Samen op weg? Neen!

Plaatselijk beeld

In Kralingen, burgerlijk een grote wijk van Rotterdam, kerkelijk een centrale gemeente met vijf wijkgemeenten, waarvan er twee door de historische ontwikkelingen en een stevige natuurlijke grens een nogal gescheiden ontwikkeling doormaken, is in de drie overige wijkgemeenten een aarzelend proces van 'Samen op Weg' gaande. Niet, dat iedereen daar nu zo gelukkig mee is, maar met wat begrip voor elkaar en behoorlijk gesteund door de economische noodzaak tot samenwerking, is het er langzamerhand toch van gekomen. De avonddienst wordt sinds enige tijd onder gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gereformeerde en hervormde kerkeraden gehouden. Natuurlijk werd afgesproken, dat men elkaar liturgisch en in de kwestie van de vrouw in het ambt zou ontzien. Ook de wijkgemeente Lusthof wilde toen met het oog op de eenheid van de hervormde gemeente niet langer bezwaar maken, hoewel de sluiting van het eigen kerkgebouw, die er mee gepaard ging, toch eigenlijk onaanvaardbaar bleef. De kerkeraad keek trouwens toch al sceptisch aan tegen samenwerking op de wijze waarop deze zich had ontwikkeld zonder enig gesprek over de wezenlijke dingen die verbinden of scheiden. De vraag 'Zou het Koninkrijk Gods naderbij komen door het samenvoegen van de kaartenbakken?' wordt ontkennend beantwoord. Men vindt, dat principiële verschillen een onoverkomelijke hindernis vormen. Gelukkig was de gereformeerde collega een principieel man. Hij ging nogal eens voor in een noodgemeente. Bij zijn komst in Kralingen vertrok zelfs een deel van zijn gemeente naar elders, want de dominee werd te zwaar bevonden. Zo gaat dat soms. Wij konden het goed met elkaar vinden.

De verandering

Toch zat het kennelijk in de gereformeerde kerk niet lekker. Dat men moest dulden, dat door één van de hervormde predikanten de vrouwelijke ambtsdragers uit de kerkeraadskamer werden geweerd, lag deze kerkeraad zwaar op de maag. Ook onze gereformeerde dominee kreeg steeds meer problemen met zijn achterban, toen met de (zon)dag duidelijker werd, welke afspraken er allemaal wel gemaakt waren om toch vooral de wijkgemeente Lusthof maar mee te krijgen in het hartstochtelijk nagestreefde proces van 'Samen op Weg'. Hij werd het zat. Hij uitte zijn gemoed in het gereformeerde kerkblaadje. Toen was de beer los. Wat bleek? Volgens hem waren de gereformeerden anders gaan denken over de Bijbel. Op grond van een paar losse uitspraken van Paulus kun je toch niet meer volhouden, dat vrouwen geen ambtsdrager kunnen zijn? Je kunt de Bijbel toch best anders lezen, zodat je ook homofielen niet behoeft te discrimineren bij de verkiezing van ambtsdragers? Gereformeerden vinden, dat je met je tijd mee moet gaan. En... denkt u er vooral aan: De Bijbel is desondanks de gereformeerden lief. Dat moeten we goed in het oog houden, volgens de dominee. Helaas was het stukje in zulke onfatsoenlijke termen gesteld, dat verdere citaten niet verantwoord zijn. Niet alleen ondergetekende, die er met naam en toenaam in werd genoemd, maar vriend en vijand was het er over eens, dat hier de grenzen van het toelaatbare waren overschreden. Men vroeg zich af, wat er toch met de gereformeerde dominee aan de hand was. In persoonlijke gesprekken bleek, dat hij het allemaal zo niet had bedoeld. De emoties - die mag een dominee toch ook wel eens hebben? - hadden hem parten gespeeld, enz. De bedoeling was slechts geweest eindelijk eens duidelijkheid te scheppen. Nu, die kwam er inderdaad.

Is de breuk te lijmen? -

De predikant van de hervormde wijkgemeente Lusthof was, mede op grond van de aloude vriendschap met zijn gereformeerde collega, bereid de overigens zwakke excuses te aanvaarden, maar bleef zitten met het probleem, dat hij de eerstvolgende zondag in een kerkdienst zou moeten voorgaan onder medeverantwoordelijkheid van de gereformeerde kerkeraad in het gereformeerde kerkgebouw. Hij meende, dat dit alleen zou kunnen als de gereformeerde kerkeraad zich van het kranteartikel zou distantiëren. Desgevraagd bleek deze kerkeraad daartoe niet bereid. Er zat toen niets anders op, dan dat de hervormde predikant uitsluitend onder de zorg van zijn eigen kerkeraad in het gereformeerde kerkgebouw zou voorgaan zonder gereformeerde ambtsdragers. Het kan raar gaan in de kerk; zulks geschiedde.

De breuk leek compleet, maar enige dagen later zou er volgens afspraak een gezamenlijke kerkeraadsvergadering zijn. Wie weet, wat daar nog te lijmen zou zijn. Zouden de hervormden in deze zaak de gelederen gesloten houden, zoals ze hadden beloofd en afgesproken? Of zouden zij, ondanks de algemene verontwaardiging het proces van 'Samen op Weg' belangrijker achten dan de eenheid in eigen gelederen? Zou de gereformeerde kerkeraad alsnog bereid blijken te erkennen, dat de eigen predikant zich op zijn zachtst gezegd wat ongenuanceerd had uitgedrukt? Het zat er heus wel in. Maar niets is zeker in deze wereld.

De ontnuchtering

De gezamenlijke vergadering maakte veel duidelijk. In de eerste plaats bleek de gereformeerde predikant bij nader inzien toch niet bereid ook maar iets terug te nemen. Vervolgens schaarde zijn kerkeraad zich zonder enig voorbehoud achter zijn veranderde opvatting over Schrift en Belijdenis. De meeste hervormden bleken bij nader inzien toch zo gecharmeerd van het proces van 'Samen op Weg', dat zij dit niet wilden stoppen ten gerieve van de eenheid in eigen kring. Verrassend was het niet. Iedereen weet, dat binnen de hervormde kerk door velen op dezelfde wijze wordt gedacht als in de gereformeerde kerk van Kralingen nu het geval bleek te zijn. Er is één verschil. De hervormden hebben er mee leren leven. Althans binnen Kralingen maakt het de samenwerking binnen de centrale gemeente niet onmogelijk, al kost het telkens de grootste moeite te aanvaarden, dat de 'gereformeerde-bonders' er ook bij behoren. Die zijn immers nog steeds weinig anders gaan denken, en dat geeft soms veel last. Door de gereformeerde kerk ter plaatse worden ze in ieder geval niet geaccepteerd.

Hoe nu verder?

De zaak ligt nu in ieder geval duidelijk. De hervormde wijkgemeente Lusthof doet met 'Samen op Weg' niet meer mee. De gereformeerde kerk erkent niet langer de Bijbel als de enige norm voor het kerkelijke leven. Men is daar niet langer aanspreekbaar op hetgeen geschreven staat. Men vraagt niet meer: 'Wat zegt Gods Woord?' Zij bepalen zelf, wat er gebeuren moet. Ze zitten samen en beraadslagen. 'Wat vinden wij er (tegenwoordig) van?' Naar belijdenisgeschriften kijkt niemand meer om. Die zijn immers al eeuwen oud?

Voor de wijkgemeente Lusthof geldt echter niet wat gereformeerden of wie dan ook over bepaalde dingen denken, maar wat Gods Woord erover zegt. Wellicht zal blijken, dat de overige hervormden (men vergeve mij de term, die tegenwoordig een specifieke - hier niet bedoelde - betekenis heeft gekregen) inmiddels dezelfde opvattingen huldigen als de gereformeerden.

Dan is 'Samen op Weg' althans voor hen gered. Mij is de prijs te hoog. Mij dunkt, dat dat voor heel de hervormde kerk zou moeten gelden, als zij ernst maakt met het weren van datgene, wat haar belijden weerspreekt.

Wanneer het landelijk alsnog tot een gesprek zou komen over principiële zaken, valt te vrezen, dat 'Samen op Weg' nog slechts een bescheiden plaats in de geschiedenisboeken zal resten. Het zal dan duidelijk worden, dat het een goedbedoelde, maar bij voorbaat tot mislukken gedoemde poging is geweest om een deel van de hervormde kerk samen te brengen onder één dak met een deel van de gereformeerde kerken. Wij gaan op huisbezoek. Het lijkt me een betere tijdbesteding.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen