Boekbespreking

Dr. J. Verkuyl, Gedenken en Verwachten, Menioires, 348 biz., ƒ 43, 50. Kok, Kampen, 1983.

Na een zekere drempelvrëes overwonnen te hebben heeft de auteur aan het verzoek van vakhistorici en collega's in de missionaire arbeid voldaan om een selectie te geven uit allerlei levensherinneringen en belevenissen, ontmoetingen met mensen en gebeurtenissen waar hij nauwbij betrokken was. De titel geeft de diepste bedoeling weer van de schrijver: Het gedenken van Gods daden is vol van de verwachting op Gods toekomst. De periode die Verkuyl beschrijft strekt zich uit vanaf zijn kinderjaren tot op heden. Ter sprake komen de jeugdjaren, de studie aan de middelbare school én de V.U., het predikantschap in Laren, de arbeid als studeiitenpredikant, het werk in Indonesië, voor, tijdens en na de tvveede wereldoorlog, de kam-pherinneringen, de Indonesische kwestie, de  deelname aan de lectuurdienst en de opleiding, het werk bij de Nederlandse Zendingsraad en het hoogleraarschap aan de V.U. In een 'Hoofdsom' vat hij samen, wat voor hém de voornaamste lessen zijn die uit zijn levenservaringen af te leiden zijn. Een dergelijk boek, zo boordevol met persoonlijke impressies en lotgevallen laat zich niet zo gemakkelijk recenseren. De lezer wordt zo'n 330 blz. lang betrokken in het verhaal van iemands leven. Dan is het zaak de betrokkene uit te laten spreken en het gehoorde te verwerken en er je winst mee te doen. Hier en daar zou je vragen willen stellen, verduidelijking en opheldering willen vragen, maar als het verhaal ten einde is, is de hoorder onder de indruk yan het vele niet alleen, maar voor alles van wat het betekent bezig te zijn in de dienst van Gods Koninkrijk. Graag wil ik dan ook een aantal indrukken doorgeven die bij mij achterbleven na lezing van dit rijke boek. Allereerst ben ik getroffen door de belijdende toon die uit vele bladzijden spreekt. Hier is een man aan het woord die getuigenis aflegt van de betekenis van het Evangelie'voor enkeling en samenleving, van de kracht van het Evangelie en de verrassing van Gods genade die deuren opent waar wij dat niet voor mogelijk houden. Men leze de indrukwekkende stukken over de periode in de Jappenkampen doorgebracht, over de betekenis van d^ louteringvoor het geloofsleven eri de kracht van het gebed. Voorts laat het boek de indruk na van een zeer actief, M'erkzaam leven. Een overstelpend aantal boeken, artikelen, nota's en verslagen op velerlei terrein zijn door Verkuyl gepubliceerd. Aan vele vergaderingen, conferenties en besprekingen nam hij deel. Zending, evangelisatie, ontwikkelingshulp, geloofsleer, ethiek, het Marxisme, Dostojevski, het racisme, het óorlogsvraagstuk, het diakonaat zijn de steeds terugkerende thema's in Verkuyl's werk geweest.

Met vele mensen, bekende en onbekende figuren heeft Verkuyl contact gehad. De foto's die hij geeft van belangrijke persoonlijkheden uit kerk en zending, politiek en universiteit maken het boek ook biografisch waardevol. Ook hier geeft Verkuyleen verantwoording van zijn voorkeur voor een alomvattende benadering in de mededeling van het Evangelie, waarbij het hart van het Evangelie, nl. het winnen van mensen voor Christus en het binnenleiden binnen de gemeenschap van de gemeente toch centraal blijven staan en zijn blijven staan in al de jaren van zijn leven.

In die zin is Verkuyl een zendingsman die een breed-gereformeerde aanpak heeft willen combineren met een oecumenische gerichtheid. Het boek ademt een zeer synthetische geest. Soms vraag je je af of de auteur niet teveel lijnen wil verbinden, als hij met instemming theologen vermeldt wier denken soms haaks staat op de eigen intenties van Verkuyl. De winst is dat Verkuyl gedurende heel zijn leven bij al zijn werk steeds weer gepoogd heeft bruggen te bouwen, kloven te dempen en polarisaties tegen te gaam Deze dienst der verzoening is waardevol, juist in een tijd waarin we verscheurd worden door felle tegenstellingen. Wie de auteur kent uit andere publicaties weet van zijn grote bélangstel-Hng vQor sociaal-politieke ethische vragen. Die belangstelling komt ook in dit boek naar voren (Indonesische kwestie, Zuid-Afrika, Vietnam, Vredesberaad). Ik heb me afgevraagd of de tekening van Sukarno niet te positief is, maar ben te weinig bekend met de details om deze vraag te beantwoorden. In het hoofdstuk over het Vredesberaad heb ik gemist een analyse van de huidige ontwikkelingen binnen het IKV, terwijl ik me ook afvraag of men ten aanzien van de christenen uit de eerste eeuwen kan spreken van een 'politieke diakonia'? Kan men dit begrip uit de 20ste eeuw zo maar toepassen op de totaal andere verhoudingen in het Romeinse rijk waar de christenen politiek juist geen invloed konden uitoefenen? Kenmerkend voor dit boek is de scherpe aanwijzing van elke vorm van dictatuur waarbij met name tegen het Marxisme-Leninisme scherp positie gekozen wordt. De verleiding is groot om uit dit boek te gaan citeren. Ik zal dat niet doen. De lezer oordele zelf. Het is een rijk boek waarbij de.persoonlijke levensgeschiedenis verweven is met de geschiedenis van Gods kerk en Gods wereld. Het is dan ook een boeiend tijdsdocument. En bovenal vind ik het een bemoedigend boek, bemoedigend om dat het ons spreekt van de opdracht en de belofte, de verlegenheden van mensen en de gelegenheden van God, de kracht van het geloof dat zich verlaten mag op het woord van Hem die gekomen is om zondaren te behouden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen