Boekbespreking

Hanna Blok e.a.: Geen Koning in die dagen. Over het boek Richteren als profetische geschiedschrijving, Ten Have, Baarn, 1982 198 blz., ƒ 24, 50.

Dit boekje is afkomstif uit de zgn. Amsterdamse school. De ondertitel laat zien dat men bijbelstheologisch uitgaat van de gedachte dat we in de boeken Jozua t/m Koningen te maken hebben met de zgn. vroege profeten. De hebreeuwse canon onderscheidt immers Thora, profeten en geschriften. Deurloo becommentarieert een groot deel van Richteren, met uitzondering van de Simson-verhalen die behandeld worden door A. G. v. Daalen. Smelik schrijft over historische achtergronden. Hanna Blok gaat in op geografische aspecten. F. J. Hoogewoud legt de beginselen uit die men ten aanzien van de vertaling heeft toegepast. Terwijl Dries Blokker een aantal vertalingen en kinderbijbels met elkaar vergelijkt.

Ik heb dit boekje met gemengde waardering doorgenomen. Een winstpunt acht ik dat geprobeerd wordt de verbindingslijnen van Richteren met het geheel van Jozua-Koningen te laten zien, de aandacht voor structuur en motief-woorden. Ook inzake de vertaalmethode kan men met menig opmerking winst doen, al zal het laatste woord nog wel niet gesproken zijn over de methode die men in het spoor van Buber en Rosenzweig toepast en kan ik me indenken dat er ook andere principia zoals b.v. verstaanbaarheid en helderheid ingebracht kunnen worden, terwijl het slothoofdstuk laat zien dat vertellen bepaald geen onschuldige bezigheid is.

Ik blijf moeite houden met de scheiding die men maakt tussen profetische verkondiging en geschiedenis. Je krijgt de indruk dat het verhaal het enig belangrijkste is. Men is duidelijk kritischer t.a.v. historiciteit van het gebeurde dat b.v. H. Jagersma die toch ook niet wars is van historische kritiek. Ik blijf het een bezwaar vinden dat bij deze methode de Schrift een literaire creatie wordt. Te weinig wordt verdisconteerd dat het profetisch getuigenis gaat over wat in deze aardse geschiedenis gebeurd is en wat als feit wordt overgeleverd. De betrouwbaarheid van het Schriftgetuigenis komt zo toch wel onder zware druk te staan. Men leze deze publicatie kritisch.

W. Zuidema e.a.: Betekenis en verwerking. Het offer van Isaak en de holocaust. Ten Have, Baarn, 1982, 212 blz., ƒ 24, 50.

Ten vervolge op een - eerder verschenen bundel is een tweede bundel uitgegeven over Genesis 22 en de jodenvervolging tijdens Wereldoorlog II. Holocaust is een uit Amerika overgenomen term voor dit gruwelijk gebeuren. Het is de vraag of deze term (brandoffer) op zijn plaats is.

De bijdragen zijn nogal gevarieerd. Aan de orde komen de middeleeuwse-joodse exegese van Genesis 22, een gesprek met rabbijn Schuster over de joodse uitleg van Genesis 22, gedachten over rouwverwerking. Een r.k. bijdrage handelt over de christelijke theologie van het offer en de jodenvervolging. Wanneer de schrijver pleit voor een geloof dat uitgaat van de Opstanding en het kruis niet als offer wil zien, kan ik hem hierin beslist niet volgen. Erger nog: ik meen datje dan toch wel heel wat uit het N.T. moet wegsnijden.

Over de binding van Izaak is in het Jodendom vanaf de nieuwtestamentische tijd diep nagedacht. Kennis daarvan kan ons inzicht in de joodse leefwereld verdiepen. En het gebeuren van Auschwitz is iets wat zo diep insnijdt in de verhouding van Israël tot de wereld dat men er zich niet makkelijk van distantiëren kan. Bezinning hierop blijft geboden, zal het waarlijk tot een gesprek tussen Israël en de kerk komen.

Het is geen eenvoudig werk. Enige kennis van het Jodendom is voor een vruchtbare bestudering toch wel belangrijk.

A. N.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen