Hervormd gereformeerden in Noord-Amerika

In Nederland is in nauw overleg met het Hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond een comité van predikanten (te noemen: 'Noord-Amerika comité') gevormd die de bereidheid te kennen hebben gegeven om in Noord-Amerika gedurende een bepaalde periode te preken en pastoraal werk te doen. Daarbij staat als doel voor ogen de vorming of ondersteuning van gemeenten van hervormd-gereformeerde signatuur in Canada en de V.S. In Grand Rapids (V.S.) is een kleine gemeente waar ds. B. Densel predikant is. Drs. F. G. Immink (Besoyen) en dr. C. A. Tukker (Urk) hebben deze 'Netherlands Reformed Church' bezocht en er gepreekt. Dat geldt ook voor ds. W. L. Tukker.

In Edmonton, Alberta, Canada, is eveneens een kleine gemeente die enkele jaren geleden door ds. Densel in tegenwoordigheid van ir. J. van der Graaf geïnstitueerd is. In Surrey komt een groep mensen, voornamelijk afkomstig uit de 'Free Reformed Church', reeds gedurende 2,5 jaar in leesdiensten bijeen. Dhr. A. Dijkstra gaat hier voor en leest door hem uit het nederlands vertaalde preken, voornamelijk van ds. A. W. van der Plas (Bergambacht) die er één en andermaal is geweest om voor te gaan in de diensten en pastorale bezoeken te brengen. Meer oostwaarts in de Fraser-Valley hebben enkele vrij recent geëmigreerde families initiatieven ontplooid om kerkdiensten te beleggen, predikanten uit te nodigen en zo uiteindelijk tot gemeentevorming te komen (Chilliwack-Rosedale-Abbotsford). Op de vergadering van het Noord-Amerika-comité, gehouden donderdag 15 maart 1984, werd besloten dat een predikant voor een periode van twee maanden naar British Columbia zou moeten gaan en daar zoveel mogelijk kontakt leggen met de groepen in Surrey & Abbotsford. 'Op deze wijze', zo werd gesteld, 'kan duidelijk worden waar zich het best een gemeente laat verzamelen onder de prediking'. Het kon zo worden geregeld dat ondergetekende deze missie op zich kon nemen. Met welwillende toestemming van mijn kerkeraad en kerkvoogdij kon ik van 16 mei tot 17 juli jl. in Canada verblijven.

Ervaringen

In het centraal in de Eraser-Valley gelegen stadje Abbotsford zijn vanaf zondag 20 mei 1984 samenkomsten belegd die ongeveer de status hebben van diensten in een gereformeerde bonds evangelisatie. Er is dus nog geen sprake van kerkdiensten met ambtelijke vertegenwoordiging. Negen zondagen achtereen mocht ik hier voorgaan, 's morgens in de Engelse taal en 's avonds in het Nederlands. In deze samenkomsten kwamen 's morgens zo'n 30 a 35 mensen, die als de kern van de groep kunnen worden beschouwd. De opkomst vertoonde 's avonds een gestage groei tot 85 mensen. Velen komen op een Nederlandse preek af, de meesten hebben ook behoefte aan een schriftuurlijke prediking met een bevindelijke inslag, die ook in rechtzinnige kerkgenootschappen helaas veelal gemist wordt.

Het comité in Abbotsford bestaat momenteel uit de heren W. A. Cazander, S. van Ewijk, H. Goosen, J. Schenderling sr. en J. Wubs. Sinds mijn vertrek worden er leesdiensten gehouden, 's morgens in het Engels en 's avonds in het Nederlands. Men is bereid zich ten volle in te zetten om Deo Volente tot gemeentevorming te kunnen komen.

In Surrey heb ik op zondagmiddag diensten geleid, in het Engels. Hier wordt het bestuur gevormd door de heren A. Dijkstra, A. van der Zwan sr. en P. Schenderling jr; De groep komt, zoals vermeld, reeds gedurende enkele jaren trouw van zondag tot zondag bijeen. In de diensten waar ik voorging kwamen zo'n 45 tot 55 mensen. In de leesdiensten zal dit getal niet gehaald worden. Tijdens pastorale bezoeken binnen deze kring bleek mij herhaaldelijk hoe groot vooral bij de jongere gezinnen het verlangen is om tot een geordend kerkelijk leven te komen. Het is schrijnend dat op z'n minst vijftien kinderen tot op heden ongedoopt zijn gebleven. Ook willen verschillende mensen belijdenis van het geloof doen, maar dat is in de gegeven omstandigheden uiteraard niet mogelijk.

Om een indruk te krijgen van de afstanden waar we over spreken, zij vermeld dat de kerkgebouwen in Surrey en Abbotsford waar de diensten gehouden worden ongeveer een half uur rijden van elkaar verwijderd liggen. Sommigen moeten een halfuur oostwaarts rijden om in Surrey te komen, anderen een half uur westwaarts om in Abbotsford te komen. Dat betekent dat het, afgezien van andere problemen, geografisch niet eenvoudig zal zijn om beide groepen op één plaats tezamen te brengen.

Tweemaal was ik in de gelegenheid de gemeente in Edmonton (St. Marks Reformed Church) te bezoeken. Edmonton ligt wel weer ruim duizend kilometer van Vancouver verwijderd, zodat de tocht per vliegtuig moet worden gemaakt of er moet (zoals de tweede keer gebeurd is) een week worden uitgetrokken voor de reis per auto dwars door de indrukwekkende bergketens van de Rocky Mountains. Door interne moeilijkheden heeft het bestaan van deze gemeente aan een zijden draad gehangen, mensenlijkerwijs gesproken althans. Al verscheidene zondagen achtereen waren er zelfs geen kerkdiensten meer gehouden. Er kon nu echter op woensdagavond een kerkdienst worden belegd (met 40 kerkgangers), gevolgd door een zeer geanimeerde gemeente-avond op donderdag. Er werd besloten weer met de zondagse kerkdiensten te beginnen. De broeders Kalkman en Schipper werden herkozen als ouderlingen en broeder Benne werd verkozen tot diaken. Veertien dagen later kon ik deze broeders bevestigen in het ambt en tevens de Heilige Doop bedienen aan een tweetal kinderen. In de maanden juli en augustus wordt de gemeente nu gediend door kand. Verweij uit Wassenaar die er in het Engels preekt. De kerkeraad staat op een gezonde hervormd-gereformeerde positie. Wanneer er leesdiensten zijn, wordt er Engels gelezen uit de serie 'Zion's Witness', goede puriteinse lectuur, terwijl men voor de Nederlandse diensten de prekenserie 'Genade voor Genade' gebruikt.

Tenslotte was ik vanuit Chicago (G.O.S.) in de gelegenheid een kort bezoek aan Grand Rapids te brengen en daar een kerkdienst bij te wonen waarin ds. Densel voorging. Ook hier bleek dat er grote prijs wordt gesteld op kontakten met de Gereformeerde Bond en - bij het klimmen van de jaren van de voorganger - op assistentie van hervormd gereformeerde predikanten of kandidaten.

Problemen

Het zal duidelijk zijn dat deze kleine gemeenten en groepen met grote problemen worden geconfronteerd. Een kerkelijk leven te onderhouden vraagt grote financiële offers en persoonlijke inzet van de leden. Maar daartoe is men zeker bereid! Het blijkt echter uiterst moeilijk om daadwerkelijke hulp vanuit Nederland te verkrijgen. Predikanten moeten bereid worden gevonden om voor langere tijd in Noord-Amerika te komen werken. Kerkeraden en kerkvoogdijen zullen daaraan hun medewerking moeten willen verlenen, terwijl ook de gezinsomstandigheden van dien aard moeten zijn dat zo'n verre reis en langdurig verblijf mogelijk is. Dan wordt van de voorganger gevraagd dat hij zich wil bedienen van de Engelse taal, ook al is er alle begrip dat in deze alle begin moeilijk is en wordt er zeker geen volmaakte taalbeheersing verlangd. In Grand Rapids heeft men nog een eigen predikant, maar het is toch zeer nodig dat ds. Densel verlichting van zijn taak ontvangt. In Edmonton is duidelijk gebleken dat het uitsluitend beleggen van leesdiensten op den duur niet samenbindend werkt, terwijl er van groei van de gemeente in het geheel geen sprake is. Daarom is de kerkeraad voornemens meer aktiviteiten te ontplooien om predikanten uit Nederland daarheen te krijgen. De ervaring is dat het aantal kerkgangers behoorlijk toeneemt wanneer een predikant voorgaat in de diensten.

Eenheid en verdeeldheid

In Surrey en Abbotsford is de meest dringende vraag: kunnen er op korte termijn hier gemeenten geïnstitueerd worden? Het komt mij voor dat dit op zichzelf wel mogelijk is vanuit Nederland, in goed overleg met het moderamen van de Generale Synode van onze kerk. Maar een belangrijke vraag die daarbij onder ogen gezien moet worden, is die van de kerkelijke eenheid en verdeeldheid. Is het verantwoord naast de bestaande kerken nog weer nieuwe kerkjes op te richten? Vele emigranten afkomstig uit gereformeerde bondsgemeenten zijn terecht gekomen in de in Noord-Amerika bestaande kerkgenootschappen en voelen zich daar min of meer thuis. In de Eraser Valley is de Reformed Church vertegenwoordigd (een beetje te vergelijken met confessioneel hervormd), de Christian Reformed Church (de gereformeerde kerk syn., maar dan wat behoudender dan in ons land), de Canadian Reformerd Church (behoudend christelijk gereformeerd) en de Netherlands Reformed Congregation (Geref. gemeente, met in Chilliwack ds. A. W. Verhoef als predikant). Mijn inziens is instituering van een of meer gemeenten in de Valley inderdaad wenselijk vanuit verantwoordelijkheid voor een groep mensen die anders kerkelijk dakloos zouden blijven. Bovendien is er ruimte voor de hervormd-gereformeerde prediking die ook daar tot rijke zegen kan worden gesteld. Maar dan zouden stappen in de richting van instituering alleen in goed overleg met die kerk waarmee wat het beginsel en de prediking betreft de nauwste verbondenheid bestaat, genomen moeten worden. In dit geval is dat de Free Reformed Church.

Tijdens mijn verblijf in British Columbia heb ik veel nadruk gelegd op en aandacht besteed aan kontakten met dit kerkgenootschap. Zo voerde ik gesprekken met ds. C. Pronk van Grand Rapids, met ds. C. Bos van Chatham, met ds. P. Vandermeyden van Langley en met de kerkeraden van Aldergrove en Langley. Ds. Vandermeyden zei ondermeer: 'onze kerk heeft gebrek aan dienaren van het Woord, de Heere heeft de Gereformeerde Bond gezegend met een overvloed van dienaren, misschien worden onze wegen nu naar elkaar toe geleid'. De onlangs gehouden synode van de F.R.C. nam het besluit een brief te zenden naar het Hoofdbestuur van de G.B. waarin het verzoek werd gedaan om de mogelijkheden tot nader kontakt onder ogen te zien. Tijdens de G.O.S. in Chicago spraken ir. J. van der Graaf en ik met twee andere predikanten van de F.R.C., ds. A. Baars van Dundas en ds. C. A. Schouls van Vineland. Het was een goed kontakt in broederlijke sfeer. In januari 1985 hoopt ds. Baars - de praeses van de laatst gehouden F.R.C, synode, Nederland te bezoeken. Er kan dan een officiële ontmoeting plaatsvinden tussen hem en het Hoofdbestuur, Zo zou er in goed overleg een in alle opzichten verantwoorde oplossing gevonden kunnen worden voor de nogal gecompliceerde situatie in British-Columbia.

Mogelijkheden en wensen

Ik wil niet met de moeilijkheden eindigen. Zonder de problemen te onderschatten, mag er toch de overtuiging zijn dat de Heere deuren wil openen.

Wanneer in Nederland daadwerkelijke bereidheid gevonden wordt om de verstrooide broeders en zusters in Noord-Amerika te helpen, kunnen de gemeenten daar voortbestaan en groeien. Mogelijk zou er een bepaald verband gelegd kunnen worden tussen Grand Rapids, Edmonton en Abbotsford/Surrey. Mogelijk zouden er in de toekomst predikanten of kandidaten vanuit Nederland in Noord-Amerika beroepen kunnen worden. Wenselijk is dat elke gemeente of groep een mentor in Nederland hééft en dat het Noord-Amerika comité coördinerend optreedt. Wenselijk is ook dat beschikbare mankracht vanuit Nederland wordt ingezet en zo mogelijk ook voorlopige financiële steun wordt geboden. Wenselijk en noodzakelijk is vooral ook dat er in de voorbede met de gemeenten en groepen in Noord-Amerika wordt meegeleefd. Bij dit alles zou het een bijzonder voorrecht zijn als een vruchtbare samenwerking met de F.R.C, kan worden gerealiseerd! Dat Gods Koninkrijk kome, hier en ginds en alom! Rest mij tenslotte te onderstrepen dat al wat ik in dit artikel geschreven heb uiteraard voor mijn persoonlijke verantwoordelijkheid is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen