Vandaag studeren, waarom?

‘Wie niet leert, wie niet leeft’

‘Zodra men ophoudt met leren, begint het vergeten; tot wanneer moet een mens dan blijven leren? Tot de dag van zijn dood!', zo schreef Maimonides, een joodse godsdienstleraar uit de 12e eeuw na Christus. Hij schreef dit aan de joodse gemeenschappen met de bedoeling hen tot het bestuderen van de Thora (is openbaring, onderricht of leer) aan te zetten. Het bestuderen van de Thora leidde tot het leren kennen en het leren doen van de wil van de Heere God. In elke provincie, gemeente en stad moesten volgens Maimonides joodse onderwijsvoorzieningen aanwezig zijn om ouders en kinderen te kunnen laten leren in en vanuit de Thora. Want zo zei Maimonides 'de wereld wordt immers slechts in stand gehouden door de adem van de schoolkinderen'.

Wat een opmerkelijk geluid, en dat in de 12e eeuw, waarin nog lang geen sprake was van de nu zo overbekende leerplicht.

Het leren was en is binnen de joodse opvatting een bestaansvoorwaarde; wie niet leert als een kind, wie niet leeft als een kind. Zonder nu de joodse leeropvatting te idealiseren, kunnen wij ons afvragen inhoeverre de gemeente van de Heere Jezus Christus iets heeft overgehouden van deze leeropvatting? Leren om te leven in Christus' Naam? Een blijvende opdracht? De Heere Jezus noemde Zijn leerlingen discipelen of volgelingen. Moeten wij dan maar leerlingen blijven, is het leren dan nooit afgelopen?

Discipel-zijn van de Heere Jezus wil naar Bijbelse opvattingen inderdaad 'het leerling-blijven van de grote Leraar' voortdurend onder onze aandacht brengen. Niet aleen leren om iets te weten, maar leren om te weten en te doen. In dat perspectief heeft het leren alles te maken met het dagelijks leven als 'dienst aan de Heere God'. Daar ligt onze roeping en opdracht, 'wie niet leer, wie niet leeft!'

‘Studie is voor studiebollen? ,Neen!’

Met enig gemak wordt het Bijbelse begrip leren weer aan de kant geschoven door het leren alleen van toepassing te laten zijn op een speciaal mensentype. U kent toch wel de opmerkingen 'zij is een echte studiebol' en 'laat hij zijn handen nu maar gebruiken'. Natuurlijk heeft de ene mens meer aanleg voor het studeren dan de ander. Het leren echter alleen maar toevertrouwen aan 'studiebollen' is onrecht doen aan de opdracht een blijvende leerling (is discipel) te zijn, en een discipel is een mens die leert omdat hij het leven heeft gekregen. Het leren onderhouden van al wat de Heere Jezus ons bevolen heeft - volgens Mattheus 28 vers 19 - is een voortdurende aktiviteit. Deze Bijbelse leeropdracht geldt voor alle leden van de gemeente van de Heer, die leven midden in deze wereld en die zich in elke tijd en samenleving getuigend uitdrukken. 'Getuigen van Zijn Naam' krijgt toch gestalte wanneer wij de onderdelen van ons dagelijks leven weer terugbrengen bij de bron? Studie is niet alleen voor studiebollen, leren is een opdracht voor iedere discipel!

‘Studie is voor studiebollen? Ja!’

Deze uitroep mag bij u nu geen negatief onderscheid oproepen. Gemeenteleden die studeren of gestudeerd hebben, zijn door het behalen van studieresultaten niet belangrijker dan anderen. Er ligt bij hen echter wel een grote verantwoording. Want wie het leren bij uitstek heeft beoefend, zal zowel de leerhouding als de leerresultaten dienstbaar moeten laten zijn binnen de gemeenschap. Men studeert niet alleen voor zichzelf, maar in dienst van de Heere God en daarmee in dienst van Zijn gemeente. Onze scholen en universiteiten voeden op tot het behalen van individuele leerresultaten. Daar is niets op tegen indien tegelijkertijd de leerhouding en de leerresultaten worden geplaatst binnen de dienstbaarheid. Vanuit deze leeropvatting dienen christen-studenten en afgestudeerden hun plaats in te nemen, de gemeenteleden behulpzaam te zijn in het verstaan van onze tijd. Zoals in elke tijd maakt de duivel ook in onze tijd op zijn eigen wijze alle aspecten van het dagelijks leven los van de dienst aan de Heere God. Dat is de doelstelling van het kwaad. Het leven uiteenrafelen, doorsteken (diabolos) en vervolgens de onderdelen verabsoluteren.

Christen-studenten en afgestudeerden worden opgeroepen tot studie, om te onderscheiden en vervolgens te zoeken naar nieuwe wegen, naar herstel, naar de verheerlijking van de Naam van onze Heer.

‘Welke onderwerpen vragen om studie?’

Waar moet het leren zich vandaag dan op richten? Het antwoord zal ons hopelijk duidelijk zijn geworden uit de loop van dit verhaal. Het leren zal zich moeten richten op de vormgeving van ons persoonlijk en gemeenschappelijk christenleven. Volgens de apostel Paulus in Romeinen 12 vers 2 gaat het om de hervorming door de vernieuwing van ons denken, opdat we mogen erkennen wat de wil van de Heere God is; Zijn wil is goed, welgevallig en volkomen. Wanneer het nu gaat om de vormgeving van ons leven, zullen onze opvattingen en zal onze omgang met mensen, dieren en dingen onder de Bijbelse loep worden genomen. Dan zal blijken hoeveel onderwerpen er wel niet zijn waarmee we te maken hebben, waar we dagelijks direct en indirect bij betrokken zijn. Mag ik wat onderwerpen noemen? Werk en werkloosheid, geldbesteden, consumeren, recreëren, opvoeden, gezondheidszorg, bewapening, politiek, scheppingsvervuiling en -uitbuiting, het gezin, kunst en literatuur, de omgang met de directe naasten zoals buren en familie, de omgang met onze medemens in de derde wereld enz.

Zegt onze omgang met al deze onderwerpen iets over onszelf? In hoeverre hebben de dagelijkse onderwerpen vorm gekregen vanuit ons gelovig-zijn? We laten de vormgeving toch niet alleen over aan de journalisten van het nieuws, de wetenschap, de zogenaamde neutraliteit? Binnen onze kerken zal volop ruimte zijn om vanuit het gepredikte en beleefde woord van de Heere God toe te komen aan een verantwoord leren omgaan met het geschonken leven. Verantwoord omgaan vraagt om bezinning, om studie. Over welke onderwerpen? Waar gaat u ook al weer dagelijks mee om?

‘Christelijke studiegemeenschappen’

‘Leren om te leven' , een blijvende opdracht voor een gelovige, voor elke christenstudent en - afgestudeerde. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er binnen de geschiedenis van de kerk steeds weer opnieuw kleine studiegemeenschappen opduiken waarin gelovigen samen studeren in een kring van gelijkgezinden.

‘Samen studeren', niet als vorm van vrije tijdsbesteding, maar als bestaansvoorwaarde. Binnen deze studiegemeenschappen wordt samen geleerd, d.w.z. de deelnemers-leerlingen - scheppen voor elkaar de mogelijkheid om:

- het christelijk getuigenis uit te werken naar het dagelijks werk, studie en beroep;
- levens-en praktijkervaring te toetsen aan de Bijbelse richtlijnen;

Studiegemeenschappen voor gelovigen zijn ook vandaag in Nederland aanwezig. We denken hierbij aan de verschillende reformatorische en evangelische studentenbe­ wegingen en reünisten, zoals de C.S.F.R. en R.R.Q.R. (reünisten), die verschillende studiekringen in huis hebben. Ook zal bij sommigen van u het belangrijke werk van de Reformatorische Wijsbegeerte bekend zijn, naast universitaire colleges worden er studiekringen georganiseerd, waarin de Reformatorische Wijsbegeerte wordt betrokken bij de samenleving.

Een geheel eigen plaats wordt ingenomen door de studiekringen van het Christelijk Studiecentrum (I.C.S.). Sinds het einde van de jaren zestig heeft het Chr. Studiecentrum vanuit de reformatorische traditie en vanuit de hierboven beschreven bijbelse leeropvatting studiekringen georganiseerd. De studiekringen worden georganiseerd rond een studie-en vakgebied, zoals Economie, Sociologie, Politicologie, Psychologie, Pedagogie, Natuur-, Rechten-, Taalwetenschap enz. Daarnaast draaien studiekringen rond bepaalde thema's uit de Kunst, Literatuur, Gezondheidszorg, het Welzijnswerk, Onderwijs, Pastoraat enz. Onder leiding van vrijwillige kringleiders functioneren deze studiegemeenschappen op vele plaatsen in Nederland. Studenten, afgestudeerden en belangstellenden zonder academische opleiding studeren hier samen vanuit hun christelijk geloof, vanuit de opdracht het leven vorm te geven tot eer van Gods Naam.

‘Leren om te leven', een bijbelse opdracht.

In deze kolommen is al veel geschreven over studeren en student-zijn. Is studeren alleen weggelegd voor scholieren en studenten? Of heeft het ten diepste met onze levenshouding te maken?

Sinds 1977 is hij parttime stafwerker vanhet Christelijk Studiecentrum. Als stafwerker is hij dagelijks betrokken bij groepjes van studenten en afgestudeerden die zich met elkaar bezinnen op hun studie en hun plaats in deze wereld. Daarnaast is hij werkzaam als leraar Maatschappijleer en geschiedenis te Amsterdam. In de resterende tijd studeert hij Pedagogie (is opvoedkunde) aan de Vrije Universiteit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen