Verzoend door Christus

Dit geschrift verschijnt in een tijd, waarin de discussie over de voldoening van Christus nog volop aan de gang is in de wereld der theologen. Wij noemen alleen maar de naam van Wiersinga en de ter zake kundige lezer zal hebben begrepen, waarom het gaat. Wel te verstaan, de auteur van bovengenoemd werk bespreekt niet enkel en alleen de visie van Wiersinga. Hij geeft zijn boek een veel breder basis, maar hij laat ons wel zien, dat de satisfactie van Christus een klassiek thema is. Alle eeuwen door moeten wij daarvan leven, maar ook boksen wij er alle eeuwen door tegenaan. Wij willen niet gerechtvaardigd worden door de kruisdood van de Middelaar, wij willen op eigen krachten zalig worden. De leer van de kerk der eeuwen is nu, dat wij behouden worden door de verzoening door voldoening aan het recht Gods. Maar wat heeft het de theologie niet een werkkracht gekost om dit leerstuk zuiver te houden tegenover de modetheologie en de modefilosofie! Als zodanig is dit boekje uitermate actueel, wanneer het ons een doorkijk geeft in de worsteling van de kerk tegenover allerlei dwaling de tijden door. Koeman geeft zijn werkstuk een fraaie opbouw. Hoewel het eigenlijke concept van zijn hand een driedeling vertoont, hebben wij hier twaalf hoofdstukken. Misschien was het boek wat minder vol geworden als die oorspronkelijke drieslag - in de inleiding genoemd - was gehandhaafd. Bijbelse gegevens worden onderzocht. Kerk- en dogmahistorie worden aangereikt om de bezinning te verduidelijken, terwijl tenslotte de praktijk aan de orde komt in de bediening van de verzoening. Maar hoedanig de indeling ook is - al menen wij dat een iets beknopter indeling het boek wat minder topzwaar had gemaakt - het doet in het minst niets af van de presentatie van de stof. De lezer ontvangt inzicht in de Schrift. Hij gaat mee naar de school van Calvijn, hij ontdekt hoezeer eens de Middeleeuwen twee wegen hebben te zien gegeven. Want weet u dat eens Anselmus en Abaelardus uiteen gingen op het punt van de satisfactie? Met recht merkt de auteur op: wat een rustpunt is voor het hart, wordt een twistpunt. Alternatieve oplossingen zijn altijd gezocht; zij worden ook heden voorgesteld. In wezen is er oude dwaalleer in een moderne man­tel. Koeman laat het ons deskundig zien aan de hand van de Schrift en de geschiedenis. Het deed ons ook sympathiek aan de naam van wijlen G. Boer nog eens tegen te komen. Wat een visie vertegenwoordigde toch deze! En, hoevelen onder ons weten dit nog?

Koeman handhaaft op alle punten de oude leer van verzoening door voldoening. Alleen deze leer doet recht aan Gods heilig­heid en barmhartigheid. Het loont de moeite eens door te lezen wat alzo op dit punt is gepeinsd en gestreden. Wanneer wij deze leer samengevat wel eens hebben gelezen in een dogmatiek, is het goed ze hier nog een keer door te nemen in den brede besproken. Wij bespeuren iets van de lofzang, die door de geloofsleer heenklinkt, evenzo ook iets van het stille geheim. Het mysterie der verzoening.

Wij willen dit boek van harte aanbevelen. Het is helder en bevattelijk geschreven, de stof wordt doorzichtig voorgesteld. Het boek vraagt alleen een nadenkend omgaan, een voortgezette meditatie. De stof is overrijk en rijp.

Twee dingen nog tenslotte: jammer, dat de vindplaatsen van de literatuur niet zijn vermeld. Misschien was het boek dan te duur geworden? Het zou wel mooi geweest zijn voor de nalezers. En dan in de tweede plaats: is het ook mogelijk eens bij een latere druk te denken aan een petite histoire, een document humain in de vorm van een brief, een dagboeknotitie, waar een aangehaald theoloog iets meldt over het leven uit de verzoening ten aanzien van hemzelf? Maar dat zijn alleen maar stille wensen van een dankbaar recensent.

Drs. P. Koeman, Verzoend door Christus. Over verzoening door voldoening. Reformatiereeks deel 9; Kok, Kampen 1983; 116 blz. Met literatuurlijst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen