Globaal bekeken

De kwestie tussen prof. dr. W. H. Velema en de Haagse genneenteraad over zijn spreken op de bezinningsdag, die door de raad georganiseerd was inzake racisme en discriminatie, is uit de pers genoegzaam bekend. Op niet mis te verstane wijze vatte Dich Houwaart - bekend joods journalist - de koe van de suggestieve journalistiek bij de horens. Hier volgen zijn ontboezemingen in Hervormd Nederland.

'De Haagse gemeenteraad heeft een bezinningsdag tegen racisme en discriminatie georganiseerd. Tevoren was er een geweidige deining ontstaan over het uitnodigen van de christelijke gereformeerde hoogleraar W. H. Velema. Deining, flink aangewakkerd, aangezwengeld door zogenaamd Klein Links. Velema mocht niet komen, Velema moest zelf bedanken, de burgemeester telefoneerde, maar Velema zei: uitgenodigd is uitgenodigd. Punt Uit. Ik kom.

Waarom mocht Velema niet komen ? Hij houdt er opvattingen over homofilie op na, die een aantal mensen niet aanstaan en hij vindt, geloof ik, dat de vrouw niet hetzelfde is als de man en een eigen plaats in het leven vervult Hij discrimineert, riepen zijn tegenstanders afkeurend, hoewel hij nooit tegen de wet had gehandeld.

De dag kwam en er was behoorlijke belangstelling. Velema hield een alleszins redelijk verhaal, waarin zeker niet iedereen zich kon vinden en het was ook wel een beetje een ouderwets verhaal, maar vrijheid van godsdienst betekent óók, dat je mag zeggen wat je bezighoudt. Wat stond er nu van die omstreden hoogleraar en zijn opvattingen de volgende dag in de krant? Kreeg hij een eerlijke kans? Werd er recht gedaan aan zijn opvattingen, die helemaal niet zo schokkend waren als zijn tegenstanders dagenlang hadden geroepen? Helaas, ik constateer het met enige droefheid: uitgebreide verhalen over de actie van Klein Links, dat de zaal uitliep, met hoogstens dertig volgelingen, terwijl misschien wel honderdvijftig mensen bleven zitten om naar Velema te luisteren. Echter, géén woord van Velama 's verhaal in de krant. Of nauwelijks een woord. Incidenten-journalistiek van de slechtste soort, waarbij iemand dan ook nog uitermate vals wordt behandeld. En dan komt nog het aller interessantste. Inleider-psychiater Keilson zei het treffend: ik ben gefascineerd door het feit, dat de tegenstanders van Velema zó in de ban zijn van zijn tegenwoordigheid, dat ik mij afvraag wat ze zouden hebben moeten zeggen of vragen als hij er niet zou zijn geweest. En zo was het precies. Men verdrong zich voor de microfoon om vragen op Velema af te vuren, zo nieuwsgierig was men naar zijn opvattingen, terwijl men tevoren zo duidelijk te kennen had gegeven die al te weten. Enfin, uit deze anti-discriminatiedag kwam naar mijn oordeel Velema als de morele overwinnaar uit de bus. Met waardigheid stond hij zijn opponenten te woord en niemand kan achteraf beweren, dat er één verkeerd woord is gevallen. Jammer alleen dat de journalisten meer oog hadden voor een allesbehalve zinnige demonstratie dan voor de inhoud van de discussie.'

***

Op Hemelvaartsdag was er weer traditiegetrouw de bondsdag van de HGJB in de Doelen te Rotterdam. De terugkeer naar dit fraaie gebouw twee jaar geleden, nadat men vanwege de grote toeloop een paar jaar naar Hilversum was uitgeweken, moest kennelijk weer even wennen. Maar nu was de grote zaal in de Doelen weer helemaal vol, een inspirerende aanblik. Verder was er een aansprekend program onder het thema 'Jij en...? ', met het Woord centraal. Een op hemelvaart gerichte meditatie - een meditatieve bezinning van hart tot hart van ds. A. C. Kortleve te Ede, in twee gedeelten afgewisseld met klankbeeld en zang. Een ongedwongen, plezierige presentatie van de dag van Janny de Bruin. Ze gaf alle programmapunten een aansprekende omlijsting. En verder veel mogelijkheden tot ontmoeting in de koffiepauze (voor het eerst) en in de middagpauze, met verder stands waar van alles te zien en te koop was. En niet te vergeten het fraaie Doelenorgel met Johan Propitius aan het orgel.

Voor de HGJB, neen voor ons allen een bemoedigende dag! De thuisblijvers hadden ongelijk, de bezoekers gelijk.

***

Enkele weken geleden heeft in ons blad een uitvoerig verslag gestaan van een lezing over Samen op Weg, die ondergetekende te Bilthoven hield voor ambtsdragers uit de (wijde) regio. Dat verslag was correct maar er is een minder correct bericht uit gedestilleerd, dat via een persbericht van het ANP brede spreiding kreeg. De kop van het bericht (in allerlei bladen - en ds. C. Jongeboer gaf er in het Hervormd Weekblad commentaar op, dat ook weer verder verspreid werd) was 'Geref Bond zet mogelijk Herv. Kerk alleen voort'. Dat is zó door mij niet gezegd of bedoeld. Hoe zou ik ook...! Wèl is het zo dat op alle vergaderingen waar Samen op Weg aan de orde komt de vraag rijst of - bij effectuering van Samen op Weg - de Hervormde Kerk niet kan worden voortgezet door hen, die per se niet Samen op Weg willen. Steevast is mijn antwoord dan, dat zoiets juridisch wel uiterst moeilijk zal zijn maar dat hierover eigenlijk nog geen jurisprudentie is. Nederland is rijker in kerkscheuringen - met alle procedures van dien - dan in samenvoegingen. Wel heeft de Gereformeerde Bond een commissie in het leven geroepen, die zich ook bezint op de vragen betreffende de jurisprudentie bij een fusie van de twee kerken.

Het leek me goed deze toelichting hier te geven. Al te gemakkelijk kunnen bepaalde gezegden of kwalificaties een eigen leven gaan leiden. Het beeld moet zuiver blijven.

***

Een lezer van ons blad stuurde ons een overdruk van het blad Ichtus-Woord en Wijk, maandblad van de Amsterdamse gereformeerde Nassaukerkgemeente en de hervormde Prinsessekerkgemeente (Samen op Weg).

'Een ontstellend staaltje van kerkafbraak' noemde de lezer het vraaggesprek met de vrouwelijke predikant Paula Irik. Moeten we onze kolommen ermee besmetten? Tóch maar, opdat we geïnformeerd zijn.

'Aanleiding tot het interview is het blijde bericht dat Paula in september een baby verwacht Ze wil daar graag over praten en omdat zij haar leven anders wil inrichten dan misschien verwacht wordt, stelden we haar een aantal vragen.

Vraag: Hoe gaat het nu verder?

Mijn vriend Hans en ik gaan in juli samenwonen, we hebben een verdieping gevonden in de Watteaustraat

Vraag: Jullie gaan niet trouwen. Waarom niet?

In mijn vriendenkring zijn veel mensen die niet op het stadhuis getrouwd zijn en ik zou het gevoel krijgen dat ik van hen verwijderd zou raken als ik wel naar het stadhuis zou gaan. Dat is gevoelsmatig. De kerk kan heel hard zijn voor mensen die een andere leefvorm kiezen dan het huwelijk. Ik hoop op een kerk met meer ruimte voor mensen die anders willen le­ven, zoals lesbisch samenwonen, of alleen, leven.

Vraag: Hoe kun je een huwelijk inzegenen als je er zelf niet voor kiest?

Dat hoort bij mijn werk. Ik heb er veel plezier in, ik ben niet tegen een kerkelijk huwelijk. Het is goed als de mensen de vreugde over hun verbond in de kerk willen brengen, met hun lief en leed. Dat het kerkelijk huwelijk wel wordt uitgespeeld tegen andere vormen, daar ben ik verdrietig over. De vreugde van homo-relaties bijvoorbeeld, die zou ik ook in de kerk gevierd willen zien. En nu kan dat vaak niet.

Vraag: Paula, vind je niet dat een predikant als voorganger een voorbeeld moet zijn voor de gemeente? Hoe moet dat nu met de tieners?

Zijn we op de weg van de Messias? Heeft onze weg te maken met de weg die Jezus heeft gegaan ? Daar wil ik op aangesproken worden. De dominee staat niet boven de gemeente, maar is mét de gemeente. Hoe leven wij als christenen in wederkerigheid? Het 'Herder en leraar' zijn: herder zijn gaat over de weg die de Goede Herder heeft gegaan. 'Leraar' gaat over het met elkaar openen van de Schriften. De gemeente mag me niet aanspreken op de vorm, zeker wel op de inhoud van mijn relatie. En dat zit heel goed, daar heb ik alle vertrouwen in. Ouders van tieners kunnen schrikken, dat kan ik mij goed voorstellen. Zo van: ik hoop niet dat mijn kind... Kinderen kunnen in vrijheid kiezen voor de leefvorm die het best bij hen past. Zijn ze gelukkig? Doen ze elkaar goed? Kinderen zijn niet ons verlengstuk, ze worden ons toevertrouwd. In onze gemeente word je gelukkig niet zo gauw in een hokje geduwd. Er is ruimte voor verschillende opvattingen, en veel bereidheid om daarover te praten.

Vraag: Wat is Hans voor iemand? Veel van ons kennen hem niet. En hij is buitenkerkelijk. Hoe moet dat nou?

We leerden elkaar kennen vlak nadat ik in de Prinsessekerk kwam werken. Alle fijne dingen kwamen toen tegelijk. Hans is politicoloog en hij werkt als ambtenaar bij Economische Zaken in Den Haag. Hij reist elke dag per trein heen en weer en hij gaat in september drie dagen per week werken. Net als Hans Mos en ds. Hibma kiezen wij ervoor samen voor het kind te zorgen en samen de kost te verdienen. Op z'n 17e is hij bewust uit de N. H. kerk gestapt na veel nadenken. Ik zie veel van het calvinisme in hem. We kunnen goed praten over m'n werk en m'n geloof, hij staat helemaal erachter hoe ik dat doe. Hij beluistert mijn preken kritisch, vooral de lijn van het betoog. Over de ontdekkingen die ik doe in een bijbeltekst kunnen we goed praten. Naar de kerk gaat hij niet, om niet de schijn te wekken dat hij bij een gemeenschap hoort, waar hij geen deel van uitmaakt. Als Hans kerkelijk was geweest, had ik graag mijn trouw en vreugde in de kerk willen vieren. Hans vindt het huichelen als hij iets in de kerk brengt waarin hij niet gelooft.

Niemand moet het gevoel van me krijgen dat het huwelijk niet zou deugen. Alleen verzet ik me ertegen dat bepaalde normen en waarden tégen mensen worden gebruikt. Komen mensen tot hun recht? Daar gaat het om. Ik vraag om de ruimte ervoor om op deze manierte kunnen leven. We zijn er heel gelukkig mee.'

We bedanken Paula voor haar openhartige antwoorden, die we door de beperkte ruimte sterk samengevat hebben opgeschreven. Haar en Hans wensen we alle goeds toe.'

O tempora, o mores!

V. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen