Globaal bekeken

In de GZB kalender van dit jaar troffen we het volgende niet onaardige gedicht over het wel en wee van de candidaat, die predikant wordt in zijn eerste gemeente (overgenomen uit. 'De Wekker').

'Hij is misschien net vijfentwintig jaar
en spreekt voor 't eerst het Woord des Heeren.
De professoren zeiden: "Jij bent klaar...
nou een beroep, dan ga je 't maar proberen..."
En eind'lijk is de grote dag gekomen,
waarop hij voor zijn kudde staat!
Hij heeft 't beroep wat aarz'lend aangenomen;
je bent niet veel - al ben je candidaat...
De intreepreek - produkt van vele weken -
is van het wond're ambt het argeloos begin.
En tussen God en 'n kudde vol gebreken
staat dan de preekstoel met dit kind erin.
De tegenstemmers knikken wijs met hunne hoofden
en praten nog wat na, boos momp 'lend op de stoep:
Het kwam wel uit, wat zij de kerkeraad beloofden:
dit kon niets zijn: hij had maar één beroep...
Daar heb je 't al. Zij hebben 't wel geweten.
Wat zei ik je? Daar zit je met die vent...
Het mannetje wordt hier bij ons voorgoed vergeten
Wat wonder ook - hij heeft maar één talent.
En 's avonds thuis bidt 't kleine domineetje
heel lang en heel eerbiedig voor zijn bed:
O God, ik leer het nooit! Help m' alstublieft een beetje,
opdat ik zie en weet, waar ik mijn voeten zet.'

***

In de kerkdienst heeft de predikant het voor het zeggen. Tegengesproken wordt hij nooit, hoewel... Onder de dominees uit de kring van de Kruisgezinden ('Kruisdominees') nam ds. C. v. d. Oever een markante plaats in. Hier volgt het bekende verhaal van wat hem in één van zijn diensten overkwam, zoals ds. A. H. Algra het beschrijft in zijn 'Pastorale notities in het blad Opbouw, orgaan van de Nederlands Gereformeerde Kerken. Ook wat ds. Algra er nog aan toevoegt geven we door.

'(...) ds. C. v. d. Oever, een groot man in die kring, maar zijn huwelijk is geen succes. Op een dag preekt hij sterk autobiografisch; hij kan heel z'n hart erin leggen, als hij in vlammende woorden schildert hoe achterdochtig een vrouw kan zijn, hoe veeleisend, hoe weinig toeschietelijk en inschikkelijk. Hij wil wel alle mannen troosten, die een zwaar kruis te dragen hebben, zoals ook hij, en hij kan inderdaad alle mannen met een lastig "wijf" de troost meegeven, dat God al die wijven wegrapen zal en dan zullen de verdrukten bevrijd zijn. Op dat moment roept Kaatje v. d. Bil uit Schiedam en huisvrouw van ds. v. d. Oever met snerpende stem door de kerk: "Dat zou je wel willen, lelijke smeerlap!"

Zo heeft Abigail ook in het openbaar haar man voor een dwaas uitgemaakt. Nabal heet hij en een dwaas is hij.

In heel wat verhevener situaties zijn andersoortige interrupties in de kerk gehoord: in de jaren vóór de doleantie (1886) kwam het in Amsterdam enkele malen voor, dat de ouderling van dienst meteen na de preek tot de gemeente riep, dat de preek die "deze predikant zojuist gehouden heeft, niet uit God maar uit de duivel is" of woorden van dergelijke strekking.

In een gemeente, waarin slechts weinigen van de belijdende leden avondmaal vieren, sprak de predikant "nodigend" en toen stond er iemand op, die luid riep: "Dominee, van u zou ik dus mogen aangaan, maar als ik het deed, wat zouden zij dan zeggen? " waarbij hij naar de ouderlingen wees.

Toen de Heere Jezus in een synagoge sprak, begon er iemand te roepen die een onreine geest had. Die man had zich waarschijnlijk altijd koest gehouden als de plaatselijke rabbi preekte. Toen Jezus sprak, kon hij niet stil blijven.

Niemand, geen dominee en geen gemeente, zit te wachten op interrupties tijdens of na de preek. We zijn daar niet op ingesteld en 't is niet altijd goed, als er iets geroepen wordt. Maar er is tussen prediker en luisteraar wél een raakpunt geweest. Wat gezegd werd, sloeg in als de bliksem en daar twijfel je wel eens aan, tijdens een kerkdienst: of het wel ergens iemand raakt.'

***

'Amsterdamse cijfers' een uitgave van de afdeling statistiek van de gemeente Amsterdam. Hier volgen enkele getallen over 1982.

• De bevolking liep terug met 13.500 personen.

• Het percentage alleenstaanden bedroeg 34.

• Het aantal huwelijkssluitingen daalde (van 7826 in 1950) tot 3133.

• Per dag werden negen huwelijken gesloten en acht ontbonden.

***

Tenslotte willen we hier de aandacht vestigen op twee lezenswaardige uitgaven. De Stichting Hervormd Diakonale Gezondheidszorg Goeree-Overflakkee gaf een 'Gids geestelijke verzorging H.D.G. Sommelsdijk' uit uitgegeven namens de geestelijke verzorging, ds. J. T. Cazander en ds. W. H. van Kooten (adres: Kon. Julianaweg 59, 3245 KA Sommelsdijk).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen