Boekbespreking

Chris van Ede (pseud; ): 'Polen Tussen Twee Polen', uitg. T. Wever, Franeker 1983, 176 pag, , ƒ 22, 50.

Met als ondertitel 'IndruJcken uit een land in tweestrijd' verscheen dit boek van de hand van een schrijver, die het dagelijks leven in Polen aan den lijve ondervond. Tijdens zijn verblijf aldaar deden zijn brieven uitzien naar de verschijning van een boek als dit. Het leest gemakkelijk en boeit van het begin tot het einde. Op een anekdotische manier geeft het toch een helder inzicht in alles wat het poolse volk beweegt, verdrukt en verdeelt. Het boek bestaat uit drie delen:1. Belegerd leven, 2. Dagelijks leven, 3. Kerkelijk leven. Ontdaan van allerlei romantiek beschrijft het duidelijk wat het betekent om in een communistische staat te leven. 'Mensen zijn het materiaal waarmee het systeem zichzelf in stand houdt', schrijft de auteur. Hij vertelt over de armoede van de doorsnee burger, de willekeur van hogere en lagere autoriteiten en de overal aanwezige invloed van de rooms-katholieke kerk. Uitgebreid komt de staat van oorlog ter sprake, vergezeld van de commentaren van de burgers en de manieren waarop zij de bepalingen van de overheid wisten te ontgaan. Zijn boek verraadt liefde tot het poolse volk, waarmee de schrijver zich nauw verbonden voelt. Als een vriend toont hij ook de feilen van dit volk: de kleine heroïek, de interne verdeeldheid, de neiging om overal en altijd te sjoemelen. We krijgen een inzicht in het dagelijks leven van stadsmensen, boeren en studenten, compleet met een beschrijving van de vele kleine zorgen, die toch voor de betrokkenen groot zijn. Op verschillende plaatsen, maar vooral aan het einde van het boek komt de rooms-katholieke kerk ter sprake. Het is geen verheffend beeld, dat ons geschilderd wordt. Soms dacht ik aan toestanden, die Luther diep ontgoocheld uit Rome deden terugkeren. Routine, geldzucht en massaliteit beheersen het godsdienstig leven. De sacramentele opvatting van de rooms-katholieke kerk blijkt hier diepe sporen te trekken. Helaas is de stem van de reformatie in Polen uiterst zwak, hoewel de schrijver ook hierover het nodige weet te vertellen. In zijn beschrijving van de hervormde kerk merkt hij op, dat deze als één van de weinige hervormde kerken een bisschop heeft (blz. 164). Daarbij kan verwezen worden naar andere hervormde kerken in Oost Europa, die ook een bisschop hebben. Waarom wordt de hervormde kerk niet hervormd, maar gereformeerd genoemd? Dit is maar een zij-opmerking, die niets afdoet aan mijn waardering voor dit boek. Het is een verslag van een toeschouwer, die ons een Camera Obscura van Polen laat zien. Soms zou je wat meer beschouwende commentaren willen lezen, maar dit zou de verteltrant van het boek waarschijnlijk nadelig hebben beïnvloed. Voor ieder, die iets lezen wil over Polen, waardoor hij een inzicht krijgt in wat daar echt aan de orde is, een boek dat veel biedt voor de prijs die het kost. Het doet uitzien naar een vervolg, waarin de talloze problemen die Polen kent nog wat meer systematisch aan de orde komen. Polen tussen twee polen is een pakkend boek, dat men in één ruk uitleest.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen