Een ervaring rijker

De sociale onrust duurt nog onverminderd voort. Op één punt is er echter gelukkig weer orde aangebracht in de chaos. De beslissing van de rechter, dat de stakingen bij de PTT moesten ophouden, heeft in ieder geval weer gezorgd voor enige regelmaat in de communicatie.

We hebben als nooit te voren ervaren welk een vitaal onderdeel van onze samenleving de PTT is. Valt de postbestelling weg dan rijzen allerwegen de problemen. Pas als alles weer normaal functioneert zal blijken welk een enorme schade is aangericht. Hoeveel bedrijven, grotere of kleinere, hebben het loodje moeten leggen? Hoeveel mensen in het bedrijfsleven zullen werkeloos zijn geraakt, doordat bepaalde bedrijven, door het wegvallen van de postbestellingen in hun centrale zenuw werden geraakt? Welke tijdschriften, balancerend op de grens van nog wèl of niet méér kunnen verschijnen, hebben de afgelopen weken de nekslag gekregen? Maar verder ook, hoeveel ambtenaren zélf zullen de dupe geworden zijn van de fanatieke acties, die zijn gevoerd? Want dat er verschuivingen zijn opgetreden van de PTT-service naar andere vormen van besteldiensten en van het girale geldverkeer naar bijvoorbeeld het bankverkeer is zonneklaar.

Niet te onderschatten is ook wat het betekent als mensen, die vanwege een handicap of vanwege persoonlijke problemen, die langs de weg van correspondenties moeten worden behandeld, opeens van hun briefpost verstoken zijn. Ik wil verder met name ook noemen al diegenen, die bij de PTT wèl werkwillig waren maar gewoon niet aan de slag konden of mochten, omdat beslissingen 'van bovenaf' het onmogelijk maakten of omdat collegae het werk beletten. Elk mens heeft zijn spanning in de arbeidssituatie, waarin hij of zij zich bevindt. Me dunkt dat mensen, die werkzaam zijn bij de PTT en het de afgelopen weken graag anders hadden gewild, hun extra spanningen hebben gehad. Het is immers onmiskenbaar, dat er de afgelopen week ook een zekere afstand is gegroeid tussen velen in de bevolking, die benadeeld zijn door de acties, en 'dé ambtenarij', in casu 'dé PTT', die het af liet weten!

Overigens mogen we ook niet vergeten, dat er de laatste weken ook sprake geweest is van extra inzet bij PTT-beambten om datgene wat mogelijk was te doen. Zelfs om datgene te doen wat niét zo mogelijk was of wat niet dan na confrontaties met collegae tot stand kon komen. Er is de laatste weken ook best achter de schermen bij de PTT heel wat afgediscussieerd.

In ieder geval is er toch bestelling ook van kranten geweest, die uitsluitend via postbezorging bij de lezers komen. Ons eigen blad is ook voor ongeveer tachtig procent bij de lezers aangekomen. Niet zelden zal persoonlijke inzet van mensen op postkantoren ertoe hebben bijgedragen dat de krant 'door' kon gaan. Hopelijk is deze bijzondere situatie nu weer verleden tijd.

Hartelijk dank, namens velen (die ons op hun beurt bedankten voor het feit dat ze ons blad kregen), voor alle extra inspanning, die mensen zich hebben getroost.

Wie beslist nu eigenlijk?

Intussen stelt de situatie van de afgelopen weken ons wel voor de vraag, waar nu eigenlijk de beslissingen vallen als het gaat om acties als de gevoerde. Natuurlijk, men ziet in de krant en op het scherm afbeeldingen van drukbezochte vergaderingen, waar stakers hun instemming betuigen met de stakingsleiders. Aangevuurd door de leuzen van hen, die nu niet bepaald gespeend zijn van demagogie, heffen ze de handen. Inleveren kan niet meer! Dat moet men weten in Nederland! Niet gehinderd door enige kennis van zaken, als het gaat om economische verhoudingen en wetmatigheden, is men gewoon tégen datgene, wat het kabinet aan het doen is. En daar ligt de eigenlijke kwestie. De afgelopen weken is duidelijk geworden dat de acties een grimmig polidek karakter dragen.

Vooropgesteld zijn, dat het voor niemand leuk is te moeten inleveren en dat onbehagen daarover begrijpelijk is, waarbij ook de vraag mag worden gesteld of de inleveringen evenredig en naar draagkracht verdeeld worden onder de bevolking. Maar de gesprekken in de straat maakten duidelijk, dat het kabinetsbeleid als zodanig inzet vormde voor de acties. Er is een kabinet dat eindelijk eens regeert. En dat roept scherpe pro's en contra's op.

Ik heb mensen ontmoet - en velen zal het óók zo zijn vergaan - die flink gedupeerd waren door de stakingen en die desniettemin hoopten dat de regering voet bij stuk zou houden. Hoorde men echter mensen uit het kamp van hen, die oppositioneel zijn ten opzichte van het regeringsbeleid, dan moest er 'alle begrip' (drs. J. den Uyl, fractieleider van de PvdA) zijn voor wat nu gebeurde. En stakingsleiders-met-de-grote-mond hebben deze oppositie aangescherpt met hun opruiende taal.

En daarom, waar vielen de beslissingen?

Was het niet de linkse oppositie, die de acties domineerde? Op zich is het natuurlijk al zó dat, wat de PTT betreft de vitale knooppunten voor de bestellingen de grote steden zijn en dat daar de actie-bereidheid het grootst was, terwijl diezelfde steden (met name Amsterdam) de centra van links zijn. Hebben de gemeenten en de streken, waar géén actie-bereidheid was, alleen daarom al niet onder de politieke druk van links gestaan?

Ik denk evenwel dat we de lijnen nog wat door moeten trekken. Heeft b.v. het CNV wel voldoende weerstand gehad tegen de fanatieke geluiden van Van der Scheur? Laatstgenoemde is toch de man die de 'geschiedenis' in zal gaan vanwege de mond, die hij opzette om de acties te stimuleren? Ik weet best dat er CNV-leiders waren, die dapper hun toontje bliezen tegen de harde taal van de andere kant in, omdat ze beseften dat door deze acties aan het land en de economie van dit land grote schade werd toegebracht. Maar anderzijds is het tekenend voor de situatie dat het CNV de afge­lopen weken - zoals ik in een radiouitzending hoorde - vele duizenden leden heeft verloren. Heeft het CNV toch onvoldoende beseft, dat velen van haar leden, ondanks ook hun moeite met het inleveren van drie procent, niet gediend zijn van de goedkope slogans van het FNV en daarom politiek de acties afwijzen?

Wat is democratie?

We staan intussen vandaag wel heel bijzonder voor de vraag wat democratie nu eigenlijk is. Letterlijk is het 'regering door het volk'. Maar zulk een volksregering heeft zich gelukkig in ons bestel tot heden voltrokken via het parlement. De meerderheid (daar) beslist, omdat het parlement door het volk gekozen is. Dan nog kan men de vraag stellen of, als het gaat om principiële vragen, de waarheid beslist wordt bij de gratie van 'de helft-plus-één'. Maar gegeven onze parlementaire democratie zal de democratie daar gestalte moeten krijgen. Ging het intussen bij de kwestie van de drie procent om zulk een principiële vraag? Als ons parlement dan ook enkele malen zich achter het regeerbeleid stelt, dan worden de regels van de democratie met voeten getreden als daarna actieleiders toch anders willen.

Mient Jan Faber

Niet onduidelijk heeft zich dezer dagen over de parlementaire democratie uitgelaten Mient Jan Faber van het IKV. Hij heeft gezegd dat de democratie 'om zeep' gebracht wordt door het huidige kabinet en door het parlement. Hij zei dit in het kader van een bijeenkomst van 400 IKV-kernen in Amersfoort over de plaatsing van de kruisraketten in Woensdrecht. Hij pleitte voor een blokkade van Woensdrecht als plaatsing een feit wordt.

Want... het parlement pakt niet op wat er in de samenleving op dit punt gedacht wordt. En - en passant - noemde hij er toen de sociaal-economische kwestie bij. Mient Jan Faber, die zelf horende doof is voor andere geluiden in de samenleving, meent dat wat de linkse vredesbeweging wil en ook wat sociaal-politiek links wil 'moeders wil-en-wet' is.

Natuurlijk moet ook in het parlement beslist worden. En natuurlijk brengen dan slechts 150 parlementsleden hun stem uit naar eer en geweten - namens veertien miljoen Nederlanders. Maar wat wil Faber? Wil hij dat ze hun stem uitbrengen namens een half miljoen Nederlanders? Hij begrijpt het best waarom ik dit aantal noem.

We zullen vandaag moeten weten wat we aan elkaar hebben als het gaat om de vraag wat democratie is. Als Faber c.s. idealen boven rechtsregels stellen, dan kunnen we nog even vooruit. Want wat is dan het parlement nog waard? Al realiseer ik me heel goed dat idealen - ook theocratische, Mient Jan! - wel eens uiterst kritisch kunnen staan op wat parlementariërs bekokstoven. Maar dan hebben we altijd nog een rechtstaat om tot een vergelijk of géén vergelijk te komen.

Zo geldt dit ook voor de sociaal-politieke acties van vandaag. Naar mijn stellige overtuiging.

Het waren vreemde weken, waarin we toch weer een ervaring rijker werden. De vraag blijft b.v. ook over hoe schadelijk het nog niet zo oude stakingsrecht voor ambtena­ren is voor de samenleving als geheel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen