Huwelijk en jongerenpastoraat (1)

Onthullend en onthutsend

'Het gaat niet goed met het huwelijk. Met de werkloosheid en de kruisraketten behoort het huwelijk - en alles wat daarmee mg kan gaan - tot de meest besproken onderwerpen op dit ogenblik. De echtverbintenis (...) vertoont sinds de jaren zestig steeds ernstiger wordende erosieverschijnselen. Gouden, zilveren en koperen bruiloftsfeesten worden straks zeldzame verschijnselen.'

'De animo voor het huwelijk, pijler en hoeksteen van onze samenleving, vergruist. Daarentegen groeien en bloeien de tweerelaties. Economische crisis, werkloosheid en vrije tijd zetten de echtverbintenis nog verder onder druk.'

Dit zijn twee citaten uit een artikel in Elseviers Sociaal-Economisch Weekblad van 3 maart jl. In dit artikel wordt ook een aantal cijfers doorgegeven van het Centraal Bureau voor Statistiek. Geconstateerd wordt dat er steeds minder bruiloften zijn. In 1970 werden nog 124.000 huwelijken gesloten. In 1983 niet meer dan 79.000. Tussen 1970 en 1980 verdriedubbelde (!) het aantal echtscheidingen, met een record in 1983 van 30.877. Statistisch gesproken: de grens van één echtscheiding per twee huwelijken komt in zicht. Daar komt nog bij, dat bij 20% van de overige huwelijken de betrokkenen een echtscheiding overwegen. Dat betekent dat de meeste mensen die trouwen niet gelukkig zijn getrouwd! En dat is onthullend en onthutsend!!

En dan hebben we het nog niet gehad over al die echtparen die geen echtscheiding overwegen, maar die wat hun huwelijksrelatie betreft wel grote problemen hebben of vastgelopen zijn. We denken in dit verband aan de kinderen. Zij zijn de dupe. In wat voor sfeer groeien vele jongeren niet op! Velen vluchten het huis uit. Het is een veeg teken dat het aantal JAC's e.d. (JAC is jongerenadviescentrum) groter wordt en hun activiteiten in het opvangen en begeleiden van jongeren (en ouderen) steeds uitgebreid moeten worden.

Ook bij ons

Laten wij niet denken dat we het nu hebben over dingen die aan onze kringen voorbijgaan. Onze geneigdheid tot alle kwaad brengt ons er vaak toe om het kwaad alleen elders te signaleren. Maar ook bij ons zijn er problemen genoeg op het terrein van het huwelijks- en gezinsleven en van de relaties, en zo ook op het terrein van het gemeenteleven. Omdat wij naar onze natuur verwereldlijkte mensen zijn, zijn wij allemaal zo beïnvloedbaar wat betreft het denken zoals dat vanuit de wereld opkomt. Wij noemen dat het 'moderne' denken, maar we zouden dat net zo goed het 'antieke' denken kunnen noemen, want het is al zo oud als de wereld al los van God leeft. Het is in ieder geval anti-denken, anti-God, en daarom in zijn aard agressief. Hoe meer wij van genade leren leven, hoe meer wij ons daaraan leren ontworstelen. We schrijven dat in het besef dat het gaat om dingen die dan juist beginnen op te spelen in ons leven. De genade is echter bij ons vaak meer een zaak van de achtergrond dan van de ondergrond. Vandaar dat ons verweer tegen het anti-denken en de anti-God-invloeden vaak zo zwak is of nagenoeg ontbreekt. Maar intussen worden 'de duizenden' ook onder ons verslagen.

Om concreet te zijn: ook bij ons is de invloed van wat te zien is in t.v.-series en wat te lezen is in allerlei bladen over huwelijksontrouw en alternatieve relaties groot. Vooral in de zin van de gewenning. En dat is één van de grootste gevaren die ons, christenen, bedreigen.

Ook bij ons zijn er huwelijken die mislukken en gezinnen die uiteengescheurd worden, ook al is het echtscheidinspercentage lager dan het landelijk gemiddelde vanwege de gebondenheid van het geweten aan de traditie en de sociale controle. Ook bij ons zijn er jongeren die niet met hun ouders kunnen praten - wier ouders totaal geen kennis hebben van en begrip hebben voor hun leefwereld en vragen. Ook bij ons zijn er jongeren die samenwonen. En misschien dat u dit al lezende met een traan in het oog beaamt met betrekking tot uw eigen zoon of dochter. Ook bij ons zijn er jongens en meisjes die seksuele omgang met elkaar hebben en die daarin ook het slachtoffer zijn van de veranderde en door de publieke opinie aanvaarde normen t.a.v. de seksualiteit.

Dat seksuele contacten beperkt zouden moeten worden tot een vaste partner, en dat die vaste partner dan de huwelijkspartner is, m.a.w. dat seksuele gemeenschap iets is wat als bijbels gegeven binnen de grenzen van het huwelijk valt, is voor velen in onze tijd een lachertje. Dat staat haaks op het denken in onze tijd, waarin steeds minder over het huwelijk en steeds meer over tweerelaties wordt gesproken.

Laten wij onze jongeren niet beschuldigen, als zij bezwijken onder de druk die van binnenuit en van buitenaf op hen wordt uitgeoefend. Waar moeten zij niet tegenop boksen!

Laten wij, ouders, ouderen en ambtsdragers, onszelf beschuldigen, dat wij voor de vragen die hier in het geding zijn zo weinig oog hebben en dat wij onze kinderen, onze jongeren, over het algemeen zo slecht toerusten en wapenen om staande te kunnen blijven. We kunnen makkelijk zeggen: de Heere zal ze moeten bewaren - en we zeggen het ook! - , maar Hij doet dat ook door ons daarbij in te schakelen. Door Zijn zorg ónze zorg te laten zijn.

Onbegrijpelijk

Hoe komt het toch, dat wij onze jongeren nauwelijks of in het geheel niet op het huwelijk voorbereiden? De meeste catechisatieboekjes bijv. behandelen bijna alles behalve het huwelijk. Allerlei formulieren komen aan de orde, het doopformulier, het avondmaalsformulier en soms ook het formulier ter bevestiging van ambtsdragers, maar niet het huwelijksformulier. Terwijl wij - nota bene - op catechisatie te maken hebben met jongens en meisjes die elkaar leren kennen, verkering krijgen... en dan verder? Terwijl wij ook zo vasthoudend zijn in onze belijdenis, dat huwelijk en gezin de hoeksteen vormen van de samenleving. Het is onbegrijpelijk!

Onze aandacht voor de huwelijksvoorbereiding en de vragen van huwelijk en gezin in het algemeen is haast omgekeerd evenredig aan onze visie op het fundamentele karakter van het huwelijk als instelling van God. Waarom zijn wij zo passief?

Verblinding

Het huwelijk is één van de belangrijkste zaken voor de kerk om voor op te komen vandaag. De kerk houdt zich momenteel o.a. bezig met de kernbewapeningsproblematiek. Op dit punt is zij in haar spreken ook naar buiten getreden.

Voordat u mij verkeerd begrijpt: het is een verschrikkelijke problematiek. Ik onderschat dat geenszins. Het gaat om demonische krachten die zich ontplooien. Maar ik vind dat er belangrijker zaken zijn voor de kerk om zich op dit moment over uit te spreken. Ik vind met name de problematiek rond het huwelijk veel bedreigender voor het voortbestaan van onze samenleving dan de kernwapenproblematiek. Ook in de 'erosieverschijnselen' t.a.v. het huwelijk ontplooien zich demonische krachten. Op het eerste gezicht zijn deze verschijnselen misschien minder schrikwekkend dan kruisraketten of wat voor kernwapens ook, maar dat komt door de misleidende wijze van werken van de grote tegenstander van God, die er op uit is alles wat door God ordelijk is ingericht - maar dan ook alles - tot een complete chaos te maken. En het is pure verblinding als wij daar geen oog voor hebben en ons concentreren op minder belangrijke zaken of onszelf verliezen - en zo ook onze jongeren - in een gevecht over uiterlijkheden.

We konden overigens enkele weken geleden in de krant lezen van een bezoek dat de roomskatholieke bisschoppen in Nederland brachten aan minister-president Lubbers om hun zorg uit te spreken t.a.v. het feit dat er zo weinig aandacht is voor het huwelijks- en gezinsleven!

Uniek

Het huwelijk zoals de bijbel erover spreekt, is iets heel aparts. Het is uniek. Het is de meest intieme verhouding die er tussen mensen mogelijk is. Het christelijk huwelijk - de verbondenheid van man en vrouw in Christus - omvat de diepste geestelijke en lichamelijke verbondenheid, die zijn weerga op het terrein van de relaties niet kent. Daarom is het huwelijk ook een bijzonder doelwit van de satan. Je zou missschien wel kunnen zeggen, dat het huwelijk een soort Achillespees van de christelijke gemeente - en daarmee ook van de samenleving - is. De hoeksteen een Achillespees.

Anti-huwelijk

Om op dat anti-denken terug te komen: er is een anti-huwelijk ontwikkeling aan de gang in onze samenleving. Ook in onze kerk. En dat is ook duidelijk een ontwikkeling anti-God. Want Hij heeft als Schepper het huwelijk ingesteld. Het huwelijk is geworteld in de schepping en is daarom een gegeven voor alle mensen.

Nu verheerlijken wij niet de wijze waarop velen - volgens de statistieken: de meesten - hun huwelijk beleven. Het zijn trieste cijfers waarmee wij worden geconfronteerd. We hebben ons die cijfers als christenen aan te trekken. Maar we mogen ons er niet toe laten verleiden om daardoor anders te gaan denken over het huwelijk als bijbels gegeven. Ook al zou er - bij wijze van spreken - niet één goed huwelijk meer zijn, dan hebben wij nog de wijze waarop de Bijbel over het huwelijk spreekt te 'verheerlijken' en ons eigen huwelijksleven daaraan te spiegelen. Wij normeren ons niet aan de subjectieve menselijke beleving van de dingen, maar aan het objectieve bijbelse onderricht.

We kunnen van de genoemde cijfers t.a.v. het huwelijk veel leren, maar ze geven ergens ook geen eerlijk beeld. Want hoe gaat het met andere relaties? Zijn degenen die scheidden en met een ander huwden of gingen samenwonen gelukkiger? Wat voor cijfers krijgen wij te zien als de statistieken zich eens bezighielden met tweerelaties? Krijgen we dan een beter beeld? Uit wat ik in mijn omgeving zie, krijg ik niet die indruk. Integendeel! Doordat er wel cijfers gepubliceerd worden over het huwelijk en niet over andere relaties, wordt het huwelijk in een kwaad daglicht gesteld. Is dat geen bevestiging van de anti-huwelijk ontwikkeling die wij signaleren?

Van het allerhoogste belang

Al met al is er reden genoeg om eens met een stevige ruk aan de bel te trekken en het unieke van het huwelijk en de betekenis daarvan voor onze jongeren, voor de christelijke gemeente en voor de samenleving als geheel aan de orde te stellen. Dat is van het allerhoogste belang! Huwelijk en  jongerenpastoraat - u zult zien: deze twee onderwerpen hebben alles met elkaar te maken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen