Globaal bekeken

Ds. W. van Laar en zijn vrouw en kinderen zijn nu twee maanden in Chili, voor de GZB. Ze schreven hun eerste rondzendbrief. Daaruit nemen we het volgende over.

'We hebben nu aan den lijve ervaren dat het geen kleine verandering is met vier kinderen over te stappen van de vertrouwde samenleving in Nederland naar de in veel opzichten zo heel andere werkelijkheid van dit Latijns-Amerikaanse land. Chili is een land van tegenstellingen. In dit ongelooflijk langgerekte land (4200km lang - van de Noordkaap tot Sicilië(l) en nergens breder dan ons Nederlandje lang is) ligt in het noorden het droogste gebied van de wereld, terwijl het in het zuiden vrijwel onophoudelijk regent. Bijna de helft van de bevolking van 11 mensen miljoen leeft in de hoofdstad Santiago (4, 5 miljoen) en in de vruchtbare streek er omheen, waar een subtropisch klimaat heerst. Grote delen van het land met zijn natuurlijke rijkdommen liggen verlaten en braak. Hoog en majestueus rijst het indrukwekkende Andesgebergte met zijn besneeuwde toppen omhoog, de oostgrens van het land vormend. Een altijd aanwezig decor, waar je ook bent in Santiago. En in het westen: de stranden en rotskusten van de eindeloze oceaan.

Maar niet alleen zijn er de tegenstellingen in klimaat en geografie. Wie Santiago binnenrijdt wordt direkt getroffen door het in het oog vallende verschil tussen de buitenwijken van de stad en het centrum. Het centrum doet westers aan. De moderne metro is griezelig schoon. Elke 2.40 minuten komt er een trein. In de warenhuizen liggen de meest luxe produkten uit alle delen van de wereld uitgestald. Alles is er te krijgen. Het meeste is echter volstrekt onbereikbaar voor het merendeel van de Chilenen. De grote massa in de 'poblaciones', de volkswijken, moet rond zien te komen van een uiterst karig inkomen, zo er al inkomen is. Officiële cijfers spreken van 30% werkloosheid, maar steeds hoor je dat het werkelijke aantal werklozen nog veel hoger is! Het wemelt op straat van de mensen die door snoepgoed, kranten en allerlei kleine artikelen te verkopen een stukje brood hopen te verdienen. Overal zie je bedelaars, moeders die je met hun baby op de arm smekend aankijken, mensen die tussen het vuilnis op zoek zijn naar voedsel. Men weet hier wat honger is.

Zo is er aan de ene kant de kleine rijke bovenlaag, die weelderig leeft en zich alles kan veroorloven. Aan de andere kant is er de steeds groter wordende bevolkingsgroep van de armen. Opvallend is dat er, in vergelijking met Europa, nauwelijks een middenklasse is. Het wordt ons hier wel duidelijk hoe belangrijk het is om de dingen in de juiste proporties te zien. Terwijl in Nederland heftige protesten klinken nu het paradijs van ons sociale zekerheidsstelsel in gevaar is en niemand bereid is als eerste een (pro)cent in te leveren, wordt hier het naakte leven zélf bedreigd. Het is wel even anders te staan voor de grenzen van de groei en iets te moeten inleveren van zijn rijkdom, of zich elke dag te moeten afvragen waar nu weer brood vandaan te halen om in leven te kunnen blijven. Wat zijn wij Nederlanders ongelooflijk verwend, denk je dan.'

De brief besluit met een groet van Teunie, Wout, Martijn, Gert-Jan, Wouter en Leendert van Laar. Waarom zouden we ze op deze plaats niet hartelijk teruggroeten. Martijn maakte een tekening van de flat waar de familie Van Laar de eerste tijd 'tien hoog opgepakt' heeft gezeten.

***

Al ver voor de oorlog heeft S. Ulfers mooie boeken geschreven, zoals Oostloorn en Harro Walther, ervaringen van een predikant in zijn eerste gemeente en in een stadsgemeente. Ik kreeg nu In handen een boek 'Gedachten en schetsen', onder de titel 'Van eeuwige dingen' (het jaar van de uitgave staat niet vermeld). Ik neem hier over een stukje uit een overdenking over Psalm 84 vers 2, over de Sabbat.

'Wat is het, dat de woningen van de Heere der heirscharen zo liefelijk maakt? Wat is het, dat ons op de sabbat zo gaarne ter kerke doet gaan, en wat is dat aantrekkelijke van een kerkgang?

Bestaat het aantrekkelijke in de schoonheid van het gebouw zelf, in de vormen van zuilen en vensters en bogen en hoge gewelven? Neen, dat wat de ogen boeit, is niet het aantrekkelijke van een kerkgang. Onze gebouwen zijn eenvoudig; geschilderde muren moet men elders zoeken; de onze zijn zo wit en blank. En ook heb ik gemerkt, dat zelfs in de onoogelijkste en meest vervallen tempels nog het liefelijke van 's Heeren woning kan genoten worden.

Bestaat dan het aantrekkelijke in de machtige klanken van het orgel en in de zang der verzamelde broeders en zusters? Neen, want men kan elders schonere zang horen met even machtige instrumenten, in concert op concert. En ook heb ik gemerkt, dat zelfs bij de gebrekkigste muziek in de kerk toch nog het liefelijke van 's-Heeren woning kan genoten worden. Bestaat dan het aantrekkelijke van een kerkgang in de wetenschap, die daar verkondigd wordt, en in een schitterend zeldzaam redenaarstalent? Neen, want men kan elders over heel wat meer vakken dan één veel meer wetenschap horen; wat hier verkondigd wordt, is zelfs dwaasheid in de oren der wereld. En ook heb ik gemerkt, dat bij het meest gebrekkige redenaarstalent toch nog het liefelijke van 's Heeren woning kan genoten worden.

Neen, neen! Dat alles is het niet, wat de kerk liefelijk maakt, en tot een aantrekkelijke plaats boven alle plaatsen, alzo dat het daar gezegd wordt: "Eén dag in deze voorhoven is beter dan duizend elders!". Dat alles is het niet, wat een mens naar de kerk trekt, en wat een rijk mens ook soms zijn schreden hierheen doet wenden; dat alles is het niet, wat de ouden en de jongen hierheen voert, en wat hun de stemming verhoogt, en het hart doet vol worden, en soms hun de tranen in de ogen brengt of de borst doet zwellen van een hoog geluk.

Het liefelijke van 's Heeren woning zit in iets anders. Het aantrekkelijke er van is wat anders. Wat het is? Zie, daar zit een kind van God, een wedergeborene. Hij kan het u zeggen, wat deze plaats zo liefelijk voor hem maakt Hij vond zich allen dag bij de andere kinderen der wereld zo vreemd, zo eenzaam, zo alleen; zij denken zo anders dan hij; zij spreken zulk een andere taal dan hij; zij gevoelen zo anders dan hij: en daarom vond hij zich allen dag zo eenzaam en vreemd onder hen. En hier komt hij nu zoeken de gemeenschap der heiligen; hier vindt hij hen, die gelijk met hem denken, gelijk met hem voelen; hier vindt hij broeders, lotgenoten; en hier, als in de voorhoven des hemels, heeft hij de gemeenschap met zijn Heer, die hij liefheeft. Hier valt de wereld hem af; hier omringt hem de hemel. Dat is het, waarom de woning des Heeren hem zo liefelijk, is.

Zie, daar op die andere plaats zit ene bedroefde. Zij kan het u zeggen, waarom deze plaats haar aantrekkelijk is boven elke andere plaats. Zij was te huis zo bedroefd; alles om haar heen in de woning herinnerde haar telkens aan de dierbare, die zij verloor. En zij moest daar zo wenen, bij elke kleine gedachtenis, waar haar oog op viel, telkens wenen, om baardode. Maar hier komt zij zoeken naar een woord of naar een gedachte, die de hope des wederziens weer opwekt, en die haar de ogen weer stralen doet, als zag zij hem reeds, vlak bij haar armen, om hem te omhelzen. Dat is het, waarom haar de woning des Heeren zo liefelijk is.

Zie, daar op die andere plaats zit een verblijde, een recht gezegende. Hij kan het u zeggen, waarom deze plaats hem zo aantrekkelijk is boven vele. Hij had zo veel voorspoed te huis, en in zijn werk, en met zijn kinderen; voorrechten boven duizenden, als hij zich met anderen vergeleek. En nu komt hij hier, uit ware behoefte om zijn God openlijk te danken; hij wil zijn lied hoog stemmen, en zijn dankoffers dubbel betalen. O! Het is zulk een verrukkelijk gevoel, eens recht dankbaar te kunnen wezen, en vrolijk te zingen met de anderen. God ter ere. Dat kan hij hier zo recht doen, meer en beter dan elders. Dat is het, waarom hem de woning des Heeren zo liefelijk is.

Zie, daar op die andere plaats zit een bekommerde: die ook kan het u zeggen, waarom deze plaats hem zo aantrekkelijk is. Hij was in de vorige dagen en weken zo vermoeid van de strijd tegen de zorgen des levens. Die zorgen werden hem bijna te zwaar. Hij bezweek er haast onder. En het werd zo duister om hem heen, en duister in de toekomst. En hij had gaarne gewild, dat er maar een eind kwam; de dood zou troost geweest zijn bij zoveel zorg. Maar nu komt hij hier, om te zien, of er ook een woord is of een gedachte, die hem opbeuren kan; of hij hier weer sterk kan worden; of hier zijn kracht kan vernieuwd worden; och! Dat heeft de Heere hem al menigmaal gedaan, anders ware hij niet staande gebleven; de Heere zal hem nu toch ook niet weer teleurstellen. Het is hier de plaats voor bekommerden en benauwden. Dat is het, waarom hem de woning des Heeren zoo liefelijk is.

Zie, daar zit op die andere plaats een verloren zoon; ook hij zou het u kunnen zeggen, waarom deze plaats zo aantrekkelijk voor hem is. Daarbuiten, in de wereld, daar veracht iedereen hem; daar stoot men hem af, omdat hij zo slecht is. Wie heeft hem daar nog lief? Maar hier, dat weet hij nog van vroeger, hier wordt hem verhaald van Jezus, die de zondaren redt. O! Hij zou zo gaarne gered zijn, en ook een goed mens zijn, rein, en zonder al die schulden en vlekken! En als de leraar het predikt, dat Jezus Christus bloed reinigt van alle zonde, ook van zijn zonden, dan stroomt zijn bloed sneller, en klopt hem het harte warmer, en prevelt hij: "Daar is dus toch nog genade, ook voor mij!" En een gevoel doortintelt zijn borst hier in de tempel, iets van vergiffenis, en open vaderarmen, zoals hij het nergens anders gevoeld heeft. Dat is het, waarom hem de woning des Heeren zo liefelijk is. Ja, dat alles, dat alles vinden wij in de woningen des Heeren.

Een onbekeerde, een van God afgekeerde wereld moge het zien en niet begrijpen, en de schouders ophalen, en vragen: "Wat doen toch al die mensen naar de kerk? " Wij wel, wij begrijpen het zeer wel. Wij vinden hier die rust, die vrede, welke onze arme verslagene harten nergens elders vinden. O heerlijk Godshuis! Hier is het ons reeds zo dikwijls wel geweest, bij de prediking van troost, en van kracht, en van hoop; hier is het ons reeds zo dikwijls wél geweest bij de prediking van vergiffenis en genade voor een schuldig geweten, door Jezus, onze Heere! Dat alles geeft de wereld ons niet, op geen van haarplaatsen.

En daarom, daarom: "Hoe liefelijk zijn Uwe woningen, o Heere der heirscharen! Eén dag in Uwe voorhoven is beter dan duizend elders!"

Moogt gij een goeden Zondag hebben, gemeente!'

***

Het Raadgevende Ingenieursbureau Schreuder b.v., met vestigingen in Leeuwarden, Apeldoorn en Groningen, gaf in een schrijven een overzicht van mogelijkheden tot energiebesparing in kerken, 'besparingen, die kunnen oplopen tot veertig a vijftig procent'. Hier volgend - ter informatie van energie-bewuste kerkvoogdijen - de mogelijkheden puntsgewijs:

a. Wijziging klokprogramma ketelschakeling; Het komt erg vaak voor dat de schakelklok te ruim geprogrammeerd is. Het vastsstellen van de schakelklok vraagt geen investering en kan door de beheerder zelf worden uitgevoerd.

b. Weersafhankelijke ketelblokkering; Dikwijls blijven de c.v. - ketels het hele jaar stand-by geschakeld middels een weersafhankelijke regeling met schakelklok. Door toepassing van buitenthermostaten met schakelklok voor een weekprogramma kunnen de ketels bij bepaalde buitentemperaturen worden geblokkeerd.

c. Weersafhankelijke ketelregeling met pompschakeling; Om het gebruiksrendement van de installatie te verhogen dienen de stilstandsverliezen van een stookinstallatie zoveel mogelijk te worden beperkt. Dit kan geschieden middels een weersafhankelijke ketelregeling in kombinatie met de nodige temperatuuropnemers en thermostaten.

d. Vergroting radiatorkapaciteit; Het kan voorkomen dat de verwarming kontinu aan moet staan omdat hij zodanig gedimensioneerd is dat hij niet in staat is een ruimte die te koud is voldoende snel op te warmen. Vergroting van de radiatorkapaciteit kan hierbij een oplossing zijn.

e. Geoptimaliseerde weersafhankelijke regelinstallatie; Door het niet juist funktioneren van de weersafhankelijke regelinstallatie worden bepaalde ruimten overdag of tijdens de nacht op een normale ruimtetemperatuur gehouden. Dit kan worden voorkomen door toepassing van een geoptimaliseerde weersafhankelijke regeling met afstandbediening voor overbrugging van het geprogrammeerde weekprogramma.

f. Vervangen cv.-ketels; Vervanging van oude c.v.ketels met een laag gebruiksrendement kan in bepaalde gevallen zinvol zijn.

g.Thermostatische radiatorventielen; Tijdens normaal bedrijf wordt vrijwel nooit van alle zaalruimten gebruik gemaakt en worden de radiatoren zoveel mogelijk afgesloten door de beheerder. Het afsluiten van de radiatoren houdt ook in dat deze in geval van zaalgebruik vroegtijdig geopend dienen te worden. Toepassing van thermostatische radiatorventielen regelt dit automatisch en geeft tevens de mogelijkheid om de teveel aan vrijkomende warmte door personen en verlichting weg te smoren waarbij onnodige ventilatieverliezen worden voorkomen.

h. Waterzijdige afsluiting cv.-leiding systeem; Tijdens de periode maandag t/m vrijdag blijven de aanvoer-en retourleidingen van de ventilatorkonvektoren in cirkulatie met een gemiddelde mediumtemperatuur waarbij nodeloos transportverlies en konvektieverlies optreedt Door die aanvoer-en retourleidngen in geval van geen warmtevraag automatisch waterzijdig af te sluiten middels een gemotoriseerde drieweg-verdeelklep met smoorventiel in de omloopleiding kunnen deze verliezen beperkt worden.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen