Boekbespreking

Reinhold Ruthe, Is ziekte een noodlot? Psychomatische problemen in de pastorale zorg, 164 blz., ƒ 19, 90.

Michiaki Horie, 'Kortsluiting' - Kunnen psychische storingen worden vermeden? 101 blz, , ƒ 14, 90.

Jan Fentener van Vlissingen, Het pad van de geestelijke begeleiding. Van praatpaal tot waarborg, 132 blz., ƒ 18, 90.

(Serie Pastorale Handreiking, uitg. J. N. Voorhoeve, Den Haag, nrs. 17, 18 en 20).

Met de regelmaat van de klok verschijnen er nieuwe deeltjes in deze serie. Het boek van Ruthe stelt enerzijds nadrukkelijk dat christelijke zielszorg zonder het getuigenis van de levende God ondenkbaar is. Anderzijds wordt er op gewezen dat zo vaak al te snel en daardoor oppervlakkig een blijde boodschap wordt gebracht, die bij de hulpvrager niet aan komt doordat deze zich niet begrepen voelt. Voor dat inleven (empathie) is enige globale kennis van de psychologie van belang. Ruthe gaat vooral in op de psychische achtergronden van het ziek zijn; 'Een ziekte is een mededeling. We moeten deze niet alleen bestrijden maar eerst begrijpen'. Ziekte blijkt geen noodlot te zijn, waarachter de mens zich kan verschuilen. Er is een eigen verantwoordelijkheid van de patiënt. Doorzien moet worden wat de dieper liggende oorzaken zijn achter de verschijnselen van een maagzweer, astma, een hartinfarct, verslaving, enzovoorts. Een leerzaam boek.

Horie is vanuit het boeddhisme bekeerd tot het christendom. Hij - van afkomst japanner - werkt nu als neuroloog en psychiater in Duitsland. Het belangwekkende van zijn boek is dat het een voorbeeld geeft van een verbinding tussen het christen-zijn en de vakkennis als psychiater. Daarbij stelt hij nadrukkelijk: 'Altijd weer moet ik constateren dat talloze mensen - christenen en niet-christenen - denken dat ze het van de psychologie moeten hebben, alsof hun uit die hoek hulp en heil zou kunnen toekomen. Zelfs zij die zich geroepen weten het Evangelie van Jezus Christus te verkondigen denken vaak dat ze het niet zonder psychologie kunnen stellen.

Ze spreken niet over schuld, maar over complexen. Niet over vergeving, maar over vernieuwing. Maar de psychologie brengt ons geen heil. De Bijbel zegt: zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping: het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen (2 Cor. 5 : 17).

Ik vind dit een hartverwarmend getuigenis uit de mond en het hart van een psychiater. Op deze wijze wordt tegenwicht geboden aan de ver-psychologisering van prediking en pastoraat die als een reëel gevaar moet worden gesignaleerd. Anderzijds maakt Horie duidelijk dat de psychologie een hulpmiddel is voor de getuige van het heil, zeker waar deze te maken krijgt met allerlei 'kortsluitingen', zoals depressie, communicatiestoornissen, verslaving en gestoorde huwelijksrelaties. Ik beveel dit boekje bijzonder aan ambtsdragers graag ter lezing aan. Wat minder enthousiast ben ik over het derde boekje dat boven genoemd is, geschreven door een broeder uit Taizé, gepromoveerd als klinisch psycholoog. Hoofdbezwaar is dat in dit boek de boodschap van Gods Woord zo weinig inhoudelijk aan de orde komt. Maar er zijn vele nuttige en nodige wenken voor gespreksvoering in te vinden, alsook menige uitspraak die getuigenis aflegt van diepgaande bezinning. Om maar één voorbeeld te noemen: 'Wie zich tooit met een dreg, heeft de ander heimelijk al het water in geduwd' (blz. 20).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen