Globaal bekeken

Enkele weken geleden - 27 januari - nam prof. dr. H. Jonker afscheid als kerkelijk hoogleraar aan de Rijks Universiteit te Utrecht i.v.m. emeritering. In diezelfde tijd herdacht prof. Jonker dat hij veertig jaar geleden als dienaar des Woords bevestigd werd in de hervormde gemeente van Molenaarsgraaf.

In zijn Reflexen in het driemaandelijks theologisch tijdschrift Theologia Reformata schrijft hij over de herdenkingsdienst, die hij op 22 januari l.l. in Molenaarsgraaf had. Hier volgen de ontboezemingen.

'Het hoogleraarsambt heb ik vaak als een eenzame post beleefd, je hebt geen gemeente. Prettig is het op te merken dat vele briefschrijvers je in je publicaties volgen. Je beleeft dan toch iets van de gemeenschap der heiligen. Dit beleefde ik ook in Molenaarsgraaf, mijn eerste gemeente, en wel op de daaraan voorafgaande zondag 22 januari, 's Morgens vroeg 'doken' wij ten zuiden van de Lek halverwege de weg naar Gorkum de Alblasserwaard in. Het karakterisltieke landschap met zijn bevroren poldersloten, zwijgende wilgen aan weerszijden van de weg en bruin-groene weilanden bedekt met een dun laagje ijzel. Watermolens aan wijde boezems toonden hun voornaamheid. Wij lieten de nieuw aangelegde rijkswegen liggen en kozen de oude binnenwegen, waarop ik veertig jaar geleden zoveel gefietst heb. Rechts de kerk van Noordeloos waar enige tijd geleden ds. Van Laar met zijn gezin werd afgevaardigd voor het zendingswerk in het verre Peru. Wonderlijke combinatie: dit stille land en de derde wereld met haar grote nood, samen verbonden door het ene Evangelie. Verderop Goudriaan en Ottoland met zijn kerkje gebouwd op een terp, trouwe gemeenten, gecentreerd rondom de dienst van Woord en Sacrament. De Alblasserwaard is karakteristiek wat betreft het landschap, ook karakteristiek wat betreft de bevolking: onverzettelijk in hun opvattingen en gedachtengangen, rechtlijnig als de poldersloten en de boezems. Maar met innerlijke kracht als de wiekende watermolens, die in het najaar het bruisende water van de ene boezem in de andere scheppen.

De kerkeraad van Molenaarsgraaf ontving ons in de consistorie van het mooi gerestaureerde gothische kerkje. De dienst begon met Psalm 138:1 en 4. De tekst was Psalm 71:17 "O God! Gij hebt mij geleerd van mijn jeugd aan en tot nog toe verkondig ik Uwe wonderen", verbonden met de geschiedenis van de twaalfjarige Jezus in de tempel (Lukas 2). De preek begon met enkele persoonlijke herinneringen om daarna het Woord te laten spreken vanuit de tekst, toegepast op onze huidige situatie. Gelijk een prediker betaamt.

Een volle kerk, een stille, aandachtige gemeente, een toespraak van ouderling Korevaar en dr. M. van der Valk, die veertig jaar geleden in het naburige Wijngaarden stond, het toezingen van de gemeente. Mevr. Boon begeleidde de gemeentezang zoals ze dat veertig jaar geleden reeds deed als 'meisje Boon'. En daarna in de catechisatiekamer gelukwensen van gemeenteleden. Een kleine groep, veel kleiner dan vijftien jaar geleden toen ik het vijfentwintig-jarig predikantschap herdacht. De dood had ingegrepen. Een samenzijn met de kerkeraad en de kerkvoogdij en hun vrouwen ten huize van de president-kerkvoogd Van Rees besloot het geheel. Onder het genot van koffie en cake haalden wij oude herinneringen op. Ik voelde mij plotseling weer de jonge Molenaarsgraafse dominee. Er was niet veel veranderd. Preken werden aangehaald van veertig jaar geleden. Ik wist mij er niet veel meer van te herinneren, maar zij wisten het nog precies. "U preekte toen over "Ik ben de weg, de waarheid en het leven'' en toen zei u...". En dat ging maar door. Een leven dicht bij de Schrift. En bij de dood met alle levensproblematiek er om heen. Problemen die ik in de studie bij moderne denkers heb teruggevonden. "Ik houd van die preken waarbij ik het gevoel heb dat ik er bij hoor'', zei een oud-ouderling heel eenvoudig. Insiders voelen de achtergronden van deze opmerking aan en tegelijk de verrassende doorbraak in de sfeer van veel geloofs-en heilsonzekerheid in deze contreien.

Jubileum en afscheid. Er mag herdacht worden, er mag gevierd worden als we maar eindigen in Hem, die veertig jaar lang een mens met veel gebreken in zijn koninkrijk heeft laten arbeiden. "En deze dag zal ulieden wezen ter gedachtenis en gij zult hem den Heere tot een feest vieren". (Exodus 12:14).'

***

De hippie en de theoloog is de titel boven een zeven strofen tellend gedicht van Annie Dansen-Top, dat ik aantrof in de driemaandelijkse krant van de school met de Bijbel te Genk, getiteld Denk aan Genk. Hier volgt de enigszins hippe inhoud, die toch treffend een actuele kwestie verwoordt.

In het rumoer'ge Amsterdam
Daar zat een hippie op de Dam
Zijn bijbeltje te lezen;
Toen hij iets wonderlijks vernam.
Terwijl er een theoloog langs kwam,
Werd God luidkeels geprezen.

De theoloog liep haastig voort.
Maar toen hij d' uitroep had gehoord -
Hij schuwde fanatieken -
Keek hij opeens geheel verstoord,
Want hij verwachtte zulk een woord
Niet van zo'n excentrieke.

Hij zag hem zitten op een tree
En zei: 'Zeg vriend, deel mij eens mee
Wat is er zo bijzonder? '
'Nu', zei de hippie, 'het idee...
Dat er een pad kwam door de zee.
Dat vind ik echt een wonder!'

'Ik moetje zeggen tot mijn spijt'.
Zei d' ander vol schijnheiligheid,
'Dat is gewoonweg larie...
Het is al lang 'n bewezen feit:
't Was heel ondiep toen in die tijd.
Maak dus niet zo'n bombarie...'

De hippie was zichtbaar ontdaan
En, d' ander die was heengegaan
Dacht hem te overtuigen.
Hij had er niet bij stil gestaan
Wat hij die knaap had aangedaan...
Toen hoorde hij hem juichen!

Hij was al bijna bij de brug.
Maar keerde op zijn schreden terug.
Wel enigszins nieuwsgierig.
En heel verbaasd en ietwat stug
Vroeg hij: 'Vertel mij nu eens vlug:
'Wat is er zo plezierig? '

'Wel, als dat werkelijk zo is.
Dan vind ik die gebeurtenis'.
Zei d' hippie met een schater,
'Nog van veel meer betekenis,
Dat Farao verdronken is
In zo'n klein laagje water!'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen