Spraak en lip

Op zoek naar het hebreeuwse spreken over de mens als talig wezen hebben we de vorige keer het woord 'lasjoon', vertaald met taal, spraak en tong, aan de orde gesteld. In het oude testament komt daarnaast een andere term voor, die het verschijnsel taal betreft, nl. 'safah'. Dit woord wordt gewoonlijk met 'spraak' of 'lip' vertaald. Bij 'safah' gaat het niet zozeer om het formele, om de klanken, maar veeleer over de inhoud. We lezen b.v. dat God spreekt: 'Gewisselijk, dan zal Ik tot de volken een reine spraak wenden opdat zij allen de Naam des Heeren aanroepen...' (Zef. 3 : 9). Opmerkelijk in deze tekst is, dat de volken, met hun verschillende talen, een gelijke 'spraak' zullen hebben. Daarin gaat het niet over de klanken, maar de inhoud nl. de dienst aan God.

In Spr. 12 : 19 staat 'een waarachtige 'lip' ('safah') tegenover 'een valse tong'. Ook hier weer gaat het niet om de klanken, maar om de betekenis in een heel speciaal opzicht: om de vraag nl. of het gesprokene, waarheid is, of leugen. Verschillende keren staan 'safah' en 'lasjoon' als parallel-woorden in een tekst: Jes. 28 : 11: 'belachelijke lippen'... 'andere tong', Jes. 33 : 9: 'diep van spraak'... 'belachelijke tong', Ez. 3 : 5-6: 'diep van spraak'... 'zwaar van tong'. In deze plaatsen heben we bij beide termen vooral aan het inhoudelijke te denken, al is daarbij het klankaspect niet uitgesloten. Vorm en inhoud worden b.v. in de genoemde tekst uit Jes. 33 : 19 nader uitgewerkt: het 'stuurse volk'... 'dat zo diep van spraak is dat men het niet horen kan, van belachelijke tong, hetwelk men niet verstaan kan'.

Gebrek aan communicatie

Vorm met inhoud wordt eveneens bedoeld in Ps. 81 : 6: '... een spraak die ik niet verstond'. Het gaat niet alleen over een ander talig systeem, maar ook over het gebrek aan communicatie daardoor. Hetzelfde vinden we in Jes. 19 : 18: 'Te die dage zullen er vijf steden in Egypteland zijn, sprekende de spraak van Kanaän, en zwerende: de Heere der hierscharen'; met name de laatste bijzin geeft aan dat het bij de 'spraak van Kanaän' niet zomaar om hebreeuws gaat, maar om de taal waarin Israels God geëerd wordt.

Spraak als relatie

Het voorgaande samenvattend, kunnen we zeggen, dat de term 'safah' met name wijst op de inhoudelijke kant van het taalgebruik, om de communicatieve relatie. Daarin is uiteraard de klank-kant niet buitengesloten, maar die staat erin niet centraal. Een 'safah' hebben betekent vooral: één betekenisgeheel bedoelen, desnoods op verschillende wijzen verklankt.

Twee polen

Als we in verband met het verschijnsel taal de termen 'lasjoon' en 'safah' vergelijken komt het beeld van de twee polen van één as voor ogen. Bij beide termen gaat het om één verschijnsel, taal. Bij 'lasjoon' staat de klank, in sterke mate gevormd met de tong, voorop; daarachter schuilt de betekenis. Bij 'safah' staat de inhoud, meegedeeld via de mimiek van de lippen, voorop; die inhoud ligt vast in klank! De twee aspecten zijn onlosmakelijk verbonden, ze kunnen echter wel worden onderscheiden.

De waarheid

Tenslotte, in het hebreeuwse spreken over de taal gaat het over vorm en inhoud, klank en betekenis, weliswaar, maar voortdurend speelt de vraag naar de waarheid mee. De mens kan spreken en betekenen, uiten en weergeven, maar is, erg genoeg, op unieke wijze in staat tot leugen en bedrog. 'Uw woord is de waarheid' kan alleen gelden voor Gods spreken. Scherper nog. God is 'geen mens, dat Hij liegen zou'. Door het accent op de vraag naar het waarheidsgehalte van het menselijk taalgebruik, wordt de mogelijkheid tot liegen en bedriegen nadrukkelijk onderstreept.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen