Globaal bekeken

DE IKON NAAR HILVERSUM 5

De IKON krijgt voor haar radiouitzending in de toekomst Hilversum 5 toegemeten. De IKON is daar nogal verontwaardigd over. Hier volgt een persbericht van het Hervormd Persbureau over één en ander.

'De in de Interkerkelijke Omroep Nederland (IKON) participerende kerken, waaronder de Nederlandse Hervormde Kerk, hebben besloten de officiële beschikking van minister Brinkman van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur om de IKON-zendtijd met ingang van 1 oktober te verplaatsen van de gewone publiekszender naar de educatieve zender Hilversum 5, af te wachten en waarschijnlijk naar aanleiding daarvan een AROB-procedure aan te spannen. Door middel van een dergelijke procedure kan men in beroep gaan tegen beslissingen van de overheid. Dit besluit werd op vrijdag 6 juli genomen tijdens een beraad van de IKON en de kerken naar aanleiding van de berichten in de media dat de IKON vanaf 1 oktober alleen nog radio-zendtijd zou krijgen op Hilversum 5. De officiële beschikking van de minister omtrent deze zaak was toen nog niet binnen bij de IKON. De vertegenwoordigers van de in de IKON deelnemende kerken waren het erover eens dat dit besluit van minister Brinkman, dat zonder enig overleg met de IKON of met de kerken is genomen, de IKON in grote tijdnood brengt en ook niet op deze wijze genomen had mogen worden. Ds. C. B. Roos, praeses van de hervormde synode, verklaarde na afloop van het overleg dat dit besluit maatschappelijk niet verantwoord is. De kerken zijn grote maatschappelijke instellingen met miljoenen leden, aldus ds. Roos. Als zij niet langer zendtijd hebben op de gewone publiekszenders is dat van grote cultuurpolitieke invloed. Ook wees ds. Roos op de gevolgen die dit besluit zal hebben voor de inkomsten voor de 'Wilde Ganzen', die jaarlijks dankzij de radio-zendtijd van de IKON miljoenen bij elkaar vliegen voor projecten in de derde wereld.'

Een commentaar, dat beslist terzake is, knipten we intussen uit het Nieuwsblad van het Noorden, getiteld 'De opstand van de verbannen luis'. Hier volgt het stuk, zonder dat we elke uitdrukking onderschrijven.

De luis in de pels van de kerk verzet zich tegen verbanning naar Hilversum 5. Het gaat om de IKON, de stem van negen kerkgenootschappen op radio en t.v. De verwijzing naar het hinderlijke beestje, dat hogelijk kan irriteren is van een medewerker van deze omroep. Het plan van minister Brinkman (Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur) om de radiozenders Hilversum 1 en 2 op te schonen en de categoralen (zendgemachtigden, die een bepaalde doelgroep bedienen) op een aparte zender te zetten valt slecht bij de kerken. In het achterhoofd van de minister speelt ongetwijfeld mee, dat hij voor het komende seizoen ruimte moet maken voor de VPRO en de EO, die naar de B-status zijn gepromoveerd en als gevolg daarvan meer zendtijd krijgen. Dat is het praktische punt. Maar ook speelt mee, dat Hilversum 2 slecht beluisterd wordt vanwege de hinderlijke onderbreking van de programma's door schoolradio, cursussen en uitzendingen voor buitenlandse en andere minderheden. De tweedeling, die hij voorstaat is, dat de vier bestaande zenders beschikbaar komen voor zendgemachtigden met leden, die verplicht zijn een algemeen programma te brengen en alle anderen, die zich op specifieke doel- en belangengroepen richten op een nieuwe zender Hilversum 5 worden ondergebracht. Onder die laatste groep vallen in de gedachtengang van de minister ook de IKON en het Humanistisch Verbond en die worden daar niet vrolijk van. Volgens de omroepwet is de IKON er om 'kerkelijke uitzendingen' te verzorgen. In de praktijk is dat voor minder dan de helft het uitzenden van kerkdiensten. Als dat niet op een doelgroep is gericht, wat dan wel? Maar het gaat natuurlijk om de andere helft van de zendtijd. Die vullen de programmamakers van de IKON op een eigen wijze, om niet te zeggen een eigenzinnige wijze in. Het kerkvolk, dat overigens met KRO, NCRV en EO een eigen territorium binnen het Hilversumse reservaat heeft afgepaald, herkent er zich in ieder geval niet in en geeft daar van tijd tot tijd morrend, maar machteloos uiting aan. Aan de programma's hangt de nestgeur van actiegroepen en landencomités. Zuid-Afrika en Latijns-Amerika zijn de favoriete onderwerpen en daarbij gaat men een 'laakbare eenzijdigheid' (zoals de gereformeerde deputaten het een keer zeiden) niet uit de weg. De ontkenningen op dit punt zijn zwak. Televisiedirecteur Wim Koole liet zich een keer ontvallen, dat de IKON zo ongeveer op de lijn van de PvdA en de PPR zit. Directeur Jan Greven noemde de taak van zijn omroep: stem geven aan de stemmelozen. Veel antwoord krijgt hij overigens niet op die stemgeving. De IKON-programma's worden slecht bekeken en beluisterd.

Nu is dat niet het voornaamste criterium. Het moet gezegd worden, dat de IKON soms dingen oppakt, die de andere omroepen laten liggen. Maar over het algemeen geldt voor deze omroep, wat ook van de voorlichting van de landencomités gezegd kan worden, dat het alleen degenen bekeert, die al bekeerd waren. Als feitelijke vertegenwoordiger van deze actie- en belangengroepen hoort de IKON wel degelijk op Hilversum 5 thuis.

Omdat de IKON aan de kritiek uit kerkelijke kring in al die jaren geen duimbreed heeft toegegeven, schiep het ruimte voor een alternatieve stem van het zwarte-kousenvolk; de Evangelische Omroep. Dat zal het merendeel van de mensen de IKON niet in dank afnemen, maar daar is nu niets meer aan te doen. Hoe dan ook, de EO, plus KRO en NCRV geven de kerken de gelegenheid met een algemeen publiek in dialoog te treden, wat zij volgens officiële verklaringen van die kant zeggen te willen doen. Via de IKON is dat mislukt en dat maakt het protest van de hervormde synode tegen het besluit van minister Brinkman tot een leeg gebaar. Er klinkt gepikeerdheid in door; het orgaan van de kerken wordt, nota bene door een christelijke minister naar de rommelhoek verwezen. Dat de IKON zelf op de achterste poten staat is logisch. Het is niet alleen een kwestie van prestige en gelijkwaardigheid met de echte omroepen. Het is ook, dat de luis in de pels op een plaats terechtkomt, waar het het contact met de levende huid van de maatschappij verliest. De pretentie van het beestje was, dat de mensen zich na een venijnige beet achter de oren zouden krabben. Die pretentie is slechts in een enkel geval waar gemaakt; omdat aan de programma's datgene ontbrak wat voor de IKON het uitgangspunt had moeten zijn: een dialoog tussen kerk en samenleving. De IKON presenteert zich als een dominee, die uitententreuren herhaalt, dat God links stemt. Dat mag, maar daarmee kwalificeert deze omroep zich wel onder de rubriek 'randverschijnselen'.

V. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen