Het hout van de wijnstok

De verspieders keerden niet met lege handen terug uit Kanaan. Ze hadden een enorme wijnrank meegenomen als teken van de vruchtbaarheid van het beloofde land. Die wijnrank, en ook de wijnstok zelf, is langzamerhand een symbool geworden voor het volk Israël. Met de woorden van psalm 80 zingen we:

Gij bracht, o God, in vroeger dagen. Uw wijnstok uit Egypteland.

Een geliefd beeld met een godsdienstige betekenis: onze God zal ons rijk zegenen, er is overvloed bij de Heere.

Maar wat is het geheim van de wijnstok? Waardoor werd het een nationaal symbool? De wijnstok wordt geroemd en geprezen vanwege haar vrucht. De Heere heeft plaats gemaakt voor deze wijnstok en hem zelf geplant in het land der belofte, en nu doet Hij er alles aan... opdat er rijke vruchten komen.

In het beeld van de wijnstok gaat het om de vruchten. Daarmee wordt onder woorden gebracht dat het volk van God is geroepen om in het midden der wereld de eer van God hoog te houden. Een leven in gerechtigheid en heiligheid, een leven in gehoorzaamheid. Zowel in het Oude Testament als in het Nieuwe Testament komen we dat tegen. Jesaja spreekt zo over de wijngaard: God heeft, als een goed landman, er alle zorg aan besteed, en verwacht dan ook dat er goede druiven voortgebracht zullen worden. En Jezus Christus zegt: hierin is Mijn Vader verheerlijkt, dat gij veel vrucht draagt. Dat is wel iets om te onthouden: vruchten voortbrengen!

Als wij spreken over het beloofde heil, en over de beleving daarvan, dan denken we vaak dat het gaat om het genieten van de vrucht. We willen graag zelf de vruchten plukken en er van eten. Maar Gods plan heeft andere intenties: vruchten voortbrengen!

Wat blijkt nu in de werkelijke geschiedenis van het volk van God? De beoogde vruchten blijven uit. De wijnstok brengt stinkende vruchten voort: ongerechtigheid, goddeloosheid en trouweloosheid. Dat is de vlijmscherpe profetische kritiek die doorkhnkt in de bijbel. In de mond van de profeten wordt het beeld van de wijnstok een middel tot oordeelsprediking. Waarom? Omdat de werkelijkheid van het leven volkomen haaks staat op Gods bedoelingen. Jesaja bijvoorbeeld moet konstateren: als een goed landman heeft de Heere er alles aan gedaan. Hij zou dan ook gerechtigheid mogen verwachten, maar ziet het is schurftheid. En omdat er geen vruchten zijn zal de Heere de wijngaard laten afweiden en de struiken zullen omgehakt worden. Het land zal tot een woestenij worden. En in de mond van Ezechiël wordt het profetisch woord nog radikaler. Hij rept met geen woord over de vrucht van de wijnstok, omdat er geen sprake meer is van enige vrucht. Alleen over het hout kan nog gesproken worden. Mensenkind, wat heeft het hout van de wijnstok voor op het andere hout? Is het mischien edeler of beter?

Een scherpe opmerking: over het vruchtdragen wordt niet meer gerept, alleen het hout is overgebleven. En iedereen wist dat het hout van de wijnstok waardeloos was. Je kunt er helemaal niks mee doen. Wordt dat hout soms gebruikt om er een werkstuk van te maken? Dan zou het immers nog wat opleveren, dan zou het niet helemaal nutteloos zijn. Maar neen, van het hout van de wijnstok kun je nog geen sinaasappelkistje maken. 'Ziet, het wordt aan het vuur overgegeven, opdat het verteerd worde' (4). Het hout van de wijnstok is brandhout. In het Nieuwe Testament treedt ook Jezus Christus profetisch op. In de gesprekken met de farizeeën komt het tot een ongehoorde profetische scherpte. De ware aard van de mens wordt dan onthuld, maar tegelijkertijd stelt Hij de wezenlijke en oorspronkelijke bedoeling van de Heere weer centraal. Hij zegt: Ik ben de ware wijnstok. Blijkbaar kunnen we buiten Hem nergens een waarachtige wijnstok vinden. Hij zelf alleen brengt de beoogde vrucht voort: gerechtigheid en liefde, een leven in gehoorzaamheid.

Ondertussen staat dat profetisch woord toch maar levensgroot voor ons: brandhout, bestemd voor het vuur van het oordeel. Ezechiël zegt: de beide uiteinden van het hout staan al in brand. Daarmee duidt de profeet op de twee katastrofes die Jeruzalem treffen t.t.v. de wegvoering in ballingschap. De Heere stelt Zich op tegen­ over Zijn volk, het oordeel is ophanden. Het land zal tot een woestenij worden omdat er geen vruchten waren.

Klinken deze woorden u ook niet radikaal in de oren? Het is zo overstelpend dat je het liever niet hoort. Vooral als je beseft dat dit oordeel ook over je eigen leven gaat: geen vruchten! Als we ons dat langzaam bewust worden bekruipt ons het hopeloze gevoel dat er geen weg is naar Gods toekomst. Het hout van de wijnstok staat al in brand, de Heere zal alleen maar oordelend en richtend optreden. Geen hoop, geen verwachting. En omdat wij mensen deze dieptepijlingen niet lang vol kunnen houden ontwijken we de oordelende God maar liever. We brengen onze schijnvroomheid naar voren óf we zeggen de Heere maar vaarwel. Hoevelen, in en buiten de kerk, zijn niet vastgelopen in deze ervaringen? Met óns kan de Heere in ieder geval niet verder, en daarom zal er nooit een nieuw begin zijn, zo denken we.

Toch is het oordeel niet het laatste in het beeld van de wijnstok. In Zijn oordelend spreken houdt de Heere toch vast aan de wijnstok. We zien daar iets van oplichten in één van de visioenen van Zacharia. De priester Jozua staat met vuile kleren voor het aangezicht des Heeren. En dan is de satan er snel bij om die vuilheid en vruchteloosheid nog eens te onderstrepen. Maar dan staat Heere Zelf op en zegt: is deze niet een vuurbrand uit het vuur gerukt? Dat herinnert ons aan die brandende wijnstok.

En dan neemt de Heere die brandende stam op en rukt hem weg uit het vuur. Dat is de onbegrijpelijke genade van God: Hij rukt een schuldig volk weg uit het oordeel. Op deze wijze heeft Zijn werk voortgang, en vanuit dit geheim spreekt Jezus Christus het profetisch woord: Ik ben de ware wijnstok. En uitsluitend en alleen in deze weg komen er rijke vruchten. Uit Zijn overwinning bloeit er een nieuw leven op.

De profetische kritiek mogen we niet naast ons neerleggen. De Heere wil dat we het oordeel erkennen, aanvaarden, maar tegelijkertijd wil Hij ons door dit profetisch woord brengen bij de Profeet die gezegd heeft: Ik ben de ware wijnstok. Dan ervaren we: het ordeel is niet verlammend en verwoestend, maar het wil ons brengen in de armen van Hem die werkelijk vruchten voortbrengt: Jezus Christus. Ieder vruchteloos leven kan bij Hem terecht. Als we op deze stam geënt worden, dan is er vrucht. Jezus roept ook u toe: blijf in Mij. Dan alleen komen er vruchten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen