (gaan kuier). Overeenkomstig zijn bezoekers of loges: kuiermense of kuiergaste. Hetzelfde geldt voor het woord vinnig, dat behalve de Nederlandse betekenis van het woord, in nog sterker mate de betekenis heeft van "vlug, snel, hard". Hy ry vinnig - hij rijdt hard. Het woord "amper" is in het Nederlands synoniem voor ternauwernood, nauwelijks of maar net, terwijl het in Afrikaans bijna of net niet betekent, zodat de Nederlandse betekenis van "amper thuis" tegenovergesteld is aan de Afrikaanse betekenis.'

Verder een aantal 'Spreuke' van de populaire Zuid-Afrikaanse schrijver en dichter C. J. Langenhove (1873-1932), die in 1916 ook het gedicht 'Die stem van Suid Afrika' dichtte, dat in 1957 formeel als volkslied werd erkend ('ons vir jou Suid Afrika').

* Soos 'n skeermes in die hand van 'n aap so is geleerdheid in die kop van 'n dwaas.

* Die hoë modes nastrewende het ek my arm geërf, moeg gerus, dors gedrink en amper dood geleef.

* Hou jou glimlag vir jou vyand, jou trane vir jou vrind, jou hart vir jou ewemens, jou oordeel vir jouself en jou gewete vir jou God. (Hou jou vermoë, hou jou geloof, hou jou skoon en hou jou bek.)

* Die luiaard is die enigste man wat van sy slaap sal moet rekenskap gee. (Al het hy gedroom dat hy wakker was.)

* 'n Man wat sy neus in 'n ander se sake steek, soek nie dié op wat lekker ruik nie. Sy e/e het hom nie aan die beste geure gewend gemaak nie.

* Daar is honde wat maar net hoef te knor. Dit is dié, wat reeds tevore gewys het dat hulle kan byt

* Leen jou ore uit aan iedereen wat 'n tong het, maar moenie jou tong uitleen aan iedereen wat ore het nie.

(Dis bitter ongelukkig, maar die gewillige ore en die gewillige tong sit gewoonlik bymekaar aan dieselfde kop.)

* Moenie die parmantige brief dieselfde dag pos wanneer jy hom geskryf het niet. Hoe jammer tog dat ons die woorde van ons mondnietin dielug kan laat bly hang tot de volgende dag nie.

* Om doeltreffend te lieg, moenie die waarheid heeltemal omdraai nie; hou hom skuins.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen