Boekbespreking

Niet alleen ja en amen, door D. SöUe en F. Steffensky .

Bij ten Have te Baarn is verschenen van de hand van Dorothee Sölle en Fulbert Steffensky: 'niet alleen ja en amen, een boek voor jonge mensen'. Het is een vertaling van de duitse uitgave (1983): 'Nicht nur Ja und Amen, Von Christen im Widerstand', prijs: ƒ 14, 90. Het boekje is bedoeld als hulpmiddel bij de geloofsopvoeding van jongeren en raakt dus ook de catechese. In 112 bladzijden worden 16 kernbegrippen besproken, namelijk gerechtigheid, zonde, genade, wonder, schepping, vrijheid, gebed, navolging, geloven, kerk, eeuwig leven, rijk van God, kruis, God, opstanding, vrede. De informatie is creatief, en bestaat uit een combinatie van een bijbelgedeelte en een aktueel gebeuren. De begrippen krijgen een sterk politieke invulling, vanuit linkse ideologie. We begijpen het verlangen van de auteurs naar een betere wereld. Maar de weg, die zij daartoe wijzen zal nooit tot die betere wereld brengen. Het is de weg van de zelfverlossing, waarbij het kruis van Christus wordt omgebogen tot een 'symbool van onbaatzuchtige revolutionaire liefde' (blz. 92). De Bijbel leert, dat niet wij mensen, maar God een nieuwe hemel en aarde zal scheppen, waarop gerechtigheid wonen zal.

W. Verboom

Tussen kansel en leslokaal.

Ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de Raad v. d. Zaken van Kerk en School van de N.H. kerk in 1982 is bovenstaande publikatie verschenen, met als ondertitel: Beschouwingen over de relatie Kerk en School. Het boekje is uitgegeven door de Prot. Stichting Lectuurvoorziening te Voorburg (Parkweg 20a). De prijs; ƒ 6, 50. Bij 10 of meer ex. ƒ 5, 25. Het aantal blz. is 48. Na een voorwoord van B. Buddingh als wnd. voorzitter van de Raad en een overzicht van het boekje door A. W. Sliedrecht volgen vijf verhandelingen over de verhouding Kerk en onderwijs. Allereerst feliciteert ds. A. C. Hofland de Raad namens de geref. kerken (9-14). Daarna schijft prof. dr. L. Leertouwer over 'Waarnemingen op het schoolplein' (15-20), waarin hij pleit voor een cultuurpolitieke taak van de kerk. Verder schrijft prof. dr. P. Roest over 'Noodzakelijke vernieuwing'. Hij stelt dat de taak van de Raad om het onderwijs te kerstenen mislukt is. Laat de Raad blijven, maar met een nieuwe naam en nieuwe statuten, waarin i.p.v. de kersteningstaak, dialoog en dienst een nieuwe leidraad vormen. Vervolgens schrij|t prof. dr. W. E. Verdonk over 'Perspectief, de nieuwe mens' (27-33). De afbraak van het christendom in het westen is begonnen met de ontdekking van het kind. Het is niet onze taak om christelijke waarden in stand te houden, maar om tot de zelfschepping van de nieuwe mens te komen. Dialoog en waarheid als einddoel vormen hierbij het spoor. Tenslotte schrijft drs. R. H. Wissink (voorzitter van de Raad van 1979-1983) over het thema: 'Is er nog toekomst voor een Raad voor Kerk en School'? (35-39). Radikaal wijst hij alles wat naar kerstening zweemt van de hand. De paedagogiek dient bevrijd te worden van de theologie (J. A. v. d. Ven) en de Raad dient opgeheven te worden. In een uitleiding van A. W. Sliedrecht zwakt deze het radikale standpunt van Wissink af, maar gaat overigens in menig opzicht met de nieuwe denkbeelden over Kerk en onderwijs mee. het boekje laat het gezicht van de Raad na veertig jaar zien. Helaas laat zij zich bij haar taak niet leiden door de openbaring, maar door de ervaring. De secularisatie is nu eenmaal een feit. Niet de norm van de Schrift, maar de dialoog in het verwereldlijkte onderwijs geeft de toon aan. Vergelijken we deze visie met de opdracht aan de Raad, zoals omschreven in Ord. 5 van de kerkorde, dan constateren we een breuk. De missionaire roeping ontbreekt. De titel: Tussen kansel en leslokaal is onjuist gekozen, daar we bij het woord kansel mogen denken aan het Woord, dat een normerende boodschap van verzoeking door Christus en verlossing van de macht van het kwaad bevat. Deze normerende boodschap heb ik niet gelezen. Jammer. De illustraties vind ik onvolwassen. (Moet dat nou, als je veertig jaar bent? ) Als de Synode deze publikatie serieus neemt, dient hij de Raad terug te fluiten.

W. Verboom

Ds. J. V. Amstel: Om 'Amen' op te zeggen; uitgeverij Boekencentrum B.V.'sGravenhage, 184blz., f 24, 90.

In een 'Ter inleiding' wijst de schrijver er op dat dit boek in de eerste plaats bedoeld is 'voor persoonlijk gebruik tot opbouw van het geestelijk leven'. Als zodanig wil het dan ook gelezen zijn. Maar vervolgens kan het ook dienst doen in allerlei kring-en verenigingswerk. Wordt het hiervoor gebruikt dan wordt door ds. Van Amstel in overweging gegeven om telkens een aantal hoofdstukken, dat voorafgegaan wordt door een verwijzing naar (een gedeelte van) een Zondag van de Heidelbergse Catechismus, ineens te bespreken. Bijbelgedeelten worden aangegeven voor verdere studie. Ook zijn achter in het boek enkele discussie-vragen opgenomen voor elk hoofdstuk.

Na in enkele hoofdstukjes Zondag 45 uit de Heidelbergse Catechismus behandeld te hebben gaat de schrijver het 'Onze Vader' aan de hand van de Heidelberger voor ons bespreken. Het trouw meelevende lid van de gemeente zal veel 'bekends' in dit boek tegenkomen. Daarmee bedoelen we echter beslist niet te zeggen dat dit veel 'overbodigs' zou zijn. We zijn het nl. met de schrijver eens dat we geen dag zonder gebed kunnen en dat blijvende bezinning op het gebed nodig is. Zowel persoonlijk, als ook in kring-of verenigingsverband. Duidelijk en overzichtelijk komen vele aspecten van het gebed onder onze aandacht. Daarom is dit boek èn voor persoonlijk gebruik èn voor gemeenschappelijk gebruik goed te gebruiken en bevelen we het graag aan. Mocht er nog eens een herdruk verschijnen of geeft ds. Van Amstel in artikel of boek nog eens wat uit over het gebed dan zou toch overwogen kunnen worden een hoofdstukje op te nemen over 'Kerk en Koninkrijk' (zie blz. 88) en zou ook het zogenaamde 'onverhoorde' gebed eens apart kunnen worden behandeld en uiteengezet kunnen worden wat er mee wordt bedoeld en welke de oorzaken zijn van zo'n 'onverhoord' gebed.

Jac. Vermaas

J. T. Nielsen, Het Evangelie naar Lucas II (Predikant van het Nieuwe Testament), 303 blz. ƒ 67, - (bij intekening ƒ 60, - ), Callenbach, Nijkerk 1983.

Met de verschijning van het tweede deel van Nielsens commentaar op het Evangelie van Lucas is deze serie, die voor de oorlog begonnen is, voltooid. De vele drukken en herdrukken laten zien dat deze serie in een behoefte voorziet. Ook dit tweede deel van de commentaar van Nielsen bevat vele stimulansen voor de prediking. Uitvoerige noten informeren de gebruiker en wijzen de weg naar verdere studie. In 16 vers 16 tekent Nielsen Johannes de Doper als drempelfiguur. Ik heb hier een verwijzing en bespreking van het bekende artikel van Kümmel over deze tekst gemist. Met Kümmel en in tegenstelling tot Nielsen ben ik van mening dat we het van toen af inclusief moeten opvatten en dat Lucas Johannes rekent tot de tijd van het Koninkrijk. Ten aanzien van Luc. 16 vers 19 tot 31 mis ik node een bespreking van Noordmans' Zondaar en Bedelaar, wat in een op de prediking gerichte commentaar m.i. niet had mogen ontbreken. De auteur is hier erg summier en wijst alleen op het zinvolle van Lazarus' naam. Bij Luc. 13 vers 35 valt op de verwijzing naar Rom. 11 vers 15 en 25 tot 32. Er blijft de mogelijkheid van bekering tot Jeruzalem. Is dit alleen maar een mogelijkheid? Bij Luc. 22 vers 19 tot 20 sluit Nielsen zich aan bij hen die de langere tekst verdedigen. Luc. 20 vers 20 tot 26 wordt door Nielsen in die zin uitgelegd dat z.i. wel een positieve waardering voor de overheid naar voren komt, maar tegelijk een kritisch element niet ontbreekt. De invulling van het begrip 'theocratie' op blz. 157 is m.i. aanvechtbaar. Is de bijbels verstane theocratie niet de beste waarborg tegen een totaHtair regiem? Ik volsta met deze enkele opmerkingen. Er zou meer te noemen zijn. Maar duidelijk mag zijn dat met name voor de preekvoorbereiding en de bijbelstudie de commentaar van Nielsen goede diensten kan bewijzen. Het is geen geringe prestatie om. in deze tijd een commentaar te publiceren die uit de veelomvattende literatuur een verantwoorde keus doet. Schrijver en uitgever verdienen onze dank. En niet in de laatste plaats een hartelijke gelukwens aan de redactie en de uitgever dat dit grote werk voltooid is.

A. N.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen