Om het geheel van de kerk

Vandaag mogen wij uit alle delen van Nederland hier weer samen zijn voor onze jaarvergadering. Weer is een jaar verstreken, waarin veel arbeid, ook kerkelijke arbeid mocht worden verzet. De arbeid van de Gereformeerde Bond is dan wel niet kerkelijk in de zin van ambtelijk, maar zij is wel op de kerk gericht. Zij speelt zich af binnen de kerk en beoogt haar groei en bloei. Groeien en bloeien kan de kerk alleen als zij in alles haar Hoofd, onze gezegende Heere Jezus Christus voor ogen heeft. Hem liefheeft en gehoorzaam is.

Het gaat om Hem, om de hoogheid en heerlijkheid van zijn Naam. Het dient de Gereformeerde Bond dan ook om Hem en zijn Kerk, nader bepaald de Nederlandse Hervormde Kerk te gaan en niet om zichzelf. Dat dienen wij steeds weer voor ogen te houden. En wanneer ik dan de Kerk en de Nederlandse Hervormde Kerk in één adem noem, dan is dat niet met de bedoeling die twee samen te laten vallen, als zou er buiten de Hervormde Kerk geen Kerk zijn. Zulk een verabsolutering van het kerkelijk standpunt is ons vreemd. Maar bedoeld is, dat wij nog altijd geloven, dat de Hervormde Kerk openbaring is van Christus' Kerk, terwijl wij in deze kerk allereerst niet alleen onze plaats maar ook onze roeping hebben.

Toenemend beroep

Het valt ons als hoofdbestuur op, dat steeds méér zaken op onze tafel gelegd worden. Een niet onaanzienlijk deel van onze aandacht wordt opgeëist door vragen, verzoeken, voorstellen van her en der. Steeds weer moeten wij selecteren. Niet op alles kunnen wij ingaan. Een aantal zaken hoort bij ons niet thuis. Andere worden, indien maar even mogelijk, verwezen naar ambtelijke vergaderingen van onze kerk. Maar dan blijft nog veel over, te veel soms, daar onze mogelijkheden ook maar beperkt zijn. Wij vragen ons als hoofdbestuur menigmaal af: wat is er toch de oorzaak van, dat van jaar tot jaar meer zaken bij ons aanhangig worden gemaakt? Dat van jaar tot jaar meer gemeenteleden, ambtsdragers en kerkeraden zich tot ons richten?

Het komt mij waarschijnlijk voor, dat het antwoord op deze vraag tweeledig is. In de eerste plaats, gaat er in onze kerk heel wat om, ook in het gereformeerde deel. Daar is veel inzet, veel activiteit, er zijn vele initiatieven. Daar is blijkbaar ook veel behoefte aan overleg, leiding, aanvulling, verbreding, verdieping. Dat is dus zeer positief. Het duidt op leven, waarvan ik hoop dat het geen leven alleen in naam is, zoals in de gemeente van Sardes (Openb. 3:1), maar leven in organische verbondenheid met Hem die het Leven, de Opstanding en het Leven is, Jezus Christus. Waar immers geen leven is, is stilstand, is het kwijnen en verwelken. Zo gezien, is er dus reden tot dankbaarheid, dat bij alle verwording en verval in kerk en volk, nog velen zich hevig betrokken weten bij de zaak van Christus, de zaak van het Evangelie. De ervaring van de andere hervormd-gereformeerde organisaties wijst dunkt me in dezelfde richting.

Schaduwzijde

Maar aan dit alles is ook een andere kant, bet antwoord zou immers tweeledig zijn. En dat wijst dan in een andere richting: de Hervormde Kerk in haar geheel groeit en bloeit niet, haar verval gaat door, de tegenstellingen in haar midden, niet zelden een heel beetje versimpeld aangeduid als de tegenstelling tussen progressief en conservatief, 'links' en 'rechts', nemen toe, van de kerk in haar ambtelijke vergaderingen hebben blijkbaar vele hervormd-gereformeerden weinig verwachting meer voor dit ogenblik. Ik voor mij zou het, ware ik praeses of secretaris of anderszins lid van het moderamen van de generale synode verontrustend vinden, dat zóvelen zich wenden tot het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond met zaken die der kerk zijn en dat hun getal jaarlijks sterk toeneemt. En ik vind het onbegrijpelijk, dat de generale synode van onze kerk zich zo weinig bekommert om het kerkelijk leven, zoals dat klopt in de plaatselijke gemeenten. Men maakt zich in de breedste vergadering van onze kerk om vele dingen druk, maar het zijn veelal zaken, die niet in de eerste plaats voor de kerk relevant zijn terwijl die van het rechte leven, ook het kerkelijk leven en de rechte leer praktisch niet aan de orde komen. Blijkbaar is er een hele afstand tussen de synode en de plaatselijke gemeente. Deze keerzijde van de medaille geeft ons geen vreugde. Het ware mij liever geweest u te melden, dat het hoofdbestuur steeds minder te doen krijgt, omdat het proces van gezondmaking van onze kerk steeds vordert en de dag van de opheffing van de Gereformeerde Bond ophanden is. Vooralsnog echter is een noodverband, een gebrekkige organisatie als de Gereformeerde Bond is om de gereformeerde belijders wat samen te binden, opdat zij elkaar onderhng bemoedigen en ondersteunen nog wel nodig.

Afscheiding

Zo zijn wij dan vandaag bijeen in het jaar waarin herdacht wordt hoe vóór anderhalve eeuw de uittocht van gereformeerden uit de Hervormde Kerk begon. Het was voor hen die gingen geen gemakkelijke tijd die met de Afscheiding aanbrak. Maar dat was het evenmin voor hen die bleven, al werden zij niet geplaagd met de weerzinwekkende maatregelen die de overheid nam op aanstoken van kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders. Ruim een halve eeuw later vond een nog veel grotere uittocht plaats. En weer waren er die bleven. Een deel van hen organiseerde zich in de Gereformeerde Bond, die van meet af verschillende stromingen heeft gekend. Als er dus vandaag de dag ook onder ons, die ons geloof verwoord weten in de drie belijdenissen van Neerlands kerk der hervorming, verschillende accenten worden gelegd, is dat niet iets nieuws. Wij doen er dan goed aan meer nadruk te leggen op onze eenheid en de andere klemtoon van de ander te verdragen, of beter te aanvaarden.

Wij leven in een tijd, dat enerzijds allerlei verschillen vervagen. Denkt u maar aan de samenwerking van vele protestanten met Rome. Maar anderzijds is er tegelijkertijd een geweldige polarisatie, zowel kerkelijk als maatschappelijk en politiek en blijkt de verdraagzaamheid helemaal niet zo groot te zijn. Het lijkt allemaal wat op de onverdraagzaamheid van de verdraagzame liberalen uit de vorige eeuw.

Maar wij moeten ons in eigen gelederen daardoor niet laten aantasten, de polarisatie geen toegang geven, aan verdachtmaking van anderen ons niet bezondigen. Globaal gesproken bevinden wij ons als hervormd-gereformeerden plaatselijk in een situatie, dat heel de gemeente een hervormd-gereformeerd karakter draagt óf de gemeente heterogen is óf de hervormd-gereformeerden zijn slechts een kleine minderheid. Dit brengt dan een verschillend staan in die context met zich mee. Het beginsel is hetzelfde, maar de toepassing verscheiden. In de belijdenis één is het in prak­tische zaken soms onvermijdelijk wat van de hoofdstroom te verschillen. Maar bij eenheid in geloof en streven naar een gereformeerd kerkelijk leven hebben wij elkaar nodig, hebben wij elkaar vast te houden. Laten wij dat dan ook doen! Het is ook reformatorisch in 'middelmatige zaken' wat ruimte te laten.

Deze jaarvergadering wordt gehouden tien dagen na Pasen. Wij hebben gevierd en mogen dagelijks herdenken, dat de Heere Je­zus Christus, na het offer der verzoening te hebben gebracht, van de doden is opgewekt en opgestaan. Hij leeft. Hij leeft eeuwig. Hij doet zijn Kerk leven. Door vele dreigingen, vele doden heen. Broeders en zusters, staat in Hem, staat vast in Hem. Het is zijn belofte, dat het werk in Hem gedaan, niet ijdel is (1 Cor. 15 : 58).

Woord ter opening van de 78e jaarvergadering van de Geref. Bond, op 2 mei 1984 te Nijkerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen