Boekbespreking

Dr. B. Rietveld en ds. W. v. d. Linden: Onder vier ogen; Uitg. Buyten en Schipperheyn, Amsterdam 1983. Prijs ƒ 24, 90. We hebben hier voor ons een zgn. Telos-boek.

Onder deze naam brengt een groep positiefchristelijke uitgevers boeken op de markt, die 'doelgericht' gn bijbels georiënteerd zijn, aldus de aankondiging. In het voorwoord zeggen de schrijvers dat 'onder vier ogen' nog altijd de beste methode is om elkaar goed te leren kennen. Dit is ook zo tussen God en ons. Daarom moeten we luisteren naar wat God in de Bijbel tot ons zegt. Want in de schetsen, die gegeven worden is dit het belangrijkste, dat God zelf in de Bijbel spreekt, ons tegemoet komt en zijnerzijds ons zoekt.

Het is uitdrukkelijk de bedoeling van de schrijvers dat de lezers zélf de Bijbel ter hand nemen en deze gaan lezen. We worden naar heel wat bijbelteksten verwezen. Gemeend wordt dat het het beste is de gevonden teksten zelf te gaan noteren en uit te schrijven. We merken dus dat dit boek ons niet voorgelegd wordt om het eens eventjes door te lezen. Neen, we worden zelf aan het werk gezet, we moeten de Schrift onderzoeken, er goed naar luisteren, naspeuren wat God ook nu tot ons zegt. Alleen zo kunnen we met vrucht met het hier gebodene bezig zijn. Zo kunnen antwoorden gevonden worden op vragen die juist ook in onze tijd springlevend zijn, vragen over God, onver onszelf, over geloven, over de Bijbel enz.

De inhoud is verdeeld over een zevental hoofdstukken: a. Geloven, b. De aanvechting van het geloof, c. We kijken naar onszelf, d. We kijken naar God, e. We kijken naar Christus, f. God met ons door de HeiUge Geest. Ieder hoofdstuk is weer in meerdere schetsen, met een opschrift, verdeeld. Om een voorbeeld te noemen bijv. c.: De Tantalus-kwelling. Lichaam en ziel, De waarde van een mens. Zonde, Genade.

Wie met het oog op de situatie van vroeger en ook nu Gods Woord wil horen kan met dit boek uitstekend aan het werk. We moeten dan wel bereid zijn er wat tijd aan te geven - is het dat niet waard? - en er serieus mee bezig zijn. Het is een uitnemende zaak dat de schrijvers ons zélf de Bijbel willen laten lezen en onderzoeken om in deze weg Gods stem te horen. Neem daartoe dit boek ter hand en neem er de tijd voor. Het is ook uitstekend geschikt om in groepsverband, in allerlei kringen, te lezen, te onderzoeken en te bespreken. Of er dan geen vragen overblijven? Jazeker. We kennen slechts ten dele... En met de schrijvers zeggen we, als ze het over Gods liefde en almacht hebben, er mogen wel enige vraagtekens overblijven. Een veelgehoorde vraag is: Kun je na Auschwitz nog geloven? In verband hiermee dacht ik aan wat ik iemand hoorde zeggen die zelf in gevangenissen en kampen gezeten heeft: juist na dit alles kun je geloven, want we hebben ondervonden dat God Zelf er bij was en ons kracht verleende.

Een paar vragen zijn er wel. Gaat Jezus niet wat meer op de eeuwige straf in dan de schrijvers het doen voorkomen? Is het bij de stokbewaarder alleen maar angst omdat hij bij zijn werk fout geweest is, is het bij de verloren zoon ook juist niet: ik heb gezondigd en ben niet meer waard..., 't was bij de moordenaar toch niet maar angst alleen? (Zie blz. 65-68).

Wanneer het gaat over de Heilige Geest zou wat meer ook het 'ontdekkende' en 'toepassende' werk der Geest aand e orde kunnen komen bij het 'ontstaan' in het geloof en de leiding des Geestes.

Tenslotte: zou er bij 'onder vier ogen' ook geen plaats hebben moeten zijn voor de prediking in de samenkomst der gemeente en van de sacramenten? Vragen waaruit mijn grote belangstelling en waardering voor dit boek kan blijken, ook met betrekking tot wat gezegd wordt over zonde, genade, verzoening, abortus, euthanasie, de Schrift - Neem dit boek en ga er mee 'aan het werk'.

W. van 't Spijker: Luther, Belofte en ervaring; Oosterbaan en Le Cointre, Goes, 1983, 256 blz., ing. ƒ27, 75; geb./29, 75.

Een bijzonder mooi boek, dat wij met smaak hebben gelezen en van harte aanbevelen. De schrijver van het boek zal ik nauwelijks aan de lezers van ons blad behoeven voor te stellen. Ik veronderstel dat bijkans ieder weet dat dr. Van 't Spijker hoogleraar is aan de Theologische Hogeschool van de Christelijke Gereformeerde kerken te Apeldoorn.

Het boek bestaat uit 20 hoofdstukken, waarvan de eerste 10 biografisch van aard zijn en de tweede 10 theologisch, of als men wil: dogmatisch. Niet het héle leven van Luther wordt verhaald; het zijn meer belangrijke momenten daaruit. Zij houden op bij de Coburg, 1530.

Het eigenlijke thema van het boek 'belofte en ervaring' komt in deze eerste 10 hoofdstukken zo nu en dan, niet doorlopend, aan de orde. In het tweede gedeelte van het boek is dat heel anders. Welk stuk uit Luthers theologie ook behandeld wordt, het heeft steeds alles te maken met het 'Woord' of met de 'belofte' en met het 'geloof' en dat geloof is een geloof dat ervaren wordt.

Het boek is geschreven met grote piëteit voor Luther; ook daar waar de auteur de hervormer niet volgen kan. De kritiek op Luther (130v) ontbreekt niet, maar is gematigd. Bijzonder boeide mij het hoofdstuk over 'Verkiezing en belofte'. Ik wil eerlijk bekennen dat ik daarbij echter wel een paar vragen overhield. Prof. Van 't Spijker zegt dat er bij Luther een 'steeds nauwere relatie' tussen verkiezing en belofte gekomen is (156). Ik zou willen vragen: Hoe zit het precies met die 'relatie'; dat is me nl. niet geheel duidelijk geworden. En verder, dreigde niet bij Luther de verkiezing in de belofte op te gaan? Het spanningsvolle, vaak zelfs paradoxale in Luthers theologie komt in dit boek goed tot uitdrukking. En men kan ook zeggen het diep 'geestelijk' karakter van Luthers theologie.

Luther wordt - terecht - niet geschetst als een ervaringstheoloog, want zijn geloof was geheel betrokken op hetgeen buiten ons is in Christus Jezus, maar dat geloof was niet een geloof zonder ervaring (bevinding), integendeel.

Ik meen dat velen die met allerlei problemen zitten over de heilstoeëigening er goed aan doen, door middel van dit boek, zich eens met Luthers prediking en pastoraat bezig te houden. Zij hebben hierbij in de auteur van dit boek een goede maar ook prettig schrijvende gids. Het boek is bovendien fraai uitgegeven, met vele treffende afbeeldingen en op goed papier. Kortom, naar mijn gevoelen: een boek van blijvende waarde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen